فرصت از آسمان نمی‌بارد؛ از شکاف میان دشمن باید استفاده کرد.

دسته: تحلیل
نویسنده: محمدهاشم سروری
2025/10/30
11:36 ق.ظ
بازدید: 16

پایگاه خبری تحلیلی روایت : نزدیک به پنج سال است که رهبران مخالفان طالبان در انتظار معجزه‌ای و چانس طلایی بودند؛ معجزه‌ای که توازن قدرت را دگرگون سازد و فرصتی برای ایستادگی در برابر حاکمیت سیاه طالبان فراهم آورد. در این مدت، مردم افغانستان زیر سایهٔ رعب، فقر و اختناق نفس کشیده است، و نیروهای سیاسی در تبعید یا در سکوت داخلی، تنها نظاره‌گر فروپاشی تدریجی جامعه و ارزش‌های ملی بوده‌اند. بسیاری از آنان بارها گفتند که “زمان مناسب هنوز نرسیده است” یا “شرایط بین‌المللی به سود ما نیست”. کشور های منطقه همسایه کمک نمی‌کند پاکستان لابی گری می‌کند و ازین دست بهانه فراوان کردند.اما تاریخ معمولاً به انتظار نمی‌ماند؛ و حالا، شاید همان معجزه‌ای که همه انتظارش را داشتند ، خود را به شکل بحران داخلی طالبان بر سر معادن و بحران خارجی در قالب تنش با پاکستان و نا رضایتی مردم افغانستان نشان داده است؛ بحران‌هایی که همزمان، نظام طالبانی را از درون و بیرون به چالش کشیده‌اند.

نزدیک به پنج سال است که رهبران مخالفان طالبان در انتظار معجزه‌ای و چانس طلایی بودند؛ معجزه‌ای که توازن قدرت را دگرگون سازد و فرصتی برای ایستادگی در برابر حاکمیت سیاه طالبان فراهم آورد. در این مدت، مردم افغانستان زیر سایهٔ رعب، فقر و اختناق نفس کشیده است، و نیروهای سیاسی در تبعید یا در سکوت داخلی، تنها نظاره‌گر فروپاشی تدریجی جامعه و ارزش‌های ملی بوده‌اند. بسیاری از آنان بارها گفتند که “زمان مناسب هنوز نرسیده است” یا “شرایط بین‌المللی به سود ما نیست”. کشور های منطقه همسایه کمک نمی‌کند پاکستان لابی گری می‌کند و ازین دست بهانه فراوان کردند.

اما تاریخ معمولاً به انتظار نمی‌ماند؛ و حالا، شاید همان معجزه‌ای که همه انتظارش را داشتند ، خود را به شکل بحران داخلی طالبان بر سر معادن و بحران خارجی در قالب تنش با پاکستان و نا رضایتی مردم افغانستان نشان داده است؛ بحران‌هایی که همزمان، نظام طالبانی را از درون و بیرون به چالش کشیده‌اند.

طالبان تا دیروز از سوی استخبارات پاکستان حمایت مالی و نظامی می‌شدند و در هماهنگی کامل با ساختار امنیتی آن کشور عمل می‌کردند. اما امروز، تضاد منافع، نزدیکی طالبان با هند و رقابت بر سر نفوذ منطقه‌ای، شکاف عمیقی میان این گروه و حامی دیرینش، پاکستان، ایجاد کرده است

برای نخستین‌بار، اسلام‌آباد با زبانی تند و تهدیدآمیز علیه طالبان کابل سخن گفته و حتی به حمله به قندهار متوسّل شده است. در مقابل، طالبان با جسارتی بی‌سابقه، استقلال سیاسی خود را به رخ کشیده و حتی تهدید به پاسخ نظامی علیه اسلام‌آباد کرده‌اند. این تقابل آشکار، بیش از یک منازعه مرزی یا سیاسی، نشانهٔ بحران بنیادین در ستون حمایتی طالبان است — بحرانی که نه‌تنها می‌تواند مشروعیت و ثبات داخلی آنان را تضعیف کند، بلکه احتمال فروپاشی تدریجی قدرت‌شان را نیز به‌شدت افزایش می‌دهد

اکنون، چشم تاریخ دوباره به‌سوی رهبران سیاسی و قومی افغانستان دوخته شده است؛ کسانی که در پنج سال گذشته، یا در انزوا و مهاجرت غرق شدند، یا در میان شک و بی‌برنامگی گم اند. اینک لحظه‌ای است که آنان باید ثابت کنند هنوز ظرفیت رهبری و بسیج ملی را دارند.

اگر این شکاف میان طالبان و پاکستان به فرصت بدل نشود، و رهبران مخالف نتوانند آن را به ظرفیت سیاسی و مردمی تبدیل کنند، نه‌تنها این فرصت از میان خواهد رفت، بلکه سرمایهٔ اعتماد مردم نیز به‌تدریج از بین خواهد رفت؛ بازسازی آن در آینده دشوار خواهد بود.

رهبران مخالف طالبان باید بدانند که هیچ نیروی خارجی، نه آمریکا، نه اروپا، و نه حتی کشورهای منطقه، معجزه‌ای برای آنان نمی‌سازند. تنها معجزه‌ای که می‌تواند رخ دهد، معجزهٔ همین فرصت ،بیداری’ همبستگی وحرکت است.این لحظه، لحظهٔ تصمیم است؛ یا آغاز فصلی تازه از مقاومت و بازسازی سیاسی، یا تثبیت نهایی سلطهٔ طالبان که برای سال‌های دیگر تداوم خواهد یافت

افغانستان امروز بیش از هر زمان دیگر به رهبریِ عاقل و شجاع نیاز دارد؛ رهبری‌ای که از شکافِ دشمن فرصت بسازد، از خشمِ مردم انرژی گیرد و از دردِ ملت امید بیافریند. تنش میان طالبان و پاکستان و اختلافات درونیِ گروه همان فرصتِ تاریخی‌اند که اگر به‌درستی به‌کار گرفته شوند، می‌توانند سرآغاز فروپاشی نظام طالبانی از درون باشند. اما اگر این فرصت نیز مانند گذشته‌ها با بی‌تفاوتی، خودخواهی یا تفرقه‌جویی ضایع گردد، رهبرانِ مخالف باید بدانند نام‌شان نه در فهرستِ قهرمانان، که در زمرهٔ ناکام‌های تاریخِ افغانستان ثبت خواهد شد.

ملتِ افغانستان را نباید بیش‌تر از این در انتظار گذاشت؛ اکنون زمانِ عمل است. تاریخ بار دیگر در آستانهٔ تصمیم‌گیریِ ما ایستاده است

نوشته های مرتبط :