خامنه‌ای و نظم جهانی

دسته: تحلیل
نویسنده: حسین رسولی
1405/02/27
2:33 ب.ظ
بازدید: 8

پایگاه خبری تحلیلی روایت : گروه های انسانی پس از سپری نمودن مراحل ابتدایی زندگی و یا به سخن مارکسیست ها «کمون اولیه» که سبک زیست شان بصورت «آنارشیک» بود، در تلاش برای ایجاد و اجرایینظم، قواعد و قوانین در زیست جمعی بودند و بعد از گذشت سال‌ها از تاریخ عمر بشر؛ با شکل گیری نظام و سیاست بین المللی، نظم و نحو سیاست گذاری برجسته‌تر گردید. اما، آنچه بیشتر اهمیت دارد؛ بازیگران در نظام بین الملل اند. همواره هر تحول، تعامل و تقابل در سطح بین المللی از اندیشه، تفکر و عمل انسان های نشأت گرفته است که قدرت بازیگری بهتری را بلد بودند و یا توانسته اند روایت های خویش را به ابعاد مختلف جهان گسترش بدهند.

گروه های انسانی پس از سپری نمودن مراحل ابتدایی زندگی و یا به سخن مارکسیست ها «کمون اولیه» که سبک زیست شان بصورت «آنارشیک» بود، در تلاش برای ایجاد و اجرایینظم، قواعد و قوانین در زیست جمعی بودند و بعد از گذشت سال‌ها از تاریخ عمر بشر؛ با شکل گیری نظام و سیاست بین المللی، نظم و نحو سیاست گذاری برجسته‌تر گردید. اما، آنچه بیشتر اهمیت دارد؛ بازیگران در نظام بین الملل اند. همواره هر تحول، تعامل و تقابل در سطح بین المللی از اندیشه، تفکر و عمل انسان های نشأت گرفته است که قدرت بازیگری بهتری را بلد بودند و یا توانسته اند روایت های خویش را به ابعاد مختلف جهان گسترش بدهند. انسان به عنوان یک بازیگر در سطح پایین معمولا تأثیر گذار بر نظام بین الملل در سطح بالا بوده است؛ در نظام های دینی همواره با اسم های؛ عیسی مسیح، محمد (ص) و… در نظام فاشیستی با اسامی؛ هتلر، موسیلینی و… در نظام مارکسیستی با نام های؛ لیلین، استالین و… و در نظام لیبرالیستی با اسم های؛ ویلسون، تاچر و… مواجه هستیم. در حقیقت نظام و سیاست بین المللی خلقت تفکر و روایت انسان ها است. در همین مسیر اسم نظام اسلامی در قرن بیست و یکم نیز با اسم انسان های چون؛ خمینی و خامنه‌ای گره خورده است.

خامنه‌ای کیست؟

آیت الله سید علی خامنه‌ای، بدون تردید از برجسته‌ترین رهبران سیاسی-دینی جهان در قرن بیست و یکم به شمار می‌رود و از تأثیر گذارترین چهره های سیاست بین الملل در چهار دهه‌ای اخیر می‌باشد. علی خامنه‌ای در ۲۴ تیر ماه ۱۳۱۸خ، ( ۱۵ ژوئیه۱۹۳۹) که مصادف به سال آغاز جنگ جهانی دوم است در شهر مشهد به دنیا آمد. ایشان در یک خانواده روحانی زاده شد و این موضوع نقش مهمی در فهم و دانش دینی اش داشت. خامنه‌ای بعد از اتمام دروس ابتدایی در حوزه علمیه مشهد، وارد حوزه علمیه قم گردید و با شخصیت های مذهبی چون؛ آیت الله خمینی و آیت الله طالب زاده آشنا شد. آشنایی و شاگردی اش نزد این اشخاص نقش مهمی در پیمودن مدارج فقهی و تفسیری وی داشت و بعدا از همین مجرا وارد فعالیت های سیاسی گردید.

علی خامنه‌ای، در اوایل دهه‌ای چهل خورشیدی، به صف مبارزات سیاسی علیه نظام شاهی پهلوی، پیوست و از برجسته‌ترین جوانان مذهبی انقلابی به شمار می‌آمد. در سال ۱۳۵۶ توسط سازمان «ساواک» دستگیر و به ایرانشهر تبعید گردید. بعد از پیروزی انقلاب اسلامی ۱۳۵۷ ایران، سید آیت الله خامنه‌ای، از کلیدی ترین چهره ها در ساخت و ساختار نظام جمهوری اسلامی محسوب می‌گردد که به بلندترین سکان های دولتی راه یافت و سخت ترین مسوولیت ها را برعهده گرفت. خامنه‌ای، با عضویت در «حزب جمهوری اسلامی»، تبدیل به یکی از اصلی ترین اعضای حزب شد. عضو شورای انقلاب اسلامی، نمایندگی مجلس، امام جمعه تهران و نماینده رهبری در شورای دفاع، از مهم‌ترین وظایف سیاسی ایشان قبل از رسیدن به ریاست جمهوری می‌باشد. آیت الله خامنه‌ای، بعد از ترور محمد علی رجایی رئیس جمهور ایران در سال ۱۳۶۰خ، به نمایندگی از حزب جمهوری اسلامی و مدرسین حوزه علمیه قم کاندید انتخابات ریاست جمهوری شد و با کسب اکثریت آرا به بالاترین مقام سیاسی در ایران راه یافت و با پیروزی در دور دوم انتخابات خویش تا سال ۱۳۶۸خ، به عنوان رئیس جمهور ایران فعالیت نمود.

آیت الله سید علی خامنه‌ای، همزمان با رحلت بنیانگذار انقلاب اسلامی؛ آیت الله روح الله موسوی خمینی در سال ۱۳۶۸خ، به عنوان با تجربه ترین چهره‌ای سیاسی و انقلابی و شخصیت برجسته‌ای مذهبی و فقیه عصر توسط شورای خبرگان، به عنوان رهبر معظم جمهورری اسلامی ایران، تعیین گردید و تا پایان عمر به مدت ۳۷ سال به حیث شخص درجه اول رهبری در امور سیاسی و مذهبی ایران حکمرانی نمود. آیت الله خامنه‌ای، سر انجام در سن ۸۶ سالگی، روز شنبه ۹/۱۲/۱۴۰۴خ در دفتر کارش به همراه تعدادی از خانواده اش بر اثر بمباران نیرو های متجاوز آمریکایی-اسرائیلی در تهران به شهادت رسید تا کارنامه‌ای معنوی خویش را نیز با کسب بالاترین مدارج ممکن برساند. حضرت آیت الله العظمی شهید سید علی حسینی خامنه‌ای، مهم‌ترین و نقش آفرین ترین چهره‌ای سیاسی در تاریخ معاصر ایران به شمار می‌رود و از محدود شخصیت های است که تمام سکو های بلند سیاسی و مذهبی این کشور را تجربه نموده است. بدون تردید بعد از پیروزی انقلاب اسلامی و تأسیس نظام جمهوری اسلامی تا کنون اسم ایران و اسم انقلاب اسلامی با اسم سید علی خامنه‌ای گره خورده است و با فدا نمودن جان خویش و ریختن آخرین قطرات خون اش در مسیر آرمان های ایران، اسلام و انقلاب نام خویش را تا ابد رستأخیز جاویدانه ساخت.

دوران مبارزه و آثار آن

همانطور که از کارنامه‌ای پربار آیت الله خامنه‌ای بحث کردیم در این بخش مهم‌ترین اثر های دوران مبارزه، فعالیت و خدمات ایشان را بررسی می‌کنیم.

ظهور ایران در نظام بین الملل: همانطوریکه تاریخ روایت می‌کند، بعد از سرنگونی حکومت قاجار و حاکمیت ۵۷ ساله‌ای خاندان پهلوی در ایران، بیشترین نقد های وارد شده بر نظام شاهی پهلوی عدم استقلال سیاسی است. کشوریکه کلیه‌ای تصامیم کلیدی ملی اش به واسطه‌ای انگلیس و سپس آمریکا گرفته می‌شد. دولت ایران صحنه‌ای بین المللی منزوی بود و قطعا بازیگر مهمی به چشم نمی‌آمد. همین امر یکی از دلایل برپایی انقلاب بود. با پیروزی انقلاب و سپس رهبری خامنه‌ای، ایران از محدود کشور های دارای استقلال سیاسی در جهان بود/است. دولتی که هر گونه‌ای جبهه های بین المللی را نمی‌پذیرفت و برای ایران و ملت ایران روایت خاص خودشان در جهان تعریف و تبلیغ می‌کرد/می‌کند.
ظهور اسلام در سیاست بین الملل: با ضعف، انزوا و سپس سقوط امپراطوری عثمانی در دهه‌ای سوم قرن بیستم میلادی، برای چند دهه اسلام از صحنه‌ای سیاست بین الملل کنار رفت و همه تصورات مبنی بر پایان و حذف دین از سیاست و حاکمیت بود. با پیروزی انقلاب اسلامی ایران در اواخر دهه‌ای هشتاد، جان تازه‌ای بر پیکر مرده‌ای اسلام سیاسی داده شد. رهبران این انقلاب اسلامی با بنیانگذاری و تشکیل دولت اسلامی و تعریف روایت انقلاب و صدور آن به سایر ملت های مسلمان جهان بار دیگر جایگاه دین و اسلام در سیاست بین الملل تثبیت کردند. تلاش های خامنه‌ای، از روز پیروزی انقلاب اسلامی تا پایان دوران رهبری اش برای تقویت جایگاه اسلام در سطح بین المللی بخصوص استفاده نماینده های ایران برای تعریف و تبلیغ این دین از فرصت های بدست آمده در سازمان های منظقه‌ای و بین المللی به ویژه ملل متحد بخش از این تلاش هاست.
تجدید نظر طلبی در نظم جهانی: انقلاب در سال ۱۹۷۹م، در شرایط به پیروزی رسید که جهان اوج جنگ سرد را در خودش تجربه می‌کرد. دنیا دارای نظم دو قطبی و با اسم های؛ شرق و غرب، آمریکا و شوروی، ناتو و ورشو، امپریالیسم و کمونیسم، جای برای سایر بازیگران نگذاشته بود. کشور ها می‌بایست در یکی از بلوک های قدرت می‌پیوستند و یا در بهترین حالت ممکن اعلام بی طرفی می‌‌کردند و به کشور های «جنبش عدم تعهد» ملحق می‌شدند. برخلاف جو حاکم سیاسی در نظام بین الملل و دور از تصور، انقلاب اسلامی در ایران با شعار و هدف؛ «نه شرقی، نه غربی، جمهوری اسلامی» به پیروزی رسید. رهبران این انقلاب بدون هیچ هراس و یا پذیرش یکی از بلوک های قدرت، روایت جدید را در سیاست و نظام جهانی تعریف کرد و با غیر قابل پذیرش دانستن نظام دو قطبی، به عنوان بازیگر «تجدید نظر طلب» وارد عرصه‌ای سیاست بین الملل شد. هدف که آیت الله خامنه‌ای نیز تا دوران شهادت اش از آن دست نکشید.

مرحله‌ای شهادت و پیامد های آن

با بررسی که در باره فعالیت های دوران سیاسی آیت الله خامنه‌ای و آثار آن برای ایران در سطح بین المللی نمودیم. این قسمت مقاله را به پیامد های شهادت خامنه‌ای توسط متجاوزین و تروریستان بین المللی اختصاص می‌دهیم با توجه به نظام و ساختار که ایشان در طول حیات سیاسی خویش آن‌را ایجاد و آماده‌ای پیمودن مسیر و هدف از قبل تعیین شده نموده بود.

اتحاد ایرانی: ایران سرزمین پهناور، دارای تمدن کهن و همراه با تنوع اقوام، قبایل و مذاهب می‌باشد. با گذشت هر روز از عمر«ایران بزرگ» قسمت از این خاک جدا و یا تجزیه می‌شد، این موضوع از بدترین کارکرد های برخی از دولت های قبلی این کشور به حساب ‌می‌آید. دولت جمهوری اسلامی ایران، حفظ تمامیت ارضی و اتحاد ملت ایران را از اساسی ترین اولویت های دولت خویش عنوان نموده است. با این حال در سال های پسین با رهبری سید علی خامنه‌ای، گاهی مخالفت های سیاسی و عدم اتحاد مردم دور یک روایت واحد از موضوعات بوده است که به عنوان چالش در این نظام مطرح شده است. در این شرایط و برهه‌ای زمانی ملت ایران برای رسیدن به یک اتحاد همه جانبه که معیار فقط ایران و اسلام باشد، نیازمند یک پیام عمیق، یک اتفاق جدی و یک تلنگر قدرتمند بودند تا این آگاهی مانند خون در رگ همه‌ای ملت ایران جاری شود. اما، امروز مشخص شد که این اتفاق و این آگاهی تنها از مسیری خون رهبری خردمندی می‌گذرد که تمام عمر اش را صرف اتحاد ملت اش نموده است. با ترور شهید خامنه‌ای توسط بدترین دشمنان بشریت که چیزی چشم طعمه به دارایی های سایر ملت های جهان ندارند. ملت ایران بیدار شد، آگاه شد، یک صدا شد و متحد شد. به همین علت بیش از دو ماه بعد شهادت رهبر شان، تمام شب ها یک صدا فقط برای ایران، برای اسلام، برای امام شهید شان میلیون ها ایرانی بدون توجه به تمام تفاوت و تنوع ها سرود اتحاد را زمزمه، تبلیغ و تأیید می‌کنند. امر که پیامد شهادت آیت الله خامنه‌ای می‌باشد.
بیداری اسلامی: در بخش های قبلی مقاله تذکر داده شد که از مهمترین اهداف انقلاب اسلامی ایران، بیداری اسلامی برای سایر ملت های مسلمان جهان، صدور این انقلاب و تثبیت سیاست اسلامی در نظام بین المللی می‌باشد. کارگزاران جمهوری اسلامی همواره این هدف را مورد توجه قرار دادند و آیت الله خامنه‌ای در طول ۳۷ سال رهبری اش در ایران همواره به بیداری ملت های مسلمان، ایستادگی ملت ها و دولت های اسلامی در مقابل رژیم های مستبد، وحدت و تقویت امت اسلامی و حمایت از ملت های ضعیف و مظلوم جهان تأکید نموده است. انقلاب ایران در سال ۱۳۵۷ با هدف بیداری اسلامی پیروز شد و اکنون بعد از گذشت حدود ۴۷ سال با شهادت دومین رهبر این انقلاب در سال ۱۴۰۴خ، صحنه‌ای جدید رقم خورده است. به نحوی می‌توان گفت با شهادت آیت الله خامنه‌ای ویرژن جدیدی از بیداری ملت های مسلمان به جهان اسلام صادر شده است. با شهادت مظلومانه خامنه‌ای برای مردم جهان بخصوص مسلمانان چهره واقعی و وحشی صفتی آمریکایی-اسرائیلی هویدا گردید. این اتفاق باعث شد میلیون مسلمان در ممالک اسلامی به خیابان ها بریزند، بیزاری خویش از استکبار جهانی اعلام کنند، به نهاد ها و مراکز آمریکایی در منطقه حمله کنند، شعار؛ «یا ایاهل المسلمون اتحدو اتحدو» را معیار قرار بدهند و جنبش های نظامی منطقه‌ای را برای مبارزه علیه آمریکا و اسرائیل راه بیاندازند. این امر نیز پیامد مهم شهادت رهبر انقلاب اسلامی می‌باشد.
تحول نظم بین المللی: همزمان با پیروزی انقلاب اسلامی و تأسیس نظام جمهوری اسلامی ایران، این کشور جزء بازیگران تجدید نظر طلب در نظم جهانی بود. در دوران پیروزی انقلاب اسلامی، نظام دو قطبی در جهان حاکم بود و بعد از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروری و پایان جنگ سرد در سال ۱۹۹۱م، نظام بین المللی به سمت تک قطبی شدن با هژمونی ایالات متحده آمریکا رفت. در این مرحله آیت الله خامنه‌ای رهبری ایران را بر عهده داشت و همواره از آمریکا به عنوان نظام مستبد و مستکبر جهان یاد می‌کرد و ضرورت پایان اربابی این نظام طاغوتی را به صورت جدی مطرح می‌نمود. ابعاد نظامی، سیاسی و سازمانی قدرت آمریکا با در اختیار داشتن رسانه ها برای تحریک افکار عمومی، آمریکا را در این جایگاه رسانیده بود و هیمنه و هیبت پولادین از آمریکا به بیرون تصویر می‌کردند. با شهادت آیت الله خامنه‌ای توسط این متجاوزان و خون‌خواهی نیرو های مسلح ایران برای انتقام رهبر و سایر شهدا، جنگ وارد مرحله‌ای جدیدی شد و با گذشت بیش از چهل روز از یک جنگ نا متقارن، تمام ابعاد قدرت آمریکا توسط ایران به چالش کشیده شد. انهدام ده ها نوع جنگنده و پهباد های آمریکایی از جمله F35 و آواکس، انهدام راهدار های آن در منطقه، حمله به تمام پایگاه ها و نهاد های وابسته به آمریکا در منطقه، کشته شدن نیرو هایش، دست رد ناتو بر سینه‌ای آمریکا برای کمک به آن، نپذیرفتن هیچ کشوری در جهت همراهی آمریکا در این جنگ و… همه نشان دهنده چالش های جدی آمریکا در ابعاد قدرت خویش و مدیریت سایر کشور و سازمان ها است. چالش هایکه آغاز برای زوال یک امپراطوری و تغییر در نظم بین المللی محسوب می‌گردد. آمریکایی بعد از پایان جنگ با ایران مسلمآ دیگر آمریکایی نخواهد بود که قبل از آن داعیه‌ای اربابی بر جهان را داشت. همه‌ای این درماندگی ها و شکست ها در نتیجه‌ای شهادت مرد است که جهان تصور می‌کرد عمر جمهوری اسلامی به عمر او وابسته است. اما شهید خامنه‌ای نشان داد او معمار سیستم و حافط هدف بوده است که در تقابل با نظم مستبد تا پای پیروزی خواهد رزمید.

نتیجه گیری

نظام بین المللی دارای کنشگران متفاوت است و مهم‌ترین کنشگر در آن انسان ها اند. رهبران سیاسی، نظامی، دینی و… همواره برای به کرسی نشاندن روایت و اندیشه‌ های شان وارد تعامل و تقابل می‌شوند تا تحولی را در نظم جهانی ایجاد کنند. به باور نویسنده؛ آیت الله سید علی خامنه‌ای، از مهم‌ترین بازیگران در نیم سده‌ای اخیر نظم جهانی بوده است. با پیروزی انقلاب اسلامی، اسلام را پس از سال‌ها به متن سیاست بین المللی می‌آورد، در دل نظام دو قطبی مدعی برقراری نظام اسلامی می‌شود، با شکل گیری نظم تک قطبی آمریکایی، این نظام را نامشروع و ظالم عنوان می‌کند، همواره بر تجدید نظر طلبی تأکید داشته و اکنون با شهادت اش، دولت میراث مانده از او تمام ابعاد قدرت آمریکا را به عنوان قدرت یکه تاز جهان به چالش کشانیده و در آستانه‌‌ای انزوا قرار داده است.

نوشته های مرتبط :