سال مرگ ملا عمر؛ بازخوانی میراث رهبر طالبان

دسته: تحلیل
نویسنده: ضیا ضیایی
1405/02/03
10:06 ق.ظ
بازدید: 1

پایگاه خبری تحلیلی روایت : سیزده سال از مرگ پنهان ملا محمد عمر، بنیانگذار طالبان می‌گذرد؛ اما میراث او هنوز بر افغانستان سایه افکنده است. رهبری که کشور را به آزمونی از پشتون‌گرایی افراطی، جهل سازمان‌یافته و سرکوب سیستماتیک زنان تبدیل کرد. او مکتب‌رفتن دختران را حرام، آزادی‌های فردی را نابود، شیعیان و مذهب جعفری را از متن جامعه حذف، زبان فارسی را هدف گرفته و افغانستان را به پایگاه امن تروریسم جهانی و انزوای کامل کشاند. این است یادگار ملا عمر؛ کشوری فقیر، زخمی و دربند تاریک‌ترین قرائت از قدرت.

سیزده سال از مرگ پنهان ملا محمد عمر، بنیانگذار طالبان می‌گذرد؛ اما میراث او هنوز بر افغانستان سایه افکنده است. رهبری که کشور را به آزمونی از پشتون‌گرایی افراطی، جهل سازمان‌یافته و سرکوب سیستماتیک زنان تبدیل کرد. او مکتب‌رفتن دختران را حرام، آزادی‌های فردی را نابود، شیعیان و مذهب جعفری را از متن جامعه حذف، زبان فارسی را هدف گرفته و افغانستان را به پایگاه امن تروریسم جهانی و انزوای کامل کشاند. این است یادگار ملا عمر؛ کشوری فقیر، زخمی و دربند تاریک‌ترین قرائت از قدرت.

پشتون‌گرایی افراطی؛ ایدئولوژی حاکم بر ساختار قدرت

ملا عمر طالبان را نه یک جنبش اسلامی فراگیر، بلکه به مثابه ابزاری برای تحکیم برتری قومی پشتون تعریف کرد. او همه مناصب کلیدی را در انحصار قبایل پشتون نگه داشت. این نگاه تک‌قومیتی، ریشه بسیاری از سیاست‌های تبعیض‌آمیز بعدی این گروه و تا امروز شد و افغانستان را به کشوری تبدیل کرد که گویا هویت پشتون، تنها هویت مشروع آن است.

جهل و بی‌سوادی؛ ممنوعیت مکتب رفتن دختران

در دوران رهبری ملا عمر، مدارس دخترانه به طور کامل تعطیل شد و زنان از هرگونه آموزش رسمی محروم گردیدند. او با صدور فتوا، علم‌آموزی زنان را غیر شرعی اعلام کرد. نتیجه آنکه پیروان و همچنان سیاست زن ستیزانه اش دنبال کرده و امروز نسلی از دختران افغانستان در بیسوادی مطلق دارند بزرگ می شوند.

سرکوب زنان و نابودی آزادی‌های فردی

در نخست این ملا عمر بود که به عنوان رهبر طالبان زنان را از کار، حضور بدون محرم در خیابان، خندیدن بلند، پوشیدن کفشِ صدادار و حتی دوچرخه‌سواری منع کرد. دادگاه‌های صحرایی طالبان، زنان متخلف را در ملأعام شلاق می‌زدند. آزادی‌های فردی به کلی لغو شد؛ موسیقی، تلویزیون، ضد اسلام اعلام گردید. جامعه به زندانی از ترس و سکوت تبدیل شد. امروز نیز پیروان او این میراث زشت او را دارند اجرا می کنند.

به حاشیه راندن اهل تشیع و حذف مذهب جعفری

یکی دیگر از میراث های ملا عمر، نفی اهل تشیع و مذهب جعفری و کشتار سیستماتیک آن ها بود. او مساجد شیعیان را در مناطق مختلف ویران، علمای شیعه را اعدام و زیارتگاه‌های مذهبی را بمباران کرد. پیروان امروز با نفی مطلق اهل تشیع همان سیاست را دنبال می کنند.

مبارزه با زبان فارسی و هویت فرهنگی اقوام

در رژیم طالبان ملا عمر استفاده از زبان فارسی (دری) را در مدارس و ادارات محدود کرد و پشتو را تنها زبان رسمی اعلام نمود. امروز اگر مبارزه حدی علیه زبان فارسی در رژیم طالبان جریان دارد، نتیجه همان سیاست ملا عمر است که گذاشته بود.

منجلاب تروریسم؛ انزوای جهانی افغانستان

در دهه ۹٠ تحت رهبری ملا عمر، افغانستان به پناهگاه بی‌چون‌وچرای القاعده و بن‌لادن تبدیل شد. او پناه دادن به تروریست‌های بین‌المللی را وظیفه شرعی می‌دانست. نتیجه آنکه سازمان ملل تحریم‌های فلج‌کننده وضع کرد و هیچ کشوری حاضر به به رسمیت شناختن طالبان نشد. دقیقا امروز خلف های او همین کار کرده اند. با سیاست تک قومی و محدودیت و سرکوب؛ افغانستان از جامعه جهانی جدا افتاد، اقتصادش فروپاشید و نامش برای همیشه با تروریسم گره خورد است.

خلاصه اینکه میراث ملا عمر را همین حالا داریم می بینیم و حس می کنیم. حکومت تک قومی، سرکوب و مقابله علیه اقوام و زبان فارسی و اهل تشیع از مهمترین میراث وی است.

نوشته های مرتبط :