تحلیل

هفت نکته پیرامون کشته شدن خلیل الرحمن حقانی

۱۴۰۳/۰۹/۲۲ 10:52 بدون دیدگاه

اول: در حالی‌که بسیاری‌ها کشته شدن حقانی را اوج‌گیری اختلاف درونی میان طالبان عنوان کرده اند؛ اما ساعاتی پس از این واقعه، گروه داعش در بیانیه ای مسئولیت کشتن او را بر عهده گرفت. با وجود ادعای داعش، اما ابعاد دقیق این واقعه هنوز معلوم نیست. دوم: خلیل حقانی قدرت مندترین مرد شبکه حقانی بود. به نظر او حتی از سراج الدین هم مهم تر بود. او کسی بود که سال‌ها در کنار جلال‌الدین حقانی رهبر گروه حقانی جنگیده بود. خلیل‌الرحمان حقانی هرچند به ظاهرا مسئولیت وزارت امور مهاجرین را داشت، اما در واقع او از برجسته‌ترین چهره‌های

بـررسی عنـاصرِ ریالیسـمِ جـادویـی در رُمـانِ «کـاکه‌ شش‌پـر و دختـر شـاه پـریان»ِ رهنـورد زریـاب

۱۴۰۳/۰۹/۲۲ 10:22 بدون دیدگاه

چکیده هدف این پژوهش، بررسی نحوه به‌کارگیری عناصر ریالیسم جادویی در رُمان کاکه ‌شش‌پر و دخترِ شاه پریانِ رهنورد زریاب است. ریالیسم جادویی امروزه از داغ‌ترین مباحث ادبیّات داستانی‌ست که نشانه‌های کاربرد آن، در سال‌های اخیر در ادبیّات افغانستان، به‌ویژه آثار زریاب به‌گونه چشم‌گیر دیده می‌شود. روش به‌کارگرفته شده در این نوشته،‌ توصیفی– تحلیلی، با رویکرد نظریه ریالیسم جادویی ‌است. در این پژوهش، از میان تمام رُمان‌های زریاب، رمانِ کاکه‌ شش‌پرِ او که در آن ریالیسم جادویی برجسته‌تر دیده می‌شود، به ‌عنوان نمونه انتخاب شد و مورد تحلیل قرار گرفت. هر یک از بخش‌های این رُمان، مفاهیم اجتماعی،

دوگانگی هویتی در افغانستان: چالش‌های فرهنگی و اجتماعی

۱۴۰۳/۰۹/۲۱ 13:53 بدون دیدگاه

بحران ارزش‌ها در افغانستان چنان وخیم شده است که به دلایلی کاملا واضح، جامعه افغانستان با تفاوت بنیادی بین حوزه خصوصی و عمومی مواجه است. به گونه‌ای که افراد مجبورند در حوزه عمومی به شکل خاص خود را نشان دهند و در حوزه خصوصی به شکل دیگری رفتار کنند. تمایز میان حوزه خصوصی و عمومی در افغانستان، نه‌تنها بازتاب‌دهنده‌ی فشارهای اجتماعی بلکه نشان‌دهنده‌ی بحران عمیق فرهنگی است. این دوگانگی نه تنها به سرخوردگی و بی‌اعتنایی دامن می‌زند، بلکه منجر به بروز نوعی نیهیلیسم (پوچ‌گرایی) در جامعه می‌شود. دوگانگی هویتی نشان می‌دهد که چطور در افغانستان بین انتظارات سنتی

تغییر تاکتیک نه استراتژی؛ از طالبان تا تحریر الشام

۱۴۰۳/۰۹/۲۱ 11:26 بدون دیدگاه

در آغاز هفته جاری، گروه ‌های مسلح و تروریستی به سرکردگی تحریر الشام، پس از ۱۱ روز جنگ، تقریباً بدون مقاومت از سوی ارتش سوریه، موفق شدند دمشق را تصرف و حکومت اسد را برکنار کنند. هرچند حکومت انتقالی جدید در سوریه روز گذشته اعلام شد، اما گروه تحریر الشام می‌گوید که قصد دارد مبتنی بر «اصول اسلامی» حکومت جدید شکل دهند. هیئت تحریرالشام چگونه ایجاد شد؟ پیدایش هیئت تحریرالشام که نام آن به معنای سازمان آزادی‌بخش شام است، به شروع جنگ داخلی سوریه در سال ۲۰۱۱ بازمی‌گردد؛ زمانی که سربازان تحت امر بشار اسد، رئیس‌جمهور وقت سوریه اعتراضات

سراب تعلق؛ ابتذال محله‌گرایی در جامعه مدرن

۱۴۰۳/۰۹/۲۱ 10:20 بدون دیدگاه

مقدمه تصویر‌های موهوم از ایستادگی، آزادی و مبارزه برای آن در چند روز پسین، مرا وا داشت تا به این موضوع بپردازم. شوربختانه محله‌گرایی تا عمق وجود، در هستی مردم ما جا خو کرده‌است و همواره از عموم مردم قربانی می‌گیرد. در سال‌های پس از سقوط، اما ریشه محله‌گرایی بسیار قوی و محکم شده است و دهاقین بسیاری از طیف‌های مختلف جامعه، بخصوص فرهنگی‌یان، مدنی‌ها و فعالین راه مبارزه و آزادی دارد. محله‌گرایی به معنای تعلق و وابستگی به یک محله یا منطقه خاص است. این حس تعلق، در شکل مثبت خود، می‌تواند باعث تقویت هویت اجتماعی، افزایش

ط.البان و تحریر الشام؛ آیا ترکیه به سرنوشت پاکستان دچار می‌شود؟

۱۴۰۳/۰۹/۲۰ 10:06 بدون دیدگاه

همزمان با پیشروی گروه‌های چند ملیتی تروریستی و ملیشه‌های مسلح در سوریه، رسانه‌های نزدیک به طالبان از این پیش‌روی ابراز خوشحالی کرده و برای پیروزی این گروه‌ها آرزوی پیروزی کردند. رسانه المرصاد وابسته به استخبارات طالبان در چند روز اخیر چندین مطلب راجع به وقایع سوریه نوشته و در آن جهاد‌گرایان تکفیری را آزادی خواهان عنوان کرده که برای ایجاد حکومت اسلامی و به قول این رسانه اجرای شریعت و آزادی سوریه از چنگال استبداد می جنگند‌. روز گذشته هم این رسانه استخبارات طالبان در مطلبی جدید و لحن نصیحت گونه به هیئت تحریر شام سوریه توصیه کرده

بحران سلبریتی-اندیشمند: چالش اندیشه در عصر نمایش

۱۴۰۳/۰۹/۲۰ 09:42 بدون دیدگاه

جهان امروز بیش از هر زمان دیگری در چنگال رسانه‌ها و فرهنگ نمایش گرفتار شده است. رسانه‌های اجتماعی و فناوری‌های ارتباطی، شیوه تعامل انسان‌ها با اندیشه، دانش و حقیقت را تغییر داده‌اند. در این فضای نوین، ایده‌ها دیگر بر اساس اصالت یا عمق‌شان سنجیده نمی‌شوند، بلکه جذابیت بصری و توانایی جلب توجه آن‌ها است که اهمیت دارد. همین تحولات، به ظهور پدیده‌ای انجامیده که می‌توان آن را «سلبریتی-اندیشمند» نامید؛ پدیده‌ای که در آن مرز میان تفکر عمیق و نمایشگری به شکلی خطرناک کمرنگ شده است. این تحول، نشانه‌ای از بحرانی عمیق‌تر در فرهنگ و ارزش‌های جوامع معاصر است.

کمک‌های آمریکا؛ به نام «معارف»، به کام «مدارس»

۱۴۰۳/۰۹/۱۹ 12:11 بدون دیدگاه

دیروز یک‌شنبه (۱۸ قوس)، اداره‌ی توسعه‌ی بین‌المللی آمریکا و بنیاد قطری آموزش برای همه، تعهد کردند که ۵۰ میلیون دالر کمک کنند. این نهادها گفته اند که این مبلغ را برای ثبت نام بیش از ۱۰۰ هزار کودک بازمانده از درس و اعطای نزدیک به ۲ هزار بورسیه‌ی تحصیلی به جوانان اختصاص داده‌اند. جوئل سندفور از مدیران اداره‌ی توسعه‌ی بین‌المللی آمریکا برای افغانستان گفته است که این همکاری تضمین تضمین می‌کند که زنان و دختران افغانستان به آموزش با کیفیت دسترسی داشته و آینده‌ی مرفه‌تر برای افغانستانی‌ها شکل بگیرد. محمدالکوبیسی، مدیر عامل موقت بنیاد آموزش برای همه، نیز گفته

سقوط حکومت بشار اسد و آینده سوریه

۱۴۰۳/۰۹/۱۹ 10:17 بدون دیدگاه

حدود ۲۴ ساعت پیش حکومت بشار اسد توسط گروه‌های مسلح تروریستی به سرکردگی تحریر الشام ساقط شد. طبق گزارش‌ها بشار اسد از دمشق خارج و به روسیه پناهنده شده و گروه‌های مسلح کنترل کامل دولت را در دست گرفته و برای انتقال قدرت آمادگی می گیرند. درگیری اخیر حدود ۱۰ روز پیش و از منطقه حلب در شمال غرب سوریه که در آن گروه تروریستی تحریر الشام حملات خود را آغاز کرد، شروع شد. ارتش سوریه بدون درگیری شهرها را یکی پس از دیگری در اختیار گروه‌های مسلح و تروریستان قرار داده و سرانجام شنبه شب آنان به دمشق

سقوط حکومت اسد؛ که برد و که باخت؟

۱۴۰۳/۰۹/۱۸ 16:16 بدون دیدگاه

سرانجام حکومت خاندان اسد، پس از نیم قرن، اوایل صبح روز یک‌شنبه، فروپاشید و گروه تکفیری تحریرالشام دمشق را نیز تصرف کرد. سقوط هر حکومتی، برنده و بازنده‌ی خود را دارد. برندگان و بازندگان تحولات سوریه‌ها کی‌هااند؟ صبح امروز، یک خواننده‌ی مشهور لبنانی به نام «الیسا» در واکنش به تحولات و سرنگونی حکومت بشار اسد توییت زد: «صبح آزادی». او با این توییت خود، در واقع، مردم را برنده‌ی تحولات سوریه معرفی کرد و برای شان مژده‌ی آزادی از زیر ستمِ یک دیکتاتور را داد. «الیسا» یک هنرمند و آوازخوان است. او حتا اگر پروفیسور هاروارد و کیمبریج هم

نقض حقوق بشر و کرامت انسانی از سوی طالبان در سایه بی عدالتی و فقدان حمایت!

۱۴۰۳/۰۹/۱۸ 13:28 بدون دیدگاه

مقدمه آزار جنسی به‌عنوان یکی از شدیدترین اشکال نقض حقوق بشر در حقیقت حمله‌ای مستقیم به کرامت انسانی به شمار می‌رود و پیامدهای گسترده‌ای برای افراد، جوامع و نهادهای اجتماعی به همراه دارد. این پدیده نه تنها انسجام اجتماعی، امنیت روانی و اعتماد عمومی را تضعیف می‌کند بلکه تهدیدی جدی برای ثبات اجتماعی و حاکمیت قانون به شمار می‌رود. در چارچوب حقوق بین‌الملل اعمال آزار جنسی صراحتاً محکوم شده و اسناد کلیدی مثل اعلامیه جهانی حقوق بشر (ماده‌های ۱ و ۳)، کنوانسیون های ژنو ۱۹۴۹، پروتکل‌های الحاقی آن و سیستم عدالت کیفری بین‌المللی، آزار جنسی از جمله تجاوز و

هر ایتلاف ضد طالبانی قابل حمایت است

۱۴۰۳/۰۹/۱۸ 12:10 بدون دیدگاه

روز جمعه، ۱۶قوس/آذرماه، یک ایتلاف جدید سیاسی‌ زیر نام«مجمع ملی نجات افغانستان» اعلام موجودیت کرد. این ایتلاف سیاسی، متشکل از ۳۲حزب، جریان‌های سیاسی و نهادهای مدنی بوده که رهبری آن‌را چهره‌های برجستۀ مخالف طالبان به عهده دارند. اعضای برجستۀ این ایتلاف دریک نشستی آنلاین، علی‌الرغم اعلام وحدت و یک‌پارچه‌گی، هدف از ایجاد این ایتلاف را پایان‌دادن به بحران کنونی افغانستان، مبارزه با تروریسم، افراط‌‌گرایی، استبداد، تمامیّت‌خواهی، تدوین قانون اساسی جدید، تغییر نوع و ساختار نظام سیاسی آینده و بازگرداندن جایگاه افغانستان در جامعۀ بین‌المللی عنوان کردند. ساعتی پس از اعلام موجودیت این ایتلاف جدید سیاسی، موجی از واکنش‌ها

برای چه باید کتاب بخوانیم؟

۱۴۰۳/۰۹/۱۷ 17:39 بدون دیدگاه

ما با تکرار در حرف‌های گذشته رشد نمی‌کنیم، بلکه باید رشد کنیم و نباید یک سلسله حرف‌های کلیشه ای را تکرار کنیم که باعث عقب ماندن ما می‌شود، چون عالم در حال گذر است. به قول حافظ: دور فلک درنگ ندارد، شتاب کن. ممکن است اگر در یک قطار ما واگن سوم باشیم و نسبت به واگن سی ام ۲۷ واگن جلوتر باشیم اما اگر یک قطاری آمد و از کل این قطار جلو بزند ما عقب مانده‌ایم. لذا نباید به کمترین‌ها نسبت به خودمان نگاه کنیم و خودمان را با آنها مقایسه کنیم و دلخوش به این

پدر ادبیات عرفانی فارسی؛ نوشته‌ها و آثارِ حکیم سنایی غزنوی(رح) «ادامه بخش ۱ـ‌۵»

۱۴۰۳/۰۹/۱۷ 12:47 بدون دیدگاه

۶ــ تحریمة القلم این مثنوی را در ۱۰۳ و ۲۰۲ بیت گفته‌اند که به شیوۀ حدیقه سروده شده و حاوی آموزه‌های صوفیانه است. در نسخه‌های کهن کلیات سنایی ذکر شده اما برخی آن را در آثار سنایی نیاورده، منسوب به او گفته‌اند. نسخه‌ای در کتابخانه ملی ایران و نسخه‌ای در کتابخانه استانبول دارد که در ۸ شعبان‌۶۸۳ ق کتابت شده است در آن آمده: مرحبا ای سیـــــــه رخ دو زبان ای حدیث آفرین بی دل و جان کاتب وحی کردگار تویــــــــی مرکب عقل را سوار تویـــــی [۱] درباره آن آورده: « مثنوی تحریمة القلم نیز در خفیف مخبون مقصور

فرصت های تحصیلی دانشجویان افغانستانی در کشور ایران

۱۴۰۳/۰۹/۱۷ 12:21 بدون دیدگاه

از ۱۶ آذر ماه/قوس در کشور ایران به عنوان روز دانشجو گرامی داشت به عمل می‌آید. با توجه به روابط فرهنگی و تاریخی نزدیک بین ایران و افغانستان، بسیاری از دانشجویان افغانستانی برای ادامه تحصیلات عالی خود به ایران می‌آیند. باتوجه اینکی من نیز یک دانشجو افغانستانی در یکی از دانشگاه های دولتی کشور ایران هستم در اینجا به فرصت‌های تحصیلی دانشجویان افغانستان در کشور ایران با تأکید بر آمار و ارقام موجود، می‌پردازم تعداد دانشجویان افغانستانی در ایران بر اساس آمارهای رسمی، در سال ۲۰۲۳ حدود ۲۵,۰۰۰ دانشجوی افغانستانی در دانشگاه‌ها و موسسات آموزشی ایران مشغول به

آخرین آزمون مخالفان طالبان در صحنه سیاست افغانستان؟

۱۴۰۳/۰۹/۱۷ 11:54 بدون دیدگاه

روز گذشته شماری از چهره‌های برجسته سیاسی مخالف ط-البان، ائتلاف سیاسی جدیدی را زیر نام «مجمع ملی برای نجات افغانستان» تشکیل دادند. در این ائتلاف افراد سرشناس مخالف طالبان از جمله احمد مسعود، مارشال دوستم، کریم خلیلی، صلاح‌الدین ربانی، عطا محمد نور، عمر داوودزی، رحمت‌الله نبیل، محمدمحقق، عبدالرب رسول سیاف، محمد اسماعیل خان، یونس قانونی، سرور دانش، راحله دوستم، شاه جهان، عبدالحق شفق، تادین‌خان، صادق مدبر و… حضور دارند. اولین نشست این مجمع به صورت مجازی و همزمان با اعلام موجودیت آن صورت گرفت. با این حال اما پس از بازگشت ط-البان به قدرت در اسد سال ۱۴۰۰، چندین

رنگ‌پریدگی واژگان؛ ابتذال چگونه شاعری را تهدید می‌کند؟

۱۴۰۳/۰۹/۱۷ 09:14 بدون دیدگاه

مقدمه شعر، زبان آفرینش است؛ زبانی که از تار و پود احساس و اندیشه بافته می‌شود تا تصویری از جهان در ذهن انسان بیافریند. کلمات، حاملان بار معنایی و عاطفی‌اند که جوهر زیستن انسان را به تصویر می‌کشند. در جهان شعر، این کلمات از حالت‌های معمولی فراتر می‌روند و در کالبدی تازه، روایت‌گر عمیق‌ترین لایه‌های وجود می‌شوند. اما چه رخ می‌دهد وقتی این کلمات، دیگر آن طراوت و اصالت نخستین را ندارند؟ آیا می‌توان شاعری را در دنیای امروز به مثابه یک مقاومت در برابر ابتذال دانست، یا شعر نیز تسلیم جریان‌های سطحی و گذرا شده است؟ در

سیر تاریخی و تحلیلی علم کلام (نگاهی به کتاب سیر تحلیلی کلام اهل سنت)

۱۴۰۳/۰۹/۱۵ 16:16 بدون دیدگاه

مباحث کلام و علم کلام از جمله مسائل داغ و بحث برانگیز میان اهل رأی و اهل حدیث است؛ تا جایی که عده‌ی اهل حدیث با خلط میان متکلمین و فیلسوفان، متکلمان را تکفیر نموده اند. نا آشنایی با این علم، استفاده نادرست از این علم توسط معتزله، اصل قرار دادن بحث‌های عقلی، افراط در نظر نگرفتن ظاهر آیات، ممنوعیت فراگیری این علم از سوی بزرگ‌ترین علمای این بخش همچون: امام ابو حنيفه و امام محمد غزالی، متداول نبودن علم کلام در زمان پیامبر بزرگوار اسلام، عدم درک درست تفاوت میان علم کلام و فلسفه و آمیخته‌شدن این علم

خودکشی و استبداد؛ آیا خودکشی‌های زنان رنگ اعتراضی خواهد گرفت؟

۱۴۰۳/۰۹/۱۵ 13:30 بدون دیدگاه

امروز منبعی از هرات به روایت گفت که در واکنش به ممنوعیت تحصیل دختران در رشته‌های پزشکی، در چند شب و روز گذشته بیش‌تر از ۱۰ مورد خودکشی دختران در بیمارستان عمومی این شهر ثبت شده است. این را که شنیدم، خودسوزی محمد بن بوعزیزی در ۱۷ دسامبر ۲۰۱۰ در تونس یادم آمد. بن بوعزیزی دست‌فروشی بود در تونس. او در اعتراض به توقیف کالاهایش از سوی پولیس و برخورد توهین‌آمیز یک مامور شهرداری با او، خود را در مقابل ساختمان شهرداری به آتش کشید. خودسوزی او باعث شد که مردم علیه حکومت ۲۳ ساله‌ی زین العابدین بن علی

از نیاز تا نمایش؛ ارزش یا ابتذال؟

۱۴۰۳/۰۹/۱۵ 12:30 بدون دیدگاه

مقدمه بی‌جهت نیست که پیوسته می‌خواهم در زمینه «ابتذال» بنویسم. شوربختانه جمعی متوجه این مساله خیلی حاد گردیده‌ایم که ابتذال در موارد گوناگون، سبب شده است تا افغانستان در یک منجلاب غرق تا حلقوم باشد. فقط این روزها هر افغانستانی در دنیا می‌تواند نفس بکشد و تقلایی برای زنده‌مانده نماید. در حالی‌که هیچ یک از انسان افغانستانی، در هیچ جای دنیا، زخم ناخورده از این ابتذال ترویج‌یافته نیست. بازهم در این مقاله‌ی « از نیاز تا نمایش؛ ارزش یا ابتذال» من به یکی از موارد اساسی دیگر ابتذال ترویج‌یافته می‌پردازم. مصرف‌گرایی که در این مقاله به آن پرداخته خواهد