تحلیل

مولانا عبدالرحمن سید خیلی: اسطوره‌ی در مسیر جهاد و مقاومت افغانستان

۱۴۰۳/۱۲/۱۸ 08:47 بدون دیدگاه

مولانا عبدالرحمن سید خیلی یکی از شخصیت‌های برجسته و پرافتخار تاریخ معاصر افغانستان است که در دوران جهاد علیه اشغالگران شوروی و پس از آن در روند شکل‌گیری نظام جمهوری اسلامی افغانستان، نقش اساسی و کلیدی ایفا کرد. او از نوجوانی به صفوف مجاهدین پیوست و با رهبری استاد برهان‌الدین ربانی در نبردهای بزرگ علیه اشغال شوروی و مقاومت در برابر طالبان، همواره در خط مقدم قرار داشت. به‌عنوان یک فرمانده مقتدر، مولانا عبدالرحمن سید خیلی در جبهه‌های جنگ شناخته می‌شد و جانفشانی‌های فراوانی در راه آزادی و استقلال افغانستان از خود نشان داد. پس از پیروزی جهاد و

حل و عقد، بی سند، بی کاربرد!

۱۴۰۳/۱۲/۱۷ 10:18 ۱ دیدگاه

نویسنده: فاضل سانچارکی در برنامهٔ سپیس امشب در مورد «طرح جنجالی استادسیاف، شورای حل و عقد، راه حل یا بحران جدید»؟ که توسط خبرگزاری روایت برگزار شده بود، من و شیوای شرق به عنوان سخنران مهمان دعوت شده بودیم. صحبت های زبادی در این خصوص صورت گرفت که من چکیدهٔ نکته های اصلی خودم را اینجا می آورم: ۱- بسیاری از اسلام شناسان معاصر نسبت به جایگاه و اعتبار شورای اهل حل و عقد در نظام فقهی مذاهب چنان که اسلام‌ سیاسی از آن مراد می کند، تردید دارند. ۲- این اصطلاح را برکشیده ی پسا تاریخ اولیهٔ اسلام

۸ مارچ؛ روز ایستادگی و امید

۱۴۰۳/۱۲/۱۶ 14:44 ۱ دیدگاه

۸ مارچ تنها یک روز در تاریخ نیست؛ بلکه نمادی از مبارزه، ایستادگی و امید برای زنانی است که قرن‌ها برای به دست آوردن حقوق خود جنگیده‌اند. زنانی که منتظر نماندند تا کسی از راه برسد و سرنوشت‌شان را تغییر دهد، بلکه خود، با گام‌هایی استوار و اراده‌ای محکم، مسیر آینده را ساختند. روز جهانی زن ریشه در مبارزات کارگران زن در نیویورک دارد که در سال ۱۹۰۸ برای حقوق برابر، کاهش ساعات کاری و شرایط به‌تر، به خیابان‌ها آمدند. این جنبش جهانی، از آن روز تاکنون، زنان را در سراسر دنیا به مبارزه برای آزادی، عدالت و برابری

زلنسکی اشرف غنی دیگری است؛ عنوانی خالی از مصادیق ذهنی و عینی؛

۱۴۰۳/۱۲/۱۶ 13:44 بدون دیدگاه

آقای نویسنده، از قله‌ی بی‌غمی به مساله‌های اوکراین نگریسته است؛ دقیقا به آن می‌ماند که در جریان مبارزه دو نفر قوشتی‌گیر، سیل‌بینی صدا بزند، قوت کن و حریف را چپه کن؛ این یعنی اظهار رای از قله‌ی بی‌غمی. اینجانب هیچ علاقه‌ای به حمایت از زلنسکی ندارم، ولی میدان جنگ اوکراین درس‌های زیادی را به تاریخ ارائه می‌کند؛ شاید این جنگ سبب شود تا کشور‌ها دکترین نظامی و سیاسی خود را مورد بازنگری قرار دهند؛ نگاه متحدین امریکا را نسبت به آن کشور متحول خواهد کرد. به هر روی تشبیه زلنسکی به غنی، تشبیهی است که به نظر بی‌ارتباط می‌آید.

بیداری هویتی: طغیان آگاهی در افغانستان

۱۴۰۳/۱۲/۱۶ 13:00 بدون دیدگاه

افغانستان در طول تاریخ خود شاهد تحولات اجتماعی و سیاسی متعددی بوده است، اما شاید هیچ‌گاه به اندازه ام‌روز ضرورت یک انقلاب فرهنگی-هویتی احساس نشده باشد. این انقلاب نه از طریق جنگ و خشونت، بلکه از راه آگاهی‌ بخشی، نقد روایت‌ های جعلی، و باز خوانی تاریخ در حال شکل‌گیری است. بسیاری از اندیش‌مندان بر این باورند که موج آگاهی جدید در میان نسل‌های جوان افغانستان، زمینه‌ ساز یک تحول بنیادین است که می‌تواند ساختار های سنتی، تفکرات قالبی، و هویت‌ های تحمیلی را به چالش بکشد. هویت تاریخی افغانستان : از ساختارهای سنتی تا بحران باز تعریف ۱.

خاندان سالاری در رژیم ط.البان؛ منتظر جنگ داخلی و شورش بیرونی باشیم

۱۴۰۳/۱۲/۱۶ 11:23 بدون دیدگاه

اخیرا رسانه ها گزارش داده اند که یوسف وفا، والی ت.البان در بلخ و از افراد مورد اعتماد رهبر این گروه، ۷۰ تن از دوستان و نزدیکان خود را در اداره‌های دولتی این ولایت منصوب کرده است. گفته شده که وی از پایین‌ترین مقام که پیاده دفتر باشد تا بالاترین مقام که ریاست‌ها می باشد، بیشتر خانواده و افراد نزدیک به خود را گماشته است. اما این خاندان سالاری چه عواقب برای ت.البان در جامعه متکثر و چند قومی افغانستان دارد؟ رژیم طالبان در افغانستان، به عنوان یک نظام سیاسی-اجتماعی که بر پایه‌ی تفسیر خاصی از شریعت اسلامی بنا

نقش قضاوت اجتماعی در شکل‌گیری شخصیت اجتماعی

۱۴۰۳/۱۲/۱۶ 11:03 بدون دیدگاه

برای نوشتن، همیشه به‌دنبال سوژه‌هایی هستم که علاوه بر روشنگری، برای مخاطبان مهم، ارزشمند و حتی ارضاکننده‌ی نیازهای اجتماعی و عاطفی‌شان باشند. پیش از آن‌که چیزی بنویسم، به این فکر می‌کنم که قضاوت خوانندگان در مورد آن چگونه خواهد بود. حتی اگر کاری را انجام دهم، چه در جهت خیر باشد یا نباشد، این سوال را در ذهن دارم که کار من از نظر اجتماعی چه بازده و پذیرشی خواهد داشت. این‌گونه افراد همواره به دنبال این هستند که کارشان از نظر دیگران چقدر خوب یا بد تلقی می‌شود. آن‌ها به‌دنبال تأیید هستند و این خواسته یا ناخواسته، مهم

دکتر پدرام: ابتذال در زبان، به‌معنای عدول از ارزش‌های فرهنگی است

۱۴۰۳/۱۲/۱۶ 09:42 بدون دیدگاه

پایگاه خبری تحلیلی روایت در تاریخ ۱۳ حوت، برنامه‌ای را زیر عنوان «در تقبیح فحاشی» برگزار کرد که در آن دکتر عبدالطیف پدرام، رهبر حزب کنگره ملی افغانستان، به تحلیل عمیق مفهوم ابتذال در زبان و ادبیات پرداخت. این برنامه که به‌بررسی تقابل سنت و مدرنیته و تأثیرات آن بر فرهنگ و زبان پرداخته بود، نکات قابل توجهی را درباره وضعیت فعلی زبان در جامعه و نقش آن در حفظ ارزش‌های اخلاقی مطرح کرد. دکتر پدرام در سخنرانی خود تأکید کرد که در عصر رسانه و تکنولوژی، جامعه با پدیده‌هایی مواجه است که در گذشته وجود نداشتند و نیازمند

هوش مصنوعی و تاثیرات آن بر زندگی روزمره: فرصتی برای تحول یا تهدید؟

۱۴۰۳/۱۲/۱۶ 08:30 بدون دیدگاه

عرض شود که هوش مصنوعی یکی از برجسته‌ترین و جذاب‌ترین پیشرفت‌های فناوری در دوران معاصر است که در حال تغییر و تحول بسیاری از جنبه‌های زندگی روزمره ما است. از ابزارهای هوش مصنوعی مانند«چت، جی‌پی‌تی» گرفته تا سیستم‌های پیشرفته تحلیل داده و ربات‌های خودکار، این فناوری به سرعت در حال وارد شدن به صنایع مختلف است و نحوه زندگی، کار و تعاملات انسانی را به شکلی بنیادین تغییر می‌دهد. این‌جا تلاش می‌کنم تا به تاثیرات هوش مصنوعی بر جنبه‌های مختلف زندگی بشر، به‌ویژه در زمینه‌های مشاغل، آموزش و روابط انسانی بپردازم. ۱. تاثیر هوش مصنوعی بر مشاغل: فرصت‌ها و

زلنسکی؛ از او قهرمان نسازید، او اشرف غنی دیگری است

۱۴۰۳/۱۲/۱۵ 14:27 بدون دیدگاه

پس از تحقیر تاریخی ولادیمیر زلنسکی رئیس جمهور اوکراین در کاخ سفید، عده‌ای از وی یک قهرمان تراشیده و او را تمجید کردند؛ در حالی‌که عملکرد او در چند سالی که در قدرت بوده، همچنین مواجه با ترامپ و پس از آن نشان می دهد که او قهرمان نه بلکه اشرف غنی دیگری است. او نه تنها در کاخ سفید چیزی برای گفتن نداشت و نگفت، که پس از آن با فروتنی و تعریف و تمجید از ترامپ به شدت تلاش کرد تا به خواسته های ترامپ گردن نهد. آخرین مورد آن ساعاتی پیش بود که ترامپ اعلام کرد،

خیانت بازی نیست، تحلیل موضوعی فیلم ویل!

۱۴۰۳/۱۲/۱۵ 08:54 بدون دیدگاه

در جریان جنگ دوم جهانی آلمان نازی فرانسه ظرف یک هفته تصرف کرد. هیتلر ادعا کرد که این یک ادغام برای اتحاد اروپاست. اتحادی که یهودی‌ها از لحاظ ایدیولوژیک و تاریخی مانع آن بوده‌اند. مقامات فرانسه البته می‌دانستند این یک اشغال نظامی‌ست. دنیا هم نظاره‌گر بود و فرانسویان را به حال خود رها کرده بودند. زیرا فرانسه تنها دولتی بود که گمان می‌رفت از لحاظ نظامی یارای مقابله آلمان نازی را دارد. اما اشغال آن ظرف یک هفته تقریبا تمام جهان را نا امید ساخت. به هر حال فرانسه دیگر تحت اشغال بود و تمام ماباقی قوای نظامی این

فدرالیسم به‌عنوان راه‌حلی برای تحقق آزادی و عدالت اجتماعی

۱۴۰۳/۱۲/۱۵ 08:38 بدون دیدگاه

مقدمه در شرایط امروزی، مفهوم آزادی به‌عنوان یکی از ارکان اصلی زندگی اجتماعی و سیاسی ملت‌ها، بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. افلاطون در آثارش به مسائلی چون آزادی، عدالت و مسوولیت اجتماعی پرداخته و جمله معروف او که می‌گوید: «اگر از آسمان آزادی ببارد، بردگان چترهایشان را باز می‌کنند» به ما یادآوری می‌کند که آزادی حقی است که باید به دست آورده شود. در این راستا، افغانستان/خراسان با چالش‌های جدی مواجه است و نیاز مبرم به نظام فدرالی به عنوان راهی برای تحقق آزادی و عدالت اجتماعی احساس می‌شود. ۱: مفهوم آزادی و مسوولیت اجتماعی آزادی

به پیشواز هشت مارچ؛ ارزش زنان در جامعه

۱۴۰۳/۱۲/۱۵ 07:51 بدون دیدگاه

مقدمه زنان از پاک‌ترین و تأثیرگذارترین اقشار جامعه هستند که نقش کلیدی در شکل‌گیری جوامع ایده‌آل دارند. آن‌ها همواره در ایجاد حکومت‌ها، قدرت‌ها و فلسفه‌های بزرگ نقش مهمی ایفا کرده‌اند. در جوامع مردسالارانه، زنان با تبعیض‌های مختلف مواجه شده‌اند که این تبعیض‌ها به نفع مردان نیست. جامعه‌ای که فاقد زنان باشد، جامعه‌ای فاقد مهر، محبت و صمیمیت است. زنان به‌عنوان اولین معلمان فرزندان خود، تأثیر بسیاری بر تربیت نسل‌های آینده دارند. این مقاله به بررسی ارزش زنان در جامعه مردسالارانه کنونی می‌پردازد. ۱. زنان، پاک‌ترین قشر جامعه پاکی و ارزش‌گذاری به انسان‌ها به اخلاق و شخصیت بستگی دارد، نه

زندگی و امید در دل ویرانه‌‌ها!

۱۴۰۳/۱۲/۱۴ 12:31 بدون دیدگاه

استقامت، پایداری و امید به آینده را باید از فلسطینی‌ها آموخت. ملتی‌که تنها چند روز از قتل‌عام بیش از ۵۰ هزار هموطن و اعضای خانواده‌های‌شان می‌گذرد، در میان ویرانه‌ها مراسم افطار برپا می‌کنند و به‌خود و زندگی‌شان روحیه و امید می‌بخشند. به راستی، در تصاویری که از این صحنه‌ها به نمایش درمی‌آید، رازهایی زیادی نهفته است که باید آن‌را دانست. مردمی‌که با خون خود، اندیشه‌ شان را آبیاری کرده‌اند و برای ماندن و ساختن، عزیزترین‌های شان را فدا نموده اند بی‌شک ریشه‌هایی استوار و عمیق دارند. چنین اندیشه‌هایی را به سادگی نمی‌توان خشکاند یا از بین برد. برای اثبات

سید جمال الدین افغانی (اسدآبادی) از افغانستان بود یا ایران؟

۱۴۰۳/۱۲/۱۴ 12:06 ۳ نظر

سیدمحمد ، متولد ۱۲۱۷ شمسی، فرزند سیدصفدر معروف به سیدجمال‌الدین اسدآبادی (افغانی)، اندیشمند، سخنور و از رهبران انقلابی ضد استعمار ملل اسلامی است. درباره زادگاه و سال‌های نخست زندگی وی اختلافاتی وجود دارد. ایرانیان وی را ایرانی، شیعه و از مردم اسدآباد می‌دانند که در آوان جوانی در قزوین به کسب مقدمات علوم و سپس به تکمیل تحصیلات خود در شهرهای تهران، اصفهان و شیراز پرداخته است. اما در سوی دیگر افغانستانی‌ها وی را اهل افغانستان، حنفی و بعضا شیعه مذهب و زاده اسعدآباد ولایت کنر می‌دانند. در این نبشته به صورت اختصار به این موضوع اشاره می‌کنیم که

معنای زندگی در عصر مدرن

۱۴۰۳/۱۲/۱۴ 11:46 بدون دیدگاه

در عصر مدرن آنچه مسأله است معنای زندگی است. زندگی مدرن انگار به چاله‌ی می‌ماند که انسان در آن اُفتاده و جز تقلایی بیرون شدن از آن چاله چیزی دیگری برایش نمانده است. چرخه‌ی حیات در عصر مدرن چنان است که انسان به قول لوکاچ درگیر شئی گشتگی و بی‌معنایی شده است. معنای زندگی اینکه ما از خود بپرسیم برای چه‌چیزی زندگی می‌کنیم، معنای زندگی اینکه لذت آنچه می‌خواهیم را ببریم و زندگی را هدفمند و معنا دار کنیم. کلان‌ترین پرسشی که هر انسانی در زندگی باید از خود بپرسی این‌است که؛ هدف ما از زندگی چیست؟ این پرسش

پسرخوانده؛ سه‌شنبه‌ها با موری

۱۴۰۳/۱۲/۱۴ 09:32 بدون دیدگاه

شاید کتاب‌هایی که محتوای روان‌شناسی داشته باشد، توفیق این را نداشته باشند که چندین هفته و بلکه یک سال در لیست پرفروش‌ترین کتاب‌های نیویورک قرار بگیرند. مگر اینکه نویسنده‌ی آن خلاقیت به خرج دهد و از صنعت رمان‌نویسی استمداد بجوید. یا هم این‌که از موضوعی که حدیث داغ روز است فرصت بجوید و با اجازه‌ی شخصی که گپ‌ها به محور او می‌گردند، کتابی که بیشتر بیوگرافی-تدریسی‌ست بنویسد. موری یک استاد روان‌شناسی با تجربه است که بیشتر از سه دهه در دانش‌گاه تدریس نموده است. او به حدی متفاوت با دانش‌جویان برخورد می‌کند که امکان ندارد هیچ یک از شاگردانش

افغانستان و فدرالیسم: راه نجات یا بحران؟

۱۴۰۳/۱۲/۱۴ 05:24 بدون دیدگاه

افغانستان در طول تاریخ خود نظام‌های سیاسی گوناگونی را تجربه کرده است، اما همواره تحت یک ساختار متمرکز اداره شده است. با این‌ حال، مشکلات مزمن ناشی از تمرکز قدرت باعث شده است که برخی سیاست‌مداران و اندیش‌مندان، نظام فدرالی را به عنوان یک راه‌ حل برای ایجاد ثبات، برابری و توسعه پیش‌نهاد کنند. در این‌جا، به چیستی نظام فدرالی، ساختار آن، سابقه تاریخی‌ اش در جهان و افغانستان، علل عدم تحقق آن در افغانستان و امکان‌ سنجی اجرای آن در آینده می‌پردازم. فدرالیسم چیست؟ فدرالیسم یک نظام حکومتی است که در آن قدرت سیاسی میان حکومت مرکزی و

افغانستان /خراسان نوین: با فدرالیسم به سوی یک فردای بهتر!

۱۴۰۳/۱۲/۱۴ 04:58 بدون دیدگاه

مقدمه افغانستان /خراسان نوین با نظام فدرالی، جایی است که همه اقوام و فرهنگ‌ها در کنار هم زندگی می‌کنند و به سوی آینده‌ای روشن حرکت می‌کنند قطعا ما، مردم افغانستان/خراسان، با تاریخ پرفراز و نشیب و فرهنگی غنی، در آستانه یک تحول بزرگ قرار داریم. تحولی که می‌تواند سرنوشت کشورمان را دگرگون کند. نظام فدرالی، به عنوان یک راهکار نوین، نه تنها به ما این امکان را می‌دهد که به تنوع قومی و فرهنگی خود احترام بگذاریم، بلکه به ما اجازه می‌دهد تا با همبستگی و اتحاد، به سوی آینده‌ای روشن‌تر گام برداریم. فدرالیسم: کلید وحدت و توسعه فدرالیسم

فدرالیسم از دیدگاه اندیشمندان

۱۴۰۳/۱۲/۱۳ 14:16 ۱ دیدگاه

در آمد فدرالیسم به نظامی اطلاق می‌شود که قدرت سیاسی میان دولت مرکزی و دولت‌های ایالتی یا محلی تقسیم شود. در این نظام، هر ایالت یا منطقه برخی از اختیارات و مسوولیت‌های خود را دارد. در حالی که برخی از مسائل دیگر تحت کنترل دولت مرکزی قرار دارد. این تقسیم قدرت می‌تواند در سطوح مختلف یک کشور وجود داشته باشد. از جمله در مواردی چون: سیاست‌گذاری، مالیات، قانون‌گذاری و اجرای قوانین که زمینه مساعد برای صحبت به‌گونة مفصل در این خصوص را نداریم. همانطور که در مباحث مختلف علوم انسانی، دیدگاه های موافق و مخالف وجود دارد؛ در باره‌ی