تحلیل

تئاتر و سینما در افغانستان؛ پیشرفت اندک و عقب‌مانی بسیار

۱۴۰۳/۰۱/۰۹ 11:55 بدون دیدگاه

روز گذشته (۲۷ مارچ) روز جهانی تئاتر بود. روز گذشته، روز قبل آن، امروز، فردا و آینده‌ی افغانستان؛ انگار همه‌روزهای افغانستان درزمینه‌ی هنر و فرهنگ با سیاهی و تاریکی گره خورده است. هر حکومت و نظامی در افغانستان، به نحوی با هنر و فرهنگ این مملکت سر ستیز دارد و هرکدام‌ تلاش می‌کند مردم را همچنان در عقب‌مانی چندین ساله نگه‌دارد. هنر تئاتر و سینما در افغانستان، همین‌گونه است. پیشرفت اندکی داشته و عقب‌مانی بسیار زیادی. شکی نیست که تئاتر و سینما در کشور ما خیلی غنی نبوده؛ نه به این دلیل که مردم افغانستان اهل هنر و

نقش دربارها درگسترش زبان پارسی

۱۴۰۳/۰۱/۰۸ 12:22 بدون دیدگاه

ابن بطوطه، جهان‌گرد و سیاح مسلمان، در سفرنامه‌ی خود حکایت می‌کند که وقتی به شهر خنساء – امروزه هانگ‌چو- می‌رسد، امیرزاده‌ی شهر از او استقبال می‌کند. این امیرزاده که به آهنگ‌های فارسی علاقه داشته است، به آوازخوانان دربارِ خود دستور می‌دهد که آهنگ‌های فارسی بخوانند. از آن‌جایی که ابن بطوطه نزدیک به سی سال در ایران سیر و سیاحت کرده بود، فارسی را – اگرچه به صورت ریخته و شکسته- می‌دانسته است. او در سفرنامه‌ی خود، آن شعر فارسی را که در دربار امیرزاده‌ی چینی شنیده بود، چنین ثبت می‌کند: تا دل به مهرت داده‌ام در بحر فکر افتاده‌ام

آیا پنجشیر بخشی از ایران است؟

۱۴۰۳/۰۱/۰۸ 12:08 بدون دیدگاه

روز گذشته در محفل شعرخوانی در حضور آیت‌الله خامنه‌ای رهبر جمهوری اسلامی ایران یکی از شعرای افغانستانی شعری در مورد همبستگی و پیوستگی جغرافیایی ایران بزرگ و تمدن فارسی‌زبانان خواند که سروصداهای را در فضای مجازی ایجاد کرد. شماری با سوژه قرار دادن حرف این شاعر که گفت؛ از دورترین جغرافیایی ایران، (پنجشیر) آمده‌ام، این سخن وی را موردنقد قرار داده و حتی تعدادی از منتقدین که علم‌شان‌ به تاریخ و ادبیات قد نمی‌دهد، این بحث را به سخره گرفتند. دسته‌ی دیگر اما با استناد به تاریخ اساطیری و ‌ جغرافیای ایران بزرگ که افغانستان، تاجیکستان، قسمت‌های از آسیای

چالش‌های نابودکننده فراروی طالبان

۱۴۰۳/۰۱/۰۸ 11:52 بدون دیدگاه

طالبان از زمان به قدرت رسیدن دوباره در افغانستان، همواره دم از قدرت و غرور زده‌اند و تلاش کردند هر قاعده و قانونی مشروع و نامشروعی که داشته‌اند تاکنون بر مردم افغانستان تحمیل کنند. این ادعای قدرت و غرور ناشی از توافقی است که میان طالبان و آمریکا صورت گرفته و بر اساس آن نیروی نزدیک به ۳۵۰ هزار متلاشی و دولت بیست‌ساله‌ای بدون مقاومت یک‌روزه، از میان برداشته‌شده است. طالبان اما همواره ادعای شکست دولت افغانستان و قدرت‌های بزرگ حامی آن را دارند، درحالی‌که بسیاری از مردم افغانستان می‌دانند که اگر برنامه‌ای آمریکا نبود، طالب نمی‌توانست حتی

آیا «بزکشی» در افغانستان حرفه‌ای می‌شود؟

۱۴۰۳/۰۱/۰۸ 10:45 بدون دیدگاه

بزکشی بازی سنتی در افغانستان است. این بازی به‌صورت گروهی و سوار بر اسب انجام می‌شود. بزکشی به‌عنوان ورزشی فرهنگی در میان مردم افغانستان، شناخته می‌شود و در بیشتر ولایت‌های کشور، تیم منتخب دارد. بازیکنان این بازی را «چاپ‌انداز» می‌نامند. بزکشی در میان اقوام شمال کشور از زمان سکاها تا امروز به‌عنوان یک میراث فرهنگی و میراث جامانده از گذشته‌گان پاسداری و زنده نگه‌داشته‌ است. به نقل از دانشنامه ایرانیکا، بزکشی در افغانستان همواره از حمایت دولت‌ها برخوردار بوده، به‌گونه‌ای که در زمان محمد ظاهر شاه، آخرین پادشاه افغانستان، مسابقات بزکشی همواره با جشن تولد شاهنشاهی، برگزار می‌شد.

علم ستیزی در افغانستان

۱۴۰۳/۰۱/۰۷ 12:59 بدون دیدگاه

امروزه همه می‌خواهند به‌گونه‌ای از علم و دانش تعریف ارائه بدهند؛ تا شاید در گوش طالبان خوش آمده و دروازه‌های دانشگاه‌ها و مکاتب را بر روی دختران بازنمایند. یکی، از مزایای کسب علم می‌گوید و یکی از مفاسدی منع کسب علم. یکی می‌خواهد با تحلیل و تحقیق اثبات نماید که علم چیزی ارزشمند و نجات بخشی است و یکی دیگر هم با تجربیاتی که خود کسب‌ کرده، می‌خواهد به مردم و خصوصاً به طالبان بفهماند که تنها راه نجات از فقر و بدبختی و مشکلات از جاده‌ی علم دانش می‌گذرد، نه با آموختن درس فقه و معارف اسلامی. روشنفکران،

نامه‌ای به علی امیری: سخنی کوتاه درباره‌ی ناسیونالیسم هزاره‌، باتأکید بر اصل وحدت در دیدگاه مزاری!

۱۴۰۳/۰۱/۰۷ 11:06 بدون دیدگاه

آقای امیری درود خدا بر شما و دیگر یاران شما؛ سخنرانی شما را درباره‌ی بیست‌ونهمین سالیاد شهادت مرحوم مزاری که در استرالیا برگزار شده بود، با دقت تمام شنیدم. شنیدن سخنرانی شما اتفاقی بود تا برنامه‌ریزی شده؛ با این‌حال، نوشتن این نامه علی‌الرغم چنین اتفاقی، بسیار آگاهانه است. زیرا، این سخنان شما به‌رغم موضعِ دانشگاهی‌تان، سخنی‌ست بسیار سیاسی و غیر اکادمیک. مهم‌تر از این، در این سخنرانی شما پرمدعا ظاهر شدید و انگار در جایگاهِ تاریخ‌پژوه افغانستان قد علم نمودید. به‌کارگیری کلمات و نسبت‌سنجی وقایع دهه‌های ۴۰ الی ۷۰ را چنان‌که مطرح نمودید، بیش از آن‌که سخنی باشد درباره‌ی

آمریکا و بازی دو گانه در قبال رژیم صهیونیستی و جنگ غزه

۱۴۰۳/۰۱/۰۷ 10:36 بدون دیدگاه

روز گذشته شورای امنیت سازمان‌ملل با تصویب قطعنامه‌ای خواستار آتش‌بس فوری در غزه برای ماه رمضان شد. این قطعنامه با ۱۴ رأی موافق و یک رأی ممتنع آمریکا به تصویب رسید. این قطعنامه در حالی به تصویب رسید که امریکا در نزدیک به ۵ ماه گذشته، چندین قطعنامه را که خواستار آتش‌بس در غزه بود، وتو کرد؛ اما روز گذشته پس از ماه‌ها حمایت از جنایات رژیم صهیونیستی و البته تعدیل‌های که در قطعنامه جدید وارد گردید، به آتش‌بس در غزه رأی ممتنع داد. با توجه به موضع روز گذشته آمریکا در عدم جلوگیری از قطعنامه شورای امنیت،

پس‌لرزه‌های سقوط؛ نیمی از جمعیت افغانستان از اضطراب روانی رنج می‌برند.

۱۴۰۳/۰۱/۰۷ 10:11 بدون دیدگاه

یکی از اساسی‌ترین مسایلی که در زمان جنگ یا پس از فروپاشی یک نظام اتفاق می‌افتد فشارهای روحی و روانی افراد جامعه است. به‌ویژه کسانی که وضعیت برای آن خوشایند نیست و از روی مجبوریت آن را تحمل می‌کنند. بسیاری از مردم به‌ویژه خانم‌ها در افغانستان، پس از فروپاشی نظام جمهوری و بر باد رفتن بسیاری از خواسته‌ها و آرزوهای‌شان دچار مشکلات روحی فراوان شدند. این مساله شامل تمامی کسانی می‌شود که در افغانستان مانده‌اند و راه آواره شدن و مهاجرت در پیش گرفتند. به‌تازگی مقامات سازمان بهداشت جهانی گفته‌اند که نیمی از جمعیت افغانستان، از اضطراب‌های روانی رنج

چه کسی میان زنان و حیوانات تفاوت نمی‌گذارد؟

۱۴۰۳/۰۱/۰۶ 14:31 بدون دیدگاه

دیروز یک فایل صوتی منسوب به رهبر طالبان منتشر شد که در آن در واکنش به انتقادات کشورهای غربی از نقض حقوق زنان از سوی طالبان، آمده است که غربی‌ها «میان زنان و حیوانات تفاوت نمی‌گذارند.» چه کسی واقعا میان زنان و حیوانات تفاوت قایل نیستند؟ غربی‌ها یا تندروان مسلمان؟ در این‌که نظام سرمایه‌داری در غرب، ارزش انسان را به حد یک کالا تقلیل بخشیده و در کشورهای غربی بی‌بندوباری جنسی بیداد می‌کند، تردیدی نیست. اما اگر از حق نگذریم، باید گفت که افراطیون مسلمان نیز آن‌ جایگاه والای انسانی را که قرآن عظیم‌الشان برای زنان قایل است، هرگز

احتمال حمله‌‌ی داعش به کدام کشورها بیشتر است؟

۱۴۰۳/۰۱/۰۶ 11:45 بدون دیدگاه

گروه داعش که در زمان جنگ عراق و آمریکا پدیدار شد و به قتل و کشتار بی‌رحمانه پرداخت، اخیراً بار دیگر حملاتش را در گوشه و کنار دنیا افزایش داده است. این گروه که به قول خودشان، به هدف برپایی خلافت اسلامی می‌جنگند، در همه‌ی کشورهای اسلامی و غیر اسلامی دست به حمله زده و از کشتن زنان، مردان و کودکان ابای ندارد. شماری از کارشناسان به این باوراند که داعش یک پروژه از سوی کشورهای قدرتمند، برای انجام حملات غیرمستقیم علیه رقبای شان است. در این میان، بیشترین اتهامات تاکنون متوجه آمریکا بوده و اکثر کارشناسان به این

‏حکمتیار؛ بدشناس‌ترین سیاست‌مدار افغانستان

۱۴۰۳/۰۱/۰۶ 10:47 بدون دیدگاه

‏روز گذشته رسانه‌ها به نقل از اعضای افراد نزدیک به گلبدین حکمتیار، رهبر حزب اسلامی، گزارش دادند که طالبان دفتر حکمتیار را در کابل محاصره و شخص وی را از دفترش‌ بیرون کرده‌اند. کریم امین، عضو رهبری حزب اسلامی ضمن تایید این خبر به رسانه‌ها گفت که طالبان گلبدین حکمتیار را مجبور کردند که خانه و محل کارش را ترک بگوید و به مکان دیگر برود. گفته‌شده که جنجال بر سر زمین، خانه و دفتر حکمتیار است که طالبان گفته متعلق به وزارت دفاع افغانستان می‌باشد. از سوی هم گفته‌شده که طالبان پس از ورود به اقامتگاه حکمتیار اسناد،

فایل صوتی رهبرطالبان؛ تاملی بر اختلاف کابل و قندهار در تعریف جهاد

۱۴۰۳/۰۱/۰۶ 10:12 بدون دیدگاه

دیروز یک فایل صوتی منسوب به ملا هبت‌الله، رهبر طالبان، از «تلویزیون ملی» تحت مدیریت این گروه منتشر شد که وی در آن، با اشاره به انتقادات کشورهای غربی از سیاست‌های زن‌ستیزانه‌ی طالبان، ادعا کرده است که غرب میان حیوانات و زنان و تفاوت قایل نیست. او در این فایل صوتی، غرب را نماینده شیطان و گروه طالبان را نماینده خدا خوانده و خطاب به کشورهای غربی گفته است که «۲۰ سال با شما جنگیدیم، ۲۰ سال دیگر نیز خواهیم جنگید» تا «بر زمین شریعت را تطبیق کنیم.» من پیش از این نیز چندین سخنرانی منسوب به ملا هبت‌الله،

طالبان و دشمنی آشکار با ارزش‌های اقوام دیگر

۱۴۰۳/۰۱/۰۵ 13:22 بدون دیدگاه

گروه طالبان در نخستین روزهای پس از قدرت گیری‌شان در افغانستان، به‌صورت آشکارا و علنی دشمنی‌شان باارزش‌های فرهنگی، زبان‌ها و نماد اقوام غیر پشتون را اعلام کردند. آن‌ها بسیاری از نمادها و فرهنگ‌های ارزشمند اقوام دیگر را از تقویم حذف کردند و بسیاری از جشن‌ها و مراسم را ممنوع اعلام کردند. که ازجمله می‌توان به ممنوع کردن تجلیل از جشن نوروز، پایین کشیدن لوحه‌های زبان فارسی از ادارات دولتی و دانشگاه‌ها در تمام افغانستان، رنگ کردن تصاویر مفاخر ادبی و دانشمندان و شاعران زبان فارسی، برداشتن تعطیلی رسمی مراسم عاشورا از تقویم، بی‌حرمتی به امکان مقدس و آرامگاه‌ها ازجمله

چهار دلیل برای همراهی آمریکا با داعش

۱۴۰۳/۰۱/۰۵ 11:54 بدون دیدگاه

داعش یک گروه تروریستی تکفیری است که هدف اصلی خود را بازگرداندن خلافت اسلامی و اجرای دقیق شریعت اسلامی دوره پیامبر (ص) در کشورهای اسلامی اعلام کرده است. هرچند تاکنون به‌صورت کامل مشخص نیست که گروه داعش چگونه و از چه منابعی تمویل می‌شود اما همواره ادعاهای در مورد ارتباط آمریکا در حمایت از این گروه، مطرح شده است. پس از حملات اخیر گروه داعش در روسیه که منجر به کشته شدن بیش از ۱۴۰ نفر گردید، بار دیگر این پرسش مطرح می‌شود که امریکا چه نقشی در ایجاد، تجهیز و تمویل داعش داشته و چه ارتباطی بین امریکا

درآمد منابع افغانستان به جیب چه‌کسانی می‌رود؟

۱۴۰۳/۰۱/۰۵ 11:30 بدون دیدگاه

پس از روی‌کار آمدن دوباره‌ی طالبان بحث‌ها در مورد ارتباط این گروه با شبکه القاعده افزایش یافت. هرچند طالبان در اوایل ادعاهای نزدیکی این گروه با القاعده را همواره رد کرده‌اند اما کشته شدن ایمن‌الظواهری معاون شبکه القاعده در کابل نشان داد که ارتباطات طالبان با گروه القاعده همچنان مستحکم است. به‌تازگی، فارن پالیسی گزارش داده است که ۱۴ گروه وابسته به القاعده از درآمد استخراج معادن توسط طالبان سود می‌برند. این گروه‌ها عبارت‌اند از جنبش ترکستان شرقی، جماعت انصارالله و تی‌تی‌پی در داخل افغانستان و القاعده در عربستان، شبه‌جزیره، یمن، عراق، سوریه، شبه‌قاره هند و شرق آفریقا در

اثرات مخرب ناآشنایی با خط فارسی در میان تاجیکان

۱۴۰۳/۰۱/۰۵ 10:17 بدون دیدگاه

دیروز ویدیوی افراد بازداشت‌شده‌ی داعش خراسان در روسیه را دیدم. در این ویدیو، دیده می‌شود که یکی از مظنونان حمله تروریستی بر کنسرتی در حومه‌ی شهر مسکو، فارسی صحبت می‌کند و با زبان فارسی افشاگری می‌نماید. رسانه‌های روسی هم ادعا کرده‌اند که عاملان حمله‌ی تروریستی در مسکو، شهروندان کشور تاجیکستان و تاجیک‌تباراند. پیش از این نیز در حملات تروریستی که در حرم شاه‌چراغ شیراز و کرمان اتفاق افتاد، ملیت عاملان آن‌ها تاجیک معرفی شده بود. زبان فارسی، یکی از غنی‌ترین زبان‌های دنیا و زبان تصوف و عرفان است. اکثر عارفان و صوفیان مطرح جهان اسلام، فارسی‌زبان بوده‌اند و آثار

یک بام و دو هوا؛ چگونه واژه‌ای که غربی بود، یک‌باره اسلامی شد؟

۱۴۰۳/۰۱/۰۴ 17:43 بدون دیدگاه

به دنباله حمله داعش خراسان بر کنسرتی در شهر مسکو، طالبان نیز با صدور اعلامیه‌ای، آن را محکوم کردند. آن‌چه در این اعلامیه‌ی طالبان، واکنش‌برانگیز گردیده است، استفاده از اصطلاح «حمله تروریستی» در توصیف این رویداد است. سال گذشته، وقتی داعش بر یک راهپیمایی مردمی در شهر کرمان حمله کرد، طالبان آن را محکوم کردند، اما «تروریستی‌»‌اش نخواندند. طالبان در آن زمان گفته بودند که «این واژه تولید غرب و ابزاری برای فشار بر کشورهای اسلامی است.» این در حالی است که ایران یک کشور اسلامی است و همه‌ی قربانیان آن رویداد نیز مسلمانان بودند. کاربران شبکه‌های اجتماعی می‌پرسند

طالبان و پاکستان؛ چرا مردم هزینه حضور تی‌تی‌پی را بپردازند؟

۱۴۰۳/۰۱/۰۴ 15:06 بدون دیدگاه

رابطه طالبان و پاکستان از زمان ایجاد «تحریک طالبان در ۱۹۹۴» و به‌خصوص در دو سال گذشته با فرازوفرود فراوان همراه بوده است. روابط این دو (یکی به‌عنوان دولت و دیگری گروه) در نزدیک به سه دهه گذشته یکی از پیچیده‌ترین روابط میان یک دولت رسمی و یک گروه نظامی بوده است. در سال ۱۹۹۴ زمانی‌که جنگ داخلی در افغانستان به‌صورت فرسایشی در جریان بود و گلبدین حکمتیار رهبر حزب اسلامی حکمتیار، مولوی محمد نبی محمدی، رهبر حزب حرکت انقلاب اسلامی، و جلال‌الدین حقانی یکی از فرماندهان حزب اسلامی خالص و دیگر سران احزاب رادیکال که

روز جهانی شعر و وضعیت غم‌انگیز شاعران در افغانستان

۱۴۰۳/۰۱/۰۴ 14:46 بدون دیدگاه

۲۱ مارچ، روز جهانی شعر، فرصتی برای گرامی‌داشت از شاعران و نویسندگان و تأمل در قدرت کلمات است. یونسکو در سی‌امین اجلاس کنفرانس عمومی خود که در سال ۱۹۹۹ برگزار شد، به‌اتفاق آرا، روز ۲۱ مارچ (برابر با نوروز باستانی) را به‌عنوان روز جهانی شعر اعلام کرد. یونسکو به دنبال تعیین این روز اعلام کرد که شعر می‌تواند نقشی اجتماعی داشته باشد و به‌عنوان عاملی برای بیداری و آگاهی مورد توجه واقع شود. درعین‌حال، این سازمان تاکید کرده است که شعر می‌تواند به جوانان برای یافتن ریشه‌ها و تغییر مسیر و یافتن جایگاه خود در جهان کمک کند.