فروپاشی نظم اجتماعی افغانستان تحت حاکمیت طالبان

دسته: تحلیل
نویسنده: احمد فرزاد
1403/03/13
10:51 ق.ظ
بازدید: 17

پایگاه خبری تحلیلی روایت : طالبان پس از بازگشت به قدرت در افغانستان در اگست 2021، با سرعتی هولناک، نظم اجتماعی کشور را که با تلاش‌های 20 ساله جامعه جهانی و قربانی دادن‌های بی‌شمار مردم افغانستان به‌سختی بنا شده بود، ویران کردند. اقدامات سرکوبگرانه، ایدئولوژی افراطی، تعصب و قوم‌گرایی این گروه، افغانستان را به ورطه ‌یبحران عمیق انسانی، اقتصادی و اجتماعی فروبرده است.

طالبان پس از بازگشت به قدرت در افغانستان در اگست ۲۰۲۱، با سرعتی هولناک، نظم اجتماعی کشور را که با تلاش‌های ۲۰ ساله جامعه جهانی و قربانی دادن‌های بی‌شمار مردم افغانستان به‌سختی بنا شده بود، ویران کردند. اقدامات سرکوبگرانه، ایدئولوژی افراطی، تعصب و قوم‌گرایی این گروه، افغانستان را به ورطه ‌یبحران عمیق انسانی، اقتصادی و اجتماعی فروبرده است.

عمده‌ترین اقداماتی که طالبان در جهت فروپاشی نظم اجتماعی در افغانستان انجام داده‌اند عبارت است از:
۱. برهم خورد ساختارها و خدمات:
با سقوط دولت جمهوریت، بسیاری از ساختارها و سیستم‌های اداری که وظیفه‌ی ارائه خدمات اساسی به مردم را داشتند، از بین رفته است. گماشتن افراد غیرمتخصص و نادان به‌جای افراد متخصص و فهیم، عملاً مسائل خدمت‌رسانی را فلج کرده است. این امر منجر به خلأ در مدریت بحران و ارائه خدمات عمومی شده و زندگی روزمره‌ی مردم را مختل کرده و باعث افزایش تلفات در زمان بحران‌ها شده است. به‌طور مثال طالبان در حساس‌ترین نهادهای خدمات‌رسانی در شرایط بحرانی، افرادی را گماشته است که اکثراً کهن‌سال و ملا هستند. ملا مطیع‌الحق خالص، ۶۳ ساله، رئیس سازمان هلال احمر- ملا نورالدین ترابی، ۶۵ ساله، معاون هلال احمر- ملا عباس آخند، ۶۴ ساله، وزیر مبارزه با حوادث طبیعی- ملا نور جلال جلالی، ۵۵ ساله، وزیر صحت عامه. حالا با توجه به سابقه و تحصیلات این افراد می‌توان فهمید که آن‌ها نه تجربه‌ای در مدیریت بحران دارند و نه هم از دانش روز آگاهی دارند.

زیرساخت‌های ویران:
طالبان در طول جنگ و همچنین پس از تسلط بر کشور، به‌طور عمدی، زیرساخت‌های حیاتی افغانستان مانند پل‌ها، جاده‌ها، مدارس و بیمارستان‌ها را ویران کرده‌اند. این امر نه‌تنها دسترسی مردم به خدمات اساسی را مختل کرده، بلکه مانع از بازسازی و توسعه اقتصادی کشور شده است. طالبان از زمان تسلط خود به افغانستان تاکنون که نزدیک به سه سال گذشته است، نتوانسته‌اند بزرگ‌راه‌های که با ماین‌ها ویران کرده‌اند را بازسازی کنند. نمونه این ویرانی‌ها را می‌تواند در بزرگراه هرات- قندهار- کابل دید که روزانه براثر تصادفات جمع زیادی از مردم جانشان را از دست می‌دهند.

همچنین بخوانید: توزیع 860 تن آرد در افغانستان توسط برنامه جهانی غذا

۳. منع آموزش دختران
طالبان با منع تحصیل دختران بالاتر از کلاس ششم، نسل آینده‌ی افغانستان را از حق آموزش و فرصت‌های پیشرفت محروم کرده‌اند. این تصمیم جاهلانه، تاریکی و ناامیدی را بر آینده‌ی دختران افغانستان پدید آورده است. بسیاری از دختران دچار بیماری‌های روانی شده‌اند، خشونت‌های خانوادگی، ازدواج‌های اجباری و زیر سن بار دیگر در افغانستان افزایش چشم‌گیر یافته است.
۴. منع تمامی فعالیت‌های اجتماعی زنان
طالبان با وضع محدودیت‌های شدید بر فعالیت زنان در جامعه، استقلال و آزادی آن‌ها را کاملاً سلب کرده‌اند. زنان از کار در بسیاری از مشاغل، سفر بدون همراه مرد و حضور در مکان‌های عمومی منع شده‌اند. این اقدامات تبعیض‌آمیز، زنان را از مشارکت در جامعه بازداشته و آن‌ها را به انزوا و ناامیدی کشانده است و از سوی هم باعث شده است تا مردان به‌خصوص نسل جوان، به‌تنهایی و با کار شبانه‌روزی تلاش کنند تا بتوانند حداقل هزینه‌های زندگی‌شان را برآورده سازند. البته بسیاری از این خانم‌ها تنها نان‌آور خانواده‌های خود بودند که پس از منع فعالیت آن خانواده در بدترین شرایط اقتصادی قرارگرفته‌اند.

۵. مهاجرت و آوارگی:
حاکمیت طالبان، منجر به افزایش ناامنی، فقر و نقض حقوق بشر شده است. این عوامل بسیاری از مردم افغانستان را مجبور به ترک خانه‌های خود و مهاجرت به کشورهای دیگر کرده است. نسلی که پس از طالبان از افغانستان خارج‌شده‌اند نسلی آگاه، تحصیل یافته و مجهز به دانش و فهم روز بودند. این نسل در بیست سال تلاش و جان‌فشانی رشد یافت و متأسفانه طالبان بسیار به‌سادگی آن‌ها را از افغانستان گرفت و به کشورهای دیگر آواره و سرگردان ساخت.

همچنین بخوانید: طالبان: سرمایه‌گذاران روس علاقه‌مند سرمایه‌گذاری در بخش معادن افغانستان هستند

علاوه بر موارد ذکرشده، طالبان مرتکب ده‌ها مورد نقض حقوق بشر دیگر ازجمله اعدام‌های فراقانونی، شکنجه، سرکوب آزادی بیان، افزایش قوم‌‌گرایی و تعصب مذهبی و محدودیت دسترسی به رسانه‌ها شده‌اند.
این موارد تنها مسائل کوچکی است که طالبان با انجام آن‌ها نظم اجتماعی را به‌صورت کامل در افغانستان بر هم زده‌اند و چالش‌های فراوانی در پیش روی مردم قرار داده‌اند. هر یک از این موارد به تنهای می‌تواند در کشورهای دیگر، نظم اجتماعی را از بین ببرد. حالا تصور کنید که وقتی همه‌ی این موارد دست‌به‌دست هم دهد چه اتفاقی در یک کشوری مانند افغانستان می‌افتد.

نوشته های مرتبط :