هویت

عطار، چگونه عطار شد؟

2023/04/14 15:27 بدون دیدگاه

بیست و پنجم فروردین/حمل، روز بزرگداشت عارف و شاعر بزرگ خراسان، شیخ عطار نیشابوری فرخنده و مبارک باد. شیخ فریدالدین ابوحامد محمد بن ابوبکر ابراهیم عطار نیشابوری مشهور به شیخ عطّار نیشابوری (۱۱۴۶م/۵۴۰ق -۱۲۲۱م/۶۱۸ق) یکی از عارفان بزرگ خراسان در سده های ششم و هفتم هجری شمسی به شمار می رود. او در سال ۵۴۰ هجری برابر با ۱۱۴۶ میلادی در نیشابور زاده شد و در ۶۱۸ هجری به هنگام حمله‌ی مغول به شهادت رسید. یک عطار چگونه عطار شد؟ آورده اندکه «روزی عطار نیشابوری در دکان خود مشغول به معامله بود که درویشی به آنجا

افغانستان و روز جهانی قدس

2023/04/14 15:10 بدون دیدگاه

از هنگامی که امام خمینی، رهبر فقید انقلاب اسلامی ایران، در سال 1358 هجری خورشیدی، جمعه پایانی ماه مبارک رمضان را روز جهانی قدس نامید، این روز از سوی همه مسلمانان تجلیل گردیده و بزرگداشت می‌شود. این روز در افغانستان، اگرچه در سال‌های پسین از سوی مردم تجلیل می‌گردد، اما در گهگاهی برخی از به اصطلاح روشنفکران زمزمه‌ می کنند‌ که نباید از قدس حمایت کرد و قدس یک مساله‌ای عربی است و به ما تعلق ندارد. گروه‌هایی که می‌خواهند این موضوع را تبلیغ کنند، بیشتر تلاش می‌کنند تا این معضل را مساله‌ عرب‌ها وانمود ساخته و مردم افغانستان

فلسطین؛ یک‌صد سال تحمل ظلم و جنایت و بی وطنی

2023/04/14 14:22 بدون دیدگاه

با گذار از گذشته تاریخی ملت مظلوم فلسطین که مجال سخن در آن نیست، باید گفت که از تحمیل درد و رنج بر ملت فلسطین توسط استعمار و استکبار، بیش از یک‌صد سال می‌گذرد. در سال ۱۹۱۷م با اعلامیه و طرح بالفور، وزیر خارجه وقت بریتانیا، زمینه اشغال سرزمین‌ها و بدبختی ملت مظلوم فلسطین زمینه‌سازی گردیده و اسکان دوباره یهودیان در سرزمین فراهم و عملی شد. بعد از طرح بالفور و اجرای آن تا پایان جنگ جهانی دوم، روند جایگزینی یهودیان هرچند در ابعاد کمتر و به کندی پیش می‌رفت، اما بعد از جنگ جهانی دوم و

هویت تک‌واره؛ افسانه تباهی و اسطوره بازگشت به خویش

2023/04/13 16:13 بدون دیدگاه

از اهالی شهرستان خنجان ولایت بغلان هستم. چندسالی است که بر سر هویت قومی من و امثال من، جدال‌های فیسبوکی راه افتاده است. برخی مرا “هزاره” می‌خوانند و شعار “بازگشت به خویش” را به گوشم زمزمه می‌کنند، و برخی مرا “ترک” و “تاجیک” خوانده و آن هیاهوها را ساختگی و جعلی می‌دانند. … بالآخره من کیستم؟ ذوحیاتین اری دلوکا، نویسنده شهیر ایتالیایی، در کتاب “طبقه هم‌کف” می‌نویسد: ” هر یک از ما جمعیتی در خود نهان دارد، هر چند که با گذشت زمان تمایل می‌یابیم این کثرت را به فردیتی بی‌مایه تبدیل کنیم. ما مجبوریم فرد بمانیم و

چرا پاره‌ای از جوانان مذهبی اهل تحقیق و مدارا نیستند؟

2023/04/13 15:13 بدون دیدگاه

«جنگ هفتاد و دو ملت همه را عذر بنه» اختلافات فکری و عقیدتی همیشه و در همه‌ی جوامع وجود داشته است. جامعه ما هم به‌سان سایر جوامع از تکثر فکری، فرهنگی و عقیدتی بی‌بهره نمانده است. کاملا واضح است که در افغانستان گروه‌های قومی، نژادی، عقیدتی، فرهنگی و فکری متعددی می‌زیند. گروه‌ها و مکتب‌هایی که یکایک خاست‌گاه‌های به‌خصوص خود را دارند و هر کدام فلسفه‌ای برای پدید آمدن. من چنین می‌اندیشم که شاید تمام این‌ گروه‌ها، سعی بر آن دارند تا بقا یابند و جاودانه گردند. طوری‌که من فکر می‌کنم، بقای این فرهنگ‌ها، عقاید و مکتب‌های فکری در

روان‌شناسی اجتماعی نافرمانی: چرا آزادی «نه»گفتن به قدرت است؟

2023/04/13 12:48 ۱ دیدگاه

بخش نخست از کوچکی به ما آموخته‌اند که اطاعت کردن یک فضیلت است. گفته‌اند یا نه؟ می‌دانم که پاسخِ تان مثبت است. اما اریک فروم، روان‌شناسِ معروفِ آلمانی، کتابی در ستایش نافرمانی نوشته است که عنوانش «روان‌شناسی اجتماعی نافرمانی: چرا آزادی «نه»گفتن به قدرت است؟» است. نویسنده‌ی کتاب در همان سطور نخستین شرح می‌دهد که در تقابل با نظریه‌ی فضیلت‌انگاری اطاعت، که توسط شاهان، فئودال‌ها، صاحبان صنایع تبلیغ می‌گردد، می‌خواهد این نظریه را عنوان کند که: «تاریخ بشر با عملِ حاکی از نافرمانی آغاز شده و بعید نیست که با عملِ حاکی از فرمان‌برداری پایان یابد. این کتاب در

تفکر انسان دورگه؛ تلاقی ایران و اسلام در افکار امام ابوحنیفه

2023/04/12 12:16 بدون دیدگاه

این‌جا سخن در باره‌ی امام ابوحنیفه (رح) بنیانگذار مکتب فقهی و کلامی احناف است. مکتب فقهی و کلامی که او بنیان‌گذاری کرده، بزرگ‌ترین مکتب فقهی و کلامی در سطح جهان اسلام بوده و در میان متفکران به‌عنوان مکتب خردگرای اعتدالی و مبلّغ تسامح و تساهل شناخته می‌شود. درست به دلیل همین ویژگی‌هاست که برخی پژوهشگران از امام ابوحنیفه همچون «معتزله شریعت» و برخی دیگر همچون یکی از رهبران مرجئه یاد می‌کنند. یکی از مباحثی که درباره مکتب امام ابوحنیفه کمتر کاویده شده، هویت مرزی بنیادگذار آن و تأثیر این هویت بر آموزه‌هایش است. امام ابوحنیفه شخصیتی بوده است دارای

امام علی (ع) و عدالت اجتماعی

2023/04/12 12:08 بدون دیدگاه

امروز و امشب همزمان با شب‌های قدر و نزول قرآن کریم، بنابر روایات اسلامی، سالروز شهادت حضرت علی (ع) امام اول شیعیان و خلیفه چهارم اسلام نیز است. حضرت علی با استناد مورخین و راویان اسلام و غیر اسلام، در کنار صفات چون شجاعت، سخاوت، علم و بردباری؛ به عنوان حاکم عادل اسلامی شناخته می‌شود که همه‌ی مذاهب و فرق اسلام بدون استثنا به این صفت وی معترف اند. البته عدالت به عنوان محور در رفتار و رویکرد حکومت‌ها – چه اسلامی و یا غیر اسلامی- همواره سایر کنش‌های حاکمیتی را تحت شعاع قرار داده است. از

طالبان؛ پاک‌سازی قومی با رویکرد ایدولوژی، خشونت و منفعت گرایی

2023/04/11 15:17 بدون دیدگاه

پاک‌سازی قومی یعنی کوششی قهرآمیز جهت یک‌دست‌سازی منطقه‌ای از لحاظ قومی است که معمولاً با تبعید، مهاجرت و جایگزینی اجباری و کشتار صورت می‌گیرد. پاک‌سازی قومی، معمولاً با نابودی بخش بزرگی از آثاری تاریخی، فرهنگ، زبان، خانه‌ها و دیگر مظاهر تمدنی قوم و ملیتی همراه است. شاید بتوان گفت پاک‌سازی قومی، نوعی نسل کشی است که بیشتر برای زدودن قوم «هدف» از یک منطقه‌ی جغرافیایی خاص انجام می‌پذیرد و معمولاً سبب تغییر جغرافیای قومی- نژادی-مذهبی آن منطقه می‌شود. پاک سازی قومی در افغانستان از زمان تأسیس کشوری به نام « افغانستان» به بعد جریان داشته است و در

نگاهی به خاستگاه، کاربرد‌ها و معانی واژه‌ی “بیک/بیگ”

2023/04/11 14:47 بدون دیدگاه

از واژه‌های پرکاربرد در دوره‌ی سلطنت‌های پسااسلامی در جغرافیای وسیعی از فرارود (آسیای مرکزی) تا هند و از کاشغر تا ایران و ترکیه و از آنجا تا جهان عرب یکی هم واژه‌ی بیک/بیگ است. واژه‌ی بیک/بیگ که به ویژه با روی‌ کار آمدن فرمانروایی‌های عمدتاً ترکی و مغولی شکل گسترده یافت، واژه‌ی‌ست که از سغدی یا هم پارسی میانه وارد زبان ترکی شده و در اصل ریشه در زبان اوستایی و سانسکریت دارد. این واژه که در پارسی میانه به شکل باگ (bag)، در باختری به شکل باگو/بَگُو (bago)، در پهلوی به شکل بای (baγ) و در

بودا و تروریست: نشانه‌های تغییر یک تروریست به خشونت‌پرهیز

2023/04/11 14:34 بدون دیدگاه

چند روز پیش وقتی به کتاب‌فروشی‌های خیابان انقلاب سر زدم، ناگهان نگاهم به کتابی افتاد که عنوانش بود: «بودا و تروریست: کتاب فلسفی در‌باره خودشناسی، پیوندهای انسانی و خشونت» اثر ساتیش کمار. از افغانستان باشی و نگاهت به چنین عنوانی بیفتد، بعید است که نخری. رفتم کتاب را برداشتم تا ببینم چه درسی از بودا، آن مرد رهیده و روشنی‌یافته، در مبارزه با تروریسم می‌توان آموخت؟ آیا راهی هست که تروریستان را رام کرد و از جانی به خشونت‌پرهیز تغییر داد؟ با چنین پرسش‌هایی، به سراغ کتاب رفتم. ساتیش کُمار، نویسنده هندی، در این کتاب داستان مواجهه

چرا باید از فلسطینیان حمایت کرد؟

2023/04/11 14:16 بدون دیدگاه

اگر کسی از من بپرسد که مهم‌ترین ویژگی دنیای مدرن چیست؟ در پاسخ خواهم گفت: رشد علم و تکنولوژی، همراه با انحطاط اخلاق و انسانیت. اگر کسی بپرسد بارزترین مصداق این امر کجا است؟ در جواب به سرزمین فلسطین اشاره خواهم کرد. آری سرزمین فلسطین، مصداق بارزِ رشد علم و تکنولوژی در جوامع بشری همراه با انحطاطِ اخلاق و انسانیت می‌باشد. فلسطین امروزه به آزمایشگاهِ پیشرفته‌ترین و تکامل یافته‌ترین تکنولوژی تسلیحاتی غرب مبدل گردیده است. کمپنی‌های اسلحه‌سازی غرب، همه روزه با استفاده از آخرین یافته‌های علمی، پیشرفته‌ترین مدلِ اسلحه‌های کشتار همگانی را آماده می‌سازند و در اختیار

طالبان: حمله وحشیانه به مسجدالاقصی، جنایت علیه بشریت است

2023/04/10 12:03 بدون دیدگاه

طالبان در بیانیه‌ای یورش نظامیان رژیم صهیونیستی به نمازگزاران در مسجد الاقصی را اقدامی وحشیانه و جنایت علیه بشریت خواند. در بیانیه طالبان آمده است: «حمله به اماکن مقدس و مردم بی دفاع و خشونت علیه آن‌ها خلاف موازین بین‌المللی و اقدام ظالمانه اسرائیلی‌های غاصب است.» طالبان افزوده است ارتکاب چنین جنایاتی نشان می‌دهد مسلمانان در فلسطین اشغالی با چه شرایط سخت و ظلم رژیم صهیونیستی روبرو هستند. طالبان ضمن محکومیت این جنایات از مسلمانان خواست که از حقوق و مطالبات مردم مظلوم فلسطین حمایت کرده و از وقوع چنین جنایاتی جلوگیری کنند.

نهضت فحاشی در افغانستان

2023/04/10 11:46 بدون دیدگاه

چند روز پیش نگاهم به کامنت‌های یکی از صفحات مشهور فیسبوک در افغانستان افتاد. چه دیدم؟ فحش و دشنام‌های قومی. پشتون، تاجیک را دشنام داده بود و تاجیک، پشتون را. یکی‌اش طرف را سقوی را خوانده و دشنام می‌دادند و آن دیگری، همه‌ی یک قوم را تروریست و انتحاری. البته اگر تنها این مورد بود، نیاز نبود که تشویش کنیم، اما مشکل است که متاسفانه در سال‌های اخیر در میان کاربران شبکه‌های اجتماعی، فحش و دشنام‌های قومی بسیار عام شده‌است؛ طوری که هر گفتگویی در شبکه‌های اجتماعی بالآخره به دشنام‌دادن و نفرت‌پراکنی منتهی می‌گردد. آیا آن‌هایی که فحش

تقابل طالبان با سلفیت در بدخشان؛ ادای نماز تراویح به گونه‌ هشت‌رکعتی ممنوع شد

2023/04/09 16:10 بدون دیدگاه

منابع محلی در ولایت بدخشان می‌گویند که طالبان هشت جوان نمازگزار را در این ولایت لت‌وکوب و زندانی کرده‌اند. به گفته منابع، محتسبان امر به معروف و نهی از منکر طالبان روز شنبه، ۱۹ حمل، این جوانان را به دلیل ادای نماز تراویح به‌گونه هشت‌رکعتی، مجازات کرده‌اند. بر پایه اطلاعات منابع، این جوانان در مربوطات ولسوالی شهدای ولایت بدخشان افزون بر لت‌وکوب، برای ساعاتی از سوی طالبان زندانی نیز شده‌اند. گفته می‌شود جوانانی که لت‌وکوب و زندانی شده‌اند، پیرو سلفیت بوده و به این دلیل نماز تراویح را هشت رکعت ادا کرده‌اند. در همین حال، شماری از

تغییر شکل لباس دانش‌آموزان؛ برگشت به هویت گذشته یا تهاجم فرهنگی /پایانی

2023/04/08 13:04 بدون دیدگاه

لباس‌های محل و ملی هر کشوری انعکاس‌دهنده فرهنگ و هویت فردی، گروهی، اجتماعی، اقتصادی، دوره‌های مختلف تاریخی که طی آن زندگی یک ملت شکل گرفته می‌باشد؛ مردم افغانستان هم بسته به محل زندگی و آداب و رسوم رایج قومی، از انواع مختلف پیراهن و تنبان افغانی استفاده می‌کنند. پیراهن تنبان که امروز توسط اقوام مختلف پوشیده می‌شود با برخی تفاوت‌ها از اوضاع شرایط سده‌های پسین تأثیر پذیرفته است. البته پیراهن تنبان کهن و باستانی کشور به عنوان یک لباس محلی و ملی از تهاجم فرهنگ‌های بیگانه در امان نبوده‌است؛ در نخست شکل لباس سنتی

تغییر شکل لباس دانش‌آموزان؛ برگشت به هویت گذشته یا تهاجم فرهنگی(۱)

2023/04/07 16:14 بدون دیدگاه

یکی از شاخه‌های شناخت فرهنگ ادوار گذشته هر تمدنی، تاریخ لباس و پوشاک است. با تغییر نوع پوشاک، رفتارهای فرهنگی و اجتماعی آن جامعه نیز می تواند دستخوش تغییر و تحول شود. در هر جامعه مطالعه این بخش از تاریخ رازهای نهفته‌ای در مورد مردم آن دوران را برای ما روشن می‌سازد. در افغانستان از تصاویر و سکه‌های کوشانی که به دست آمده، برمی‌آید که مردان همه با چپن و پیراهن تا سر زانو ملبس بوده و بعدا جورابی داشتند که پاهایشان را می‌پوشاند. زنان هم مانند مردان از پیراهن، شلوار، کفش، و کمربند استفاده می‌کردند.

یونیفورم شاگردان مکاتب؛ سیاسی‌شدن لباس در افغانستان

2023/04/06 16:33 بدون دیدگاه

به تازه‌گی متنی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که «رهنمود چگونه‌گی تنظیم لباس (یونیفورم» دانش‌آموزان مکاتب افغانستان» خوانده می‌شود. در گذشته یونیفورم دانش‌آموزان پسر در مکاتب «کت و شلوار» بود و از دختران نیز لباس سیاه با مقنعه‌های سفید. اما در رهنمود طالبان پیراهن و تنبان و دستار دوباره برگشته و کت و شلوار را از صحنه حذف کرده است. کت و شلوار، لباس بین‌المللی است و پوشیدن آن در همه‌ی کشورهای جهان مروج است، اما طالبان با این لباس مخالف‌اند. چند روز ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شد که نشان می‌داد جنگ‌جویان طالبان جوانی را که کت

ملاهای طالبانی؛ عامل ایجاد اضطراب در باورهای مردم

2023/04/06 15:53 بدون دیدگاه

روایت است که معاذ بن جبل انصاری، نماز خفتن را به امامت پیامبر در مسجد نبوی ادا می کرد و بعد به محله قوم خود می رفت و امامت قوم را می نمود، وی عادتا در نمازها سوره های طولانی می خواند؛ باری یکی از مقتدیان تاب نیاورد و از نمازِ پشت معاذ انصراف کرد و منفردانه نماز خفیف خود را خواند. موضوع به معاذ رسید و معاذ گفت او منافق است. وقتی آن شخص از گپ معاذ با خبر شد، به حضور پیامبر رفت و شکایت کنان گفت: یا رسول الله، ما مردم غریبکار هستیم و

تکرار جنایت در فلسطین اشغالی و سکوت مرگبار مدعیان آزادی و عدالت

2023/04/06 13:52 بدون دیدگاه

مسجد الاقصی یکی از مکان‌های مقدس در اسلام و اولین قبله مسلمانان است. در این محوطه، کوه معبد قرار دارد که مقدس‌ترین مکان یهودیان نیز است. به همین خاطر این منطقه از حساسیت بالایی برخوردار است. مسلمانان کل محوطه را مسجد الاقصی می‌دانند، اما درگیری‌ تازه در داخل مسجدی رخ داده که در نگاه یهودیان ارزش معنوی ندارد. ارتش اسرائیل در سال ۱۹۶۷ بیت‌المقدس شرقی را اشغال کرد با این حال تامین مالی و مدیریت مسجدالاقصی به یک نهاد اسلامی وابسته به اردن سپرده شد، اما در عمل کنترول تمامی بخش های بیت المقدس و مسجدالاقصی را رژیم