چرا «من افغان نیستم/استم»؟

دسته: تحلیل
نویسنده: عبدالشهید ثاقب
2025/12/04
2:20 ب.ظ
بازدید: 15

پایگاه خبری تحلیلی روایت : عنوان این متن، «چرا من افغان نیستم/استم؟»، در نگاه اول ممکن است دوگانگی ایجاد کند: هم نشان‌دهنده این است که من افغان نیستم و هم می‌تواند به معنای این باشد که من افغان هستم. این دوگانگی دقیقاً بازتاب موضع من در جدال‌های پسینی درباره واژه «افغان» است.

عنوان این متن، «چرا من افغان نیستم/استم؟»، در نگاه اول ممکن است دوگانگی ایجاد کند: هم نشان‌دهنده این است که من افغان نیستم و هم می‌تواند به معنای این باشد که من افغان هستم. این دوگانگی دقیقاً بازتاب موضع من در جدال‌های پسینی درباره واژه «افغان» است.

من افغان نیستم

این موضع‌گیری ریشه در مسائل داخلی کشور دارد. همه می‌دانند که در افغانستان اقوام متعددی زندگی می‌کنند که یکی از آن‌ها افغانان است. متأسفانه در دهه‌های اخیر، برخی حکمرانان افغانستان تلاش کرده‌اند این هویت قومی را هویت ملی معرفی کنند و آن را بر همه اقوام کشور تحمیل نمایند.

این تحمیل‌گری نوعی سرکوب هویتی و برتری‌جویی قومی است که مخالف آن بوده‌ایم و هستیم.

در حال حاضر، موضع ما این است که تا هنوز در افغانستان یک هویت ملی واحد شکل نگرفته و رسیدن به آن نیازمند یک قرارداد اجتماعی نوین در فردای سرنگونی رژیم طالبان خواهد بود.

من افغان هستم

اما در شرایطی که افغان‌ها در آمریکا به دلیل حمله مسلحانه یک فرد افغان‌تبار، مورد حملات نژادپرستانه قرار گرفته‌اند، من می‌توانم به عنوان نشانه همبستگی با مهاجران افغان در اروپا و آمریکا بگویم: «من افغان هستم».

در اینجا، وقتی می‌گویم «من افغان استم»، منظورم توصیف هویت ملی یا قومی خودم نیست، بلکه اعلام همبستگی با مهاجرانی است که به دلیل جرم یک فرد، مورد حمله و تبعیض قرار گرفته‌اند.

همچون اعلام همبستگی ما با جامعه هزاره در گذشته، در مواقع دشوار گفته‌ایم: «ما همه هزاره هستیم!» این یک رویه مرسوم در سطح جهان است. به جنبش معروف «من سیاه هستم» نگاه کنید؛ این جنبش در دهه ۱۹۶۰ شکل گرفت و هدفش اعاده حیثیت از جوامع سیاه‌پوست و سایر اقلیت‌هایی بود که در بریتانیا و آمریکا مورد تبعیض قرار می‌گرفتند. واژه «سیاه» در آن زمان نمادی برای همه اقلیت‌های در معرض ستم بود، نه تنها افراد آفریقایی‌تبار.

به همین معنا، وقتی کسی می‌گوید «من افغان هستم»، نه تنها ایرادی ندارد، بلکه اعلام همبستگی با هم‌وطنان افغانش است و پیامی روشن برای جامعه میزبان می‌فرستد: دولت آمریکا نباید به دلیل جرم یک فرد، همه یک جامعه را مجازات کند.

نوشته های مرتبط :