داوود ناجی، رییس کمیته سیاسی جبهه آزادی افغانستان، میگوید این جبهه در پنج سال گذشته، در کنار تداوم مبارزه مسلحانه علیه طالبان، تلاش کرده است روایت سیاسی خود را بر ارزشهای انسانی، حق شهروندی و پذیرش تنوع قومی و فرهنگی افغانستان استوار کند.
ناجی که در برنامه «کافه پرسش» پایگاه خبری ـ تحلیلی «روایت» سخن میگفت، تأکید کرد که جبهه آزادی جنگ خود را «جنگ میهنی» تعریف میکند و برای مبارزه خود به توجیه ایدیولوژیک نیاز نمیبیند.
به گفته او، این جبهه برای عزت، کرامت، آزادی و حقوق شهروندی مردم افغانستان مبارزه میکند؛ ارزشهایی که به باور او، مستقل از قوم، زبان، مذهب و گرایش سیاسی، میتوانند مبنای یک مبارزه ملی قرار گیرند.
از عملیات چریکی تا جنگ جبههای
رییس کمیته سیاسی جبهه آزادی، «سماجت در مبارزه علیه طالبان» را یکی از مهمترین ویژگیهای این جبهه در پنج سال گذشته دانست.
او گفت فعالیتهای نظامی جبهه آزادی از نظر تعداد عملیات، گسترش جغرافیایی و میزان تأثیرگذاری، روندی رو به رشد داشته است.
ناجی گفت جبهه آزادی در آغاز بیشتر در قالب عملیاتهای چریکی و اخلالگرانه فعالیت میکرد، اما به تدریج دامنه حضور نظامی خود را گسترش داده و اکنون در ولایتهای بدخشان، تخار و نورستان حضور نظامی دارد.
به گفته او، در بدخشان «جنگ جبههای» جریان دارد و طالبان تلاش کردهاند به این وضعیت پایان دهند، اما در این کار موفق نشدهاند.
او همچنین گفت عملیاتهای جبهه آزادی به بخشهای مختلف افغانستان گسترش یافته و این جبهه در ولایتهایی مانند قندهار، ننگرهار و لوگر نیز عملیاتهایی انجام داده است.
ناجی جبهه آزادی و جبهه مقاومت ملی افغانستان را از جمله جریانهایی دانست که از آغاز بازگشت طالبان به قدرت، تلاش کردند فضای مقاومت را زنده نگه دارند.
او گفت این جریانها اجازه ندادند مردم کاملاً نسبت به امکان مقاومت در برابر طالبان ناامید شوند و تلاش کردند امید به مبارزه را حفظ کنند.
«جنگ ما برای انسان بودن و زندگی انسانی است»
ناجی در تشریح مبانی فکری جبهه آزادی گفت این جریان خود را نیازمند توجیه ایدیولوژیک برای جنگ نمیداند.
او تأکید کرد که جبهه آزادی برای یک ایدیولوژی خاص مبارزه نمیکند، بلکه هدف خود را دفاع از عزت، کرامت و حقوق اساسی انسانها میداند.
او گفت:
«ما برای عزت و کرامت و حق شهروندی مبارزه میکنیم؛ اینکه مردم بتوانند آزادانه بر سر زمین خود کار کنند و در خانه با عزت زندگی کنند.»
ناجی افزود:
«جنگ ما برای انسان بودن و زندگی انسانی است.»
از دید او، همین ارزشها برای توضیح چرایی مبارزه جبهه آزادی کافی است و نیازی به قرار دادن آن در چارچوب یک ایدیولوژی خاص وجود ندارد.
او گفت خط روایی این جبهه، «زمینی و امروزی» است و بیشتر به مسائل واقعی زندگی مردم افغانستان توجه دارد تا مفاهیم ایدیولوژیک.
برابری جنسیتی و آزادیهای مدنی
رییس کمیته سیاسی جبهه آزادی گفت برابری جنسیتی، آزادیهای مدنی و آزادی مذهبی از جمله ارزشهایی است که این جبهه بر آنها تأکید دارد.
به گفته او، برابری جنسیتی برای جبهه آزادی یک مسئله اساسی است و این جریان همچنین نسبت به آزادیهای مدنی و مذهبی حساسیت دارد.
ناجی با اشاره به موضع این جبهه در برابر ساختار «امر به معروف و نهی از منکر» طالبان گفت جبهه آزادی در اعلامیه رسمی خود، «پولیس امر بالمعروف» را در شمار اهداف نظامی خود قرار داده است.
او این موضع را بخشی از مخالفت جبهه آزادی با محدودیتهای گسترده اجتماعی و مدنی طالبان دانست.
تأکید بر آزادی مذهبی و مخالفت با تبعیض
ناجی همچنین گفت جبهه آزادی با تبعیض مذهبی مخالف است و در برابر فشارهای اعمالشده بر گروههای مذهبی مختلف واکنش نشان داده است.
او به وضعیت اسماعیلیان و حذف فقه جعفری از رسمیت اشاره کرد و گفت این جبهه در برابر این موارد سکوت نکرده است.
به گفته او، دفاع از آزادی مذهبی بخشی از همان نگاه شهروندمحور جبهه آزادی است؛ نگاهی که در آن حقوق شهروندی نباید بر اساس مذهب، قومیت یا زبان افراد متفاوت باشد.
او همچنین غصب زمینهای مردم را از دیگر موضوعاتی دانست که جبهه آزادی نسبت به آن واکنش نشان داده است.
«مشکل قومی، راه حل قومی ندارد»
یکی از بخشهای مهم سخنان ناجی به مسئله قومیت و تنوع قومی افغانستان اختصاص داشت.
او گفت افغانستان با مشکلات قومی و زبانی جدی روبهرو است، اما راه حل این مشکلات را در ایجاد سیاستهای قومی نمیبیند.
ناجی گفت:
«ما میدانیم در افغانستان مشکلات قومی وجود دارد، اما راه حلش راه قومی نیست.»
به باور او، افغانستان باید تنوع قومی و فرهنگی خود را بپذیرد، اما همزمان بر حقوق شهروندی و ارزشهای مشترک انسانی تأکید کند.
او گفت تجربههای گذشته نشان داده است که تأکید افراطی بر قومیت و ارائه راه حلهای قومی، الزاماً به حل بحرانهای افغانستان منجر نشده، بلکه در مواردی زمینه ظهور «تیکهداران قومی» را فراهم کرده است.
ناجی در شرایطی که به گفته او فقر، ستم و نفرتپراکنی قومی در افغانستان گسترش یافته است، بر ایجاد یک پلتفرم فراگیر تأکید کرد.
او گفت جبهه آزادی تلاش کرده است هم در ساختار خود و هم در روایت سیاسیاش، رویکردی «همهشمول» داشته باشد.
جغرافیای عملیات و ادعای فراتر رفتن از قومیت
ناجی گستردگی جغرافیایی عملیاتهای جبهه آزادی را نیز نشانهای از رویکرد افغانستانشمول این جریان دانست.
او گفت فعالیتهای جبهه آزادی محدود به یک منطقه یا حوزه قومی مشخص نیست و این جبهه در نقاط مختلف افغانستان، از شمال و شمالشرق تا جنوب و شرق کشور، عملیات داشته است.
به گفته او، حضور و فعالیت در مناطقی مانند قندهار، ننگرهار و لوگر نشان میدهد که این جبهه تلاش کرده است خود را به یک جریان محدود به یک حوزه جغرافیایی یا قومی تبدیل نکند.
مسیر دشوار جلب اعتماد مردم
رییس کمیته سیاسی جبهه آزادی اذعان کرد که رسیدن به وضعیت کنونی برای این جریان آسان نبوده است.
او گفت جبهه آزادی در مسیر خود با چالشهای مختلفی روبهرو شده؛ از انجام عملیاتهای پارتیزانی در شهرها گرفته تا جنگهای رویارویی و تلاش برای ایجاد یک خط سیاسی اعتدالی و افغانستانشمول.
به گفته ناجی، برخی از این چالشها در مقاطعی ناامیدکننده بودهاند، اما جبهه آزادی تلاش کرده است با تداوم فعالیت خود، به تدریج اعتماد مردم را جلب کند.
او گفت:
«آهستهآهسته و به صورت پیوسته به جایی رسیدیم که اعتماد مردم جلب کنیم و مردم بر مبارزه اعتماد کنند.»
مقاومت مسلحانه در کنار راه حل سیاسی
ناجی تأکید کرد که جبهه آزادی تنها بر مبارزه نظامی تمرکز ندارد و در تلاش برای یافتن راه حل سیاسی برای بحران افغانستان نیز مشارکت میکند.
او گفت این جبهه بخشی فعال از «روند ویانا» و «روند کمبریج» است؛ روندهایی که به گفته او، برای یافتن راه حل سیاسی برای افغانستان فعالیت میکنند.
ناجی گفت رویکرد جبهه آزادی در برابر سایر جریانهای سیاسی، «حذفی» نیست و این جبهه تلاش دارد با دیگر جریانها همکاری و ائتلافسازی کند.
به گفته او، آینده افغانستان تنها از مسیر یک جریان سیاسی یا نظامی نمیگذرد و برای رسیدن به یک راه حل سیاسی، همکاری میان نیروهای مختلف ضروری است.
تلاش برای حضور در سطح بینالمللی
ناجی همچنین گفت جبهه آزادی تلاش کرده است مبارزه خود را به سطح بینالمللی نیز بکشاند و مسئله افغانستان را در گفتوگو با نهادهای بینالمللی مطرح کند.
او از تماس و گفتوگو با اتحادیه اروپا و طرح مسائل افغانستان در یک کنفرانس پس از مذاکرات طولانی با این اتحادیه یاد کرد.
او همچنین به تلاش برای مطرحکردن مسائل افغانستان در شورای امنیت اشاره کرد و گفت جبهه آزادی در سطوح بینالمللی نیز در تلاش برای اثرگذاری بر رویکرد جامعه جهانی نسبت به طالبان بوده است.
به گفته ناجی، اکنون در اتحادیه اروپا صداهای بلند و رسا علیه سیاستهای طالبان وجود دارد و جبهه آزادی تلاش کرده است در این فضای بینالمللی نیز فعال باشد.
جمعبندی؛ روایت یک مقاومت
سخنان داوود ناجی تصویری از جبهه آزادی ارائه میکند که در آن مبارزه مسلحانه، فعالیت سیاسی و تلاش دیپلماتیک در کنار یکدیگر قرار گرفتهاند.
در این روایت، جبهه آزادی میخواهد خود را نه یک جریان قومی و نه یک جنبش ایدیولوژیک، بلکه یک نیروی سیاسی ـ نظامی معرفی کند که مبارزهاش بر پایه حقوق شهروندی، کرامت انسانی، آزادیهای مدنی و مذهبی، برابری جنسیتی و پذیرش تنوع افغانستان استوار است.
از سوی دیگر، تأکید ناجی بر ادامه عملیاتهای نظامی و ادعای گسترش حضور جغرافیایی این جبهه نشان میدهد که مقاومت مسلحانه همچنان بخش مهمی از راهبرد این جریان است.
همزمان، مشارکت در روندهای سیاسی، تلاش برای ائتلافسازی و ارتباط با نهادهای بینالمللی، نشاندهنده تلاش جبهه آزادی برای پیوندزدن میدان نظامی با عرصه سیاسی و دیپلماتیک است.
در نهایت، پیام اصلی ناجی این است که جبهه آزادی میخواهد روایت خود از مقاومت را بر مفاهیمی فراتر از قومیت و ایدیولوژی بنا کند؛ روایتی که به گفته او، نقطه عزیمتش «انسان» و مسئله اصلیاش «زندگی انسانی» است.
