افغانستان؛ نیازمند راه‌حل، نه گفتمان تجزیه

دسته: تحلیل
نویسنده: سخی بیراملی
2026/05/17
10:20 ق.ظ
بازدید: 17

پایگاه خبری تحلیلی روایت : در شرایط فعلی و حتی در دوره حداقل بیست‌سالهٔ پسا‌طالبان، تجزیهٔ افغانستان به نفع هیچ‌یک از طرف‌های درگیر در قضایای این کشور، از جمله ترکمن‌ها و ازبیک‌های افغانستان، نخواهد بود. این کشور، چه در حال حاضر و چه احتمالاً تا سال‌ها پس از پایان این دورهٔ سیاه، به بازسازی فکری و یک دورهٔ ریهابلیتیشن نیاز دارد و خواهد داشت.

در شرایط فعلی و حتی در دوره حداقل بیست‌سالهٔ پسا‌طالبان، تجزیهٔ افغانستان به نفع هیچ‌یک از طرف‌های درگیر در قضایای این کشور، از جمله ترکمن‌ها و ازبیک‌های افغانستان، نخواهد بود. این کشور، چه در حال حاضر و چه احتمالاً تا سال‌ها پس از پایان این دورهٔ سیاه، به بازسازی فکری و یک دورهٔ ریهابلیتیشن نیاز دارد و خواهد داشت.

به عبارت دیگر، ما صدها مشکل دیگر داریم که باید نخست حل شوند تا سرانجام به مرحلهٔ «خواستن‌ها» و «آرمان‌ها» برسیم. برای نمونه، دختران این کشور سال‌هاست از مکتب محروم‌اند؛ زنان به‌گونهٔ تدریجی از مشارکت و فعالیت‌های اجتماعی حذف می‌شوند؛ فقر در کشور، به‌ویژه در ولایت‌های شمالی، بیداد می‌کند؛ و در سراسر افغانستان، به‌خصوص در شمال، به اندازهٔ کافی سرک، مکتب، دانشگاه و حتی دسترسی ابتدایی به خدمات صحی وجود ندارد. افزون بر آن، نیمی از جمعیت کشور زیر خط فقر زندگی می‌کنند.

بنابراین، در چنین شرایط واقعاً بحرانی، مردم بیش از «آرمان‌ها» به «راه‌حل‌های» عملی نیاز دارند؛ راه‌حل‌هایی که بتوانند اندکی از رنج و دشواری زندگی آنان بکاهند.

با این حال، افغانستان می‌تواند با تلاش‌های جمعی همهٔ ما به کشوری واحد، مستقل، شهروند‌محور، متمدن و در صلح با خود و جهان تبدیل شود. تنها در آن صورت است که می‌توان دربارهٔ همهٔ موضوعات، حتی نام و نشان این کشور، گفت‌وگو کرد؛ با خود، با دیگران و با حوزه‌های نفوذمان به بحث نشست؛ به نتیجه رسید یا حتی نرسید، که نرسیدن نیز بخشی از اصول گفت‌وگوهای مدنی است.

در چنین فضایی، گروه‌های فرهنگی در حوزه‌های تمدنی خویش می‌توانند استقلال عمل داشته باشند و هر کسی بتواند آن‌گونه که می‌خواهد نامیده شود و هویت خود را تعریف کند. تنها در آن صورت است که می‌توان از «خواستن» سخن گفت.

اما در پایان، آینده، چگونگی حکومت‌داری و هرگونه مسئلهٔ ملی را نه «خواسته‌های» ما، بلکه نیازهای مردم افغانستان، در چارچوب یک همه‌پرسی فراگیر و همه‌شمول تعیین خواهد کرد.

نوشته های مرتبط :