قسیم ځیر احمدزی: پشتونوالی نخست توسط استعمار و سپس به‌دست ملی‌گرایان افغان بازتعریف شد

دسته: امنیتی, بین الملل, سیاسی
نویسنده: تحریریه روایت
2026/01/02
11:45 ق.ظ
بازدید: 2

پایگاه خبری تحلیلی روایت : احمدزی با تکیه بر تجربه شخصی خود به‌عنوان یک پشتون و آموزش آکادمیک در حوزه تاریخ اندیشه و نظریه‌های پسااستعماری، می‌گوید پشتونوالی نخست در روایت‌های استعماری به‌عنوان «کُد افتخار قبایل» صورت‌بندی شد و سپس توسط ملی‌گرایان افغان به‌عنوان نشانه‌ای از استثناگرایی و برتری قومی بازتولید گردید.

قسیم ځیر احمدزی، پژوهشگر و نویسنده، در بخشی از یک پروژه تحقیقی درباره پشتونوالی، این مفهوم را نه یک سنت ثابت و ذاتی، بلکه گفتمانی تاریخی و سیاسی دانسته است که در دوره‌های مختلف بازتعریف و ابزارسازی شده است.

احمدزی با تکیه بر تجربه شخصی خود به‌عنوان یک پشتون و آموزش آکادمیک در حوزه تاریخ اندیشه و نظریه‌های پسااستعماری، می‌گوید پشتونوالی نخست در روایت‌های استعماری به‌عنوان «کُد افتخار قبایل» صورت‌بندی شد و سپس توسط ملی‌گرایان افغان به‌عنوان نشانه‌ای از استثناگرایی و برتری قومی بازتولید گردید.

او تأکید می‌کند آنچه امروز به نام پشتونوالی شناخته می‌شود، بیش از آن‌که بازتاب زندگی واقعی پشتون‌ها باشد، محصول نگاه و استفاده سیاسی بازیگران مختلف است؛ از استعمارچیان و دولت‌های مرکزی گرفته تا اسلام‌گرایان و حاکمان امروزی که از این مفهوم برای توجیه کنترول اجتماعی، خشونت و ستم جنسیتی بهره برده‌اند.

به گفته این پژوهشگر، ارزش‌هایی چون مهمان‌نوازی، سخاوت و احترام ویژگی‌های انسانی‌اند و نباید به‌عنوان خصیصه‌های ژنتیکی یا انحصاری یک قوم معرفی شوند. او زن‌ستیزی و خشونت را پدیده‌هایی اجتماعی و سیاسی می‌داند که در پوشش «سنت» طبیعی جلوه داده شده‌اند.

احمدزی هدف پژوهش خود را بازخوانی انتقادی و غیرسیاسی پشتونوالی عنوان کرده و ابراز امیدواری کرده است که این تحقیق بتواند نگاه‌های ذات‌انگارانه به هویت پشتون را به چالش بکشد و زمینه گفت‌وگوهای تازه‌ای درباره هویت، عدالت جنسیتی و حقوق بشر در افغانستان فراهم سازد.

نوشته های مرتبط :