افغانستان

روایت یک فروپاشی در «سرزمین بدون لویاتان»

2023/08/16 11:53 بدون دیدگاه

نوشتن و سخن‌گفتن در باره کشور همیشه غرق و غوطه‌ور در بحران و بی‌ثباتی سیاسی یا به قول عجم‌اغلو سرزمین که در آن لویاتان غایب است. چندان ساده و آسان نیست، افعانستان جای است که در آن زمان مفهومش را از دست داده و همواره در طول و عرض تاریخ سه قرنه‌اش دچار فروپاشی، منازعه و درگیری‌های مستمر و شاهد تکرار یک چرخه‌ای باطل تحولات بوده است. وقتی به‌تاریخ افعانستان نگاه می‌اندازی به این نتیجه می‌رسید، که هیچ چیزی در این جغرافیا تغییر کردنی نیست و چنین به نظر می‌رسد که بیابان‌های شنی، کوه‌پایه‌های ناهموار و دشوار

گرانی دانش‌جویان افغانستان مقیم بریتانیا از بازگشت به کشور

2023/08/15 12:41 بدون دیدگاه

شماری از دانش‌جویان افغانستان که تحت برنامه جابه‌جایی و کمک به افغانستان (ARAP) به‌هدف تحصیل به بریتانیا برده شدند، می‌گویند که پس از فارغ‌التحصیلی با خطر بازگشت به کشور روبه‌رو هستند. نیوزترک روز سه‌شنبه، ۲۴ اسد، گزارش داده است که این دانش‌جویان افغان مقیم بریتانیا با سرنوشت نامعلوم دست‌و‌پنجه نرم می‌کنند. براساس اطلاعات این رسانه، دانش‌جویان احتمالاً پس از فارغ‌التحصیلی از بریتانیا به افغانستان تحت کنترل طالبان اخراج شوند. در مورد شمار دقیق این دانش‌جویان چیزی گفته نشده است. آنان از دولت بریتانیا می‌خواهند تا زمینه ابقای‌شان در این کشور پس از دوره تحصیل را نیز فراهم کند. در

دوساله‌گی فروپاشی

2023/08/15 12:10 بدون دیدگاه

روز پانزدهم اگُست ۲۰۲۱، افغانستان با تمام دارایی‌اش در کابل فروپاشید. آخرین گلوله‌ها را ارگ و طالبان در هم‌دستی با امریکا بر سینه‌ی‌‌ شهروندان افغان‌ستان خالی کردند و تابوتِ امنیت، مصونیت، آزادی و حقوق انسانی و شهروندی برای مدت نامعلومی در پستوی جزوه‌‌ها دفن شد. مثلِ آدم‌ها؛ خاطره‌ها، احساس‌ها و آرمان‌ها نیز از هم پاشید. و پارچه‌های آن یا در مرزها ماند ‌و یا هم در سرزمینِ ما لِه شد. تا پیش از فروپاشی، هزاران سرباز برای پایداری نظام جمهوری، جان‌شان را از دست دادند، و نه‌تنها فرزندان‌شان یتیم شدند، بلکه اکنون آرمان شان نیز آواره مانده

روایت سقوط؛ سفر از قندهار تا هرات و عبور از بازرسی های طالبان

2023/08/13 17:00 بدون دیدگاه

ساعاتی از شام نگذشته بود که به دروازه شهر قندهار رسیدیم. در قندهار امنیت شهر را پولیس مردمی (اربکی) بر عهده گرفته بودند. در هر چند ده متر گروپ‌های ده تا 15 نفری با لباس‌های محلی و مجهز به سلاح سبک و سنگین پوسته‌هایی را افراز کرده بودند. در نگاه نخست مانند من بسیاری از مسافرین گمان می‌کردند که این‌ها طالبان هستند و وارد شهر قندهار شده اند، اما پس از اینکه در یک پاسگاه از موتر پیاده‌ی ما کرده و پرس‌وجو کردند، فهمیدیم که این ها نیروهای مردمی برای دفاع از شهر قندهار می باشند. با این

چگونه غنی باعث فروپاشی اجماع سیاسی شد؟

2023/08/13 13:36 بدون دیدگاه

یکی از چیزهایی که در این روزها توجه مرا جلب کرده است، فشارها بر دونالد ترامپ، رییس جمهور پیشینِ ایالات متحده آمریکا است. نظام سیاسی آمریکا چندین پرونده برای ترامپ ساخته و هر روز از سوی دادگاه‌های آن کشور به اتهام‌های مختلف احضار می‌گردد. هدف از این فشارها بازداشتن ترامپ از مشارکت در انتخابات ریاست جمهوری است. ترامپ یک سیاست‌مدار دارای عقاید تندروانه راست افراطی است. به قدرت رسیدن او در انتخابات ریاست جمهوری سال 2017، جامعه اکادمیک آمریکا را در شوک فروبرد و در باره خطرهایی که عقاید و باورهای این آدم می‌توانست متوجه نظام سیاسی

پایان آمریکاباوری و آغاز عصر خوداتکایی در افغانستان

2023/08/12 16:56 بدون دیدگاه

سیزده سال قبل بود که در روزنامه‌ای، علیه آمریکاباوری موجود در افغانستان موضع جدی گرفته‌ام. یکی از مقاله‌هایم در نقد آمریکا باوری، مقاله‌ی «افغانستان، در انتظار منجی موهوم» بود. آن مقاله هنگامی نوشته شده بود که بحث‌های جدی در پارلمان افغانستان در باره انعقاد و عدم انعقاد پیمان استراتژیک با ایالات متحده‌ی آمریکا جریان داشت. یکی از کسانی که در آن زمان به شدت طرفدار انعقاد پیمان استراتژیک با ایالات متحده آمریکا بود، جناب دکتر رنگین دادفر سپنتا بود. او مشاور امنیت ملی رییس جمهور کرزی بود و حتا یادم می‌آید چند تن از منتقدین این پیمان را

چرا افغانستان برای قهرمانانش وطن نشد؟

2023/08/06 15:43 بدون دیدگاه

امروز در خبرها خواندیم که روح‌الله نیکپا، مدال‌آور المپیک کشور، به عنوان تیم تکواندوی نیوزیلند انتخاب شده است. نیکپا، متولد سال 1987 در وردک است و تکواندو را از 10 سالگی در کابل آغاز کرده است. او کسی است که در المپیک پکن و المپیک لندن به نمایندگی از افغانستان اشتراک کرد و برای کشورش مدال برنز گرفت. از او به عنوان تنها ورزشکار افغانستان که موفق شده در بازی‌های المپیک مدال بیاورد، یاد می‌شود. خوب به یاد دارم در یکی از مسابقات جهانی وقتی نیکپا حریف خود را شکست داد، پرچم افغانستان را بلند کرده و

فایق: طالبان جنگ علیه پیشرفت افغانستان را جهاد می‌نامند

2023/08/06 11:38 بدون دیدگاه

نصیراحمد فایق، سرپرست نماینده‌گی افغانستان در سازمان ملل، در واکنش به سخنان اخیر ملا محمدیعقوب مجاهد، وزیر دفاع طالبان، مبنی بر این‌که جنگ نظامیان این گروه در خارج از کشور جهان نامیده نمی‌شود، گفت که سیاست‌ها و اعمال «غیراسلامی» طالبان تنها در برابر مردم افغانستان به‌ویژه زنان و دختران است. فایق روز یک‌شنبه، ۱۵ اسد، در توییتی نگاشته است که طالبان جنگ در مقابل نیروهای امنیتی پیشین، کادرها، سرمایه‌ها و ترقی افغانستان را جهاد می‌نامند. وی افزوده است: «بلی صرف سیاست‌ها و اعمال غیر اسلامی و انسانی و خلاف منافع ملی شما در برابر مردم مظلوم و بی‌دفاع افغانستان،

دو خبر در باره موسیقی از دو کشور همسایه و مسلمان

2023/08/01 16:36 بدون دیدگاه

دیروز دو خبر در باره موسیقی از دو کشور همسایه و مسلمان (ایران و افغانستان) منتشر شد که برایم خیلی جالب بود. دیروز از افغانستان گزارش‌هایی منتشر شد مبنی بر این‌که طالبان در بدخشان یو اس بی‌های رانندگان را ضبط کرده‌اند تا نتوانند موسیقی بشنوند. چند روز قبل از آن، مسوولان محلی این گروه در هرات ابزارآلات موسیقی را جمع‌آوری کرده و سوختاندند. همزمان با نشر این اخبار از افغانستان، خبرگزاری‌های ایرانی گزارش دادند که وزارت فرهنگ ایران از آغاز فرایند تدوین سند ملی موسیقی و ایجاد خانه جشنواره‌های موسیقی خبر داده است. در گزارش خبرگزاری‌های ایرانی

جامعه ناسیاسی تاجیکان افغانستان

2023/07/30 11:15 بدون دیدگاه

چند روز پیش یکی از دوستان از من خواهش کرد که باید با جوانان تاجیک شمال کار کنم و با آن‌ها از خطراتی که از همه سو موجودیت سیاسی و فرهنگی این قوم را تهدید می‌نماید، صحبت کنم. عمده‌ترین گلایه او این بود که نسل جوان تاجیک بیش‌تر اهل غوغایند، تا سیاست. فهم درستی از واقعیت مناسبات سیاسی ندارند، خیال‌اندیش‌اند تا واقع‌گرا. می‌رزمند و مبارزه می‌کنند، بدون آن‌که بدانند مطالبه شان چیست. من برای دوستم گفتم که این مشکل ساختاری‌تر و گشن‌بیخ‌تر است و ریشه در وجدان نگون‌بخت ما تاجیکان، به حیث یک قوم ایرانی، دارد. مشکل در «عرفان‌زدگی»

مک کال: امریکا بدون قیدوشرط به طالبان در افغانستان تسلیم شد

2023/07/29 16:54 بدون دیدگاه

مایکل مک کال، رییس کمیته روابط خارجی مجلس نماینده‌گان امریکا، می‌گوید که این کشور بدون قیدوشرط به طالبان در افغانستان تسلیم شده است. رسانه‌های بین‌المللی، روز شنبه، ۷ اسد، گزارش دادند که مک کال در نشست استماعیه مجلس نماینده‌گان امریکا گفت که دولت بایدن به ارزش بیش از هفت میلیارد دالر تجهیزات در افغانستان را به طالبان رها کرد. مک کال تصریح کرده است: «این عقب‌نشینی بدون قیدوشرط را تسلیمی بدون ‌قیدوشرط به طالبان می‌نامم که اکنون افغانستان را تصرف کرده‌اند.» به گفته وی، این تجهیزات به دشمنان امریکا و کشورهای«تروریست» فروخته می‌شود. این مقام امریکایی همچنان طرح کاهش

عاشورای افغانستان؛ عریان شدن چهره طالب، نافرمانی مردم و فروپاشی ترس

2023/07/29 16:42 بدون دیدگاه

از نخستین روزهای محرم امسال، من با نگرانی بسیار رویدادهای محرمی در افغانستان را دنبال می‌کردم. امروز که به رویدادهای محرمی در افغانستان نگاه می‌کنم می‌توانم به دلایل متعدد، عاشورای امسال را «عاشورای سرنوشت‌ساز» بخوانم. عریان‌شدن چهره شیعه‌ستیزی طالبان پیش از آن‌که طالبان به قدرت برسد، تبلیغات وسیعی صورت گرفت که این گروه تغییر کرده‌اند. تبلیغ می‌شد که طالبان دیگر مانند گذشته شیعه‌ستیز نیستند و برای مراسم و مناسک مذهبی اهل تشیع مزاحمت خلق نخواهند کرد. آن‌هایی که با ایدیولوژی و جهان‌بینی طالبان آشنایی داشتند، می‌دانستند که موضوع تغییر طالبان پروپاگاندای بیش نیست. زیرا طالبان از

افغانستان؛ عاشورای پرجوش و خروش اما خونین

2023/07/29 15:03 بدون دیدگاه

روز گذشته مراسم عاشورای حسینی در افغانستان از سوی طالبان به خشونت کشیده شده و حداقل چهار توسط افراد گروه طالبان در کابل و غزنی شهید و بیش از ۲۰ تن دیگر زخمی شدند. در نوارهای ویدیویی که منتشر گردیده، نشان می‌دهد که افراد گروه طالبان مستقیم به سوی عزاداران‌ شلیک می‌کنند. در حالیکه دسته‌های عزاداران به گونه مسالمت آمیز در حرکت بودند، اما طالبان مانع شده و با توهین و تحقیر این مراسم‌ها را برهم زده و به خاک و خون کشیدند. البته از روزهای اول محرم امسال، طالبان به بهانه تامین امنیت تلاش کردند که مانع برگزاری

ویروس فلج کودکان افغانستان در یک نمونه زیست‌محیطی در پاکستان یافت شد

2023/07/27 12:40 بدون دیدگاه

وزارت صحت پاکستان می‌گوید که ویروس فلج کودکان نوع ۱ که از نظر ژنتیکی با ویروس فلج کودکان در افغانستان مرتبط است، از یک نمونه فاضلاب جمع‌آوری شده از منطقه نارای خوار شهر پشاور شناسایی شده است. این وزارت نا وقت چهارشنبه، ۲۶ جولای، در بیانیه‌ای اعلام کرد که این ویروس در اوایل ماه جاری میلادی شناسایی شده است. عبدالقادر پاتل، وزیر صحت پاکستان گفته است: «ضروری است که والدین فرزندان خود را در تمام کمپین‌های فلج اطفال واکسینه کنند.» وی افزوده است که در مبارزه با انتقال فرامرزی ویروس پولیو، پاکستان و افغانستان همکاری نزدیک دارند. براساس اطلاعات

وزیران خارجه امریکا و پاکستان در مورد افغانستان گفت‌وگو کردند

2023/07/25 11:53 بدون دیدگاه

وزارت امور خارجه امریکا اعلام کرده که آنتونی بلینکن، وزیر خارجه این کشور با بلاول بوتو زرداری، وزیر امور خارجه پاکستان، در مورد اقتصاد این کشور و مسایل مربوط به افغانستان تلفنی گفتوگو کرده است. متیو میلر، سخنگوی وزارت خارجه امریکا، دوشنبه‌شب، ۲ اسد، گفته که این دو مقام بر مشارکت سازنده امریکا و پاکستان تاکید کرده‌اند. میتو میلر در مورد این‌که بلیکن و زرداری روی چه مسایل در باره افغانستان پرداخته‌اند، جزییات ارایه نکرده است. پاکستان پس از تسلط دوباره طالبان بر افغانستان، گواه چندین حمله مرگبار از سوی تحریک طالبان پاکستان (TTP)، بود. اسلام‌آباد می‌گوید که این

شهر خربزه

2023/07/24 16:14 بدون دیدگاه

شهر خربزه اصطلاح و ضرب المثل عامیانه افغانستانی است که به یک مفهوم آن جامعه ای گرفتار سرگردانی و انارشیسم ناشی از عدم وجود قانون می باشد که هیچ چیزی سرجای خودش نیست و هیچ کسی هم مسئول و پاسخگو نبوده و هیچ قانونی هم برای اجرای احکام و عدالت وجود ندارد. یعنی همه سرگردان و آواره دنبال چیزی و کسی می گردد، اما آن را نمی یابند. فقط تفاوت این وضعیت (شهر خربزه) با انارشیسم سیاسی تعرف شده در علوم سیاسی، استبداد یک گروه کوچکی به نام طالبان است. با سلطه مجدد طالبان بر افغانستان، وضعیت کشور

اخبار، خوراک فکری مبارزه است

2023/07/24 13:36 بدون دیدگاه

در افغانستان با هر کسی که مواجه شوی پس از احوال‌پُرسی مختصر نخستین سوالی که می‌پرسد این است: «چه خبر؟» شاید از این پُرسیدن‌های مکرر خسته و دل‌گیر شده باشید، اما در این روزهای دشواری که افغانستان سخت نیاز به مبارزه دارد، از شریک‌سازی اخبار با دیگران دریغ نکنید. اخبار، خوراک فکری مبارزه است. برای یک مبارز هیچ چیزی با ارزش‌تر از خبر نیست. خبر طلا است. یا به تعبیر نلسون ماندلا: شیک‌ترین و گران‌بهاترین کالای قاچاقی. نلسون ماندلا می‌گوید که وقتی در زندان جزیره روبن بودند و تماس شان با دنیای خارج از سلول‌های زندان

کو کرامت انسان، کو صدای آزادی؟

2023/07/23 16:00 بدون دیدگاه

در روزهای پسین با شعر زیبای که در رثای امام حسین (ع) سروده شده و بعدا در قالب نوحه در یک مراسم عاشورا حدود 10 سال پیش به شکل بسیار زیبا خوانده شده، روبرو شدم که بخشی از متن این شعر و نوحه چنین است: کو زبان خاموشان، قوم حق فراموشان کو کرامت انسان، کو صدای آزادی تا به کی ستم بردن، نان بندگی خوردن زندگی نمی‌ارزد، بی‌نوای آزادی آن زمان که بنهادم سر به پای آزادی دست خود ز جان شستم از برای آزادی در محیط طوفان‌زا، ماهرانه در جنگ است ناخدای استبداد با خدای آزادی غنچه می‌زند

استبداد به مثابه ضدفرهنگ؛ چرا «زنده‌ی خوب» نداریم؟

2023/07/22 13:17 بدون دیدگاه

واصف باختری، به تعبیر استاد محمد کاظم کاظمی، شاعر شاعران افغانستان، بود. کسی که باز هم به گفته استاد کاظمی، پس از خلیل‌الله خلیلی مانند او دیگر نداشتیم. وقتی روز پنجشنبه خبر درگذشت استاد واصف باختری در دیار غربت رسانه‌ای شد، موجی از تسلیت‌گویی و اظهار سوگواری در شبکه‌های اجتماعی راه افتاد. در میان این همه تسلیت‌گویی‌، تعدادی پرسش خوبی نیز مطرح کردند که آیا ما زنده خوب هم داریم یا خیر؟ چرا به نخبگان و فرهنگیان ما که تا زنده‌اند توجه نمی‌شود، اما پس از مرگش بساط شیون و سوگواری پهن می‌گردد؟ یکی نوشته بود که من