تاریخ بشریت همواره شاهد آن بوده است که رهبران بزرگ از متن ملتها و در بزنگاههای دشوار تاریخی برمیخیزند. آنان نه از بیرون تحمیل میشوند، بلکه از بطن تحولات و رنجهای مردم سر برمیآورند و به پیشگامان نهضتهای آزادیخواهانه تبدیل میشوند. این قاعده در تاریخ معاصر افغانستان نیز بهروشنی تکرار شده است.
خشونت و استبداد؛ زاینده مقاومت
هرگاه نیروهای خشونتگرا و سرکوبگر برای تحکیم نظامی نامشروع و تحمیل برنامهای بیگانه که با فرهنگ، عرف و سنتهای مردم همخوانی ندارد، به ظلم و استبداد متوسل شدهاند، ملتها به مقاومت برخاستهاند. از دل همین مقاومتها، شخصیتهایی بزرگ، برخوردار از ایمان، غرور ملی و روحیه تاریخسازی، ظهور کردهاند.
در گذشته، این نیروها با شعار سوسیالیسم و کمونیسم، ظلم و استبداد را بر مردم تحمیل کردند و هزاران تن را به زندان و پلگون فرستادند. اما از دل همان رنجها، رهبرانی برخاستند که نهتنها مزدوران داخلی، بلکه حامیان خارجی آنان را نیز به شکست کشاندند. سرانجام، اتحاد جماهیر شوروی، یکی از بزرگترین قدرتهای جهان، فروپاشید و هجده کشور به استقلال دست یافتند.
تکرار سناریو در افغانستان امروز
امروز نیز همان سناریوی تلخ در برابر ملت ستمدیده افغانستان تکرار میشود. به باور نویسنده، بقایای جریانهای خلق و پرچم که روزگاری با ایدئولوژی کمونیستی فعالیت میکردند، این بار با نام اسلام بر مردم ظلم روا میدارند. افراطگرایی، فاشیسم و استبداد تنها چهره خود را تغییر دادهاند. در برابر این وضعیت نیز بار دیگر از متن جامعه، چهرههایی برای مقاومت و ایستادگی برخاستهاند.
فاتحان نخستین؛ الگویی ماندگار
نخستین ولسوالی در شمال افغانستان به دست جوانانی فتح شد که با وجود سن کم، از درایت، نبوغ، بینش عمیق، سلحشوری و آزادگی برخوردار بودند و خود را وارثان راستین این سرزمین میدانستند. آنان بعدها به رهبران برجسته کشور تبدیل شدند و زمان نشان داد که در مسیر درستی گام برداشته بودند. نام آنان با حروف زرین در تاریخ افغانستان ثبت شده و الهامبخش نسلهای آزادیخواه گردیده است.
از جمله این چهرهها میتوان به افراد زیر اشاره کرد:
احمدشاه مسعود (رح)، قهرمان ملی افغانستان
استاد ذبیحالله خان شهید، آمر جبهات شمال
مرحوم استاد عبدالحی خان، آمر ولایتی بغلان
تکرار حماسه؛ قیوم ملنگ و یارانش
پس از پنج سال حاکمیت دشمن، مردم افغانستان بار دیگر برای رهایی از استبداد و رسیدن به آزادی دست به مقاومت زدند. این بار، به باور نویسنده، قیوم ملنگ و یارانش با فتح شهرستان تاریخی و مردخیز یفتل، امید تازهای در میان مردم و مهاجران زنده کردند و روحیهای تازه به نیروهای آزادیخواه بخشیدند.
از دیدگاه نویسنده، این حماسه ادامه راه همان رادمردانی است که در گذشته برای آزادی این سرزمین مبارزه کردند.
نتیجهگیری
همانگونه که احمدشاه مسعود، از نخستین نبردهای اندراب تا واپسین روزهای مقاومت، در برابر تروریسم و توطئههای گوناگون ایستادگی کرد و به جایگاه قهرمان ملی افغانستان رسید، به باور نویسنده، امروز نیز قیوم ملنگ و یارانش ادامهدهندگان همان راه هستند.
نویسنده معتقد است آنان با عقلانیت، تدبیر و حضور در کنار مردم، میتوانند در آینده نقش مهمی در سرنوشت کشور ایفا کنند. وی در پایان، برای آنان از خداوند متعال صبر، استقامت و پایداری مسئلت میکند.
