اعتراف صریح انورالحق احدی؛ حاکمیت قومی و توهم وحدت ملی در افغانستان

دسته: تحلیل
نویسنده: باجگاه
1404/11/14
10:31 ق.ظ
بازدید: 24

پایگاه خبری تحلیلی روایت : انورالحق احدی، از چهره‌های شناخته‌شدهٔ قبایل پشتون، دارای مدرک دکترا در اقتصاد و رهبر پیشین حزب ناسیونالیست تنگ‌نظرِ «افغان ملت»، در گفت‌وگویی رسانه‌ای با سمیع مهدی، خبرنگار شبکهٔ آمو، بی‌پرده و صریح، بینش و دیدگاه واقعی خویش را ـ همانند بسیاری از رهبران افغان‌محور از دورهٔ امان‌الله تا کرزی، غنی و طالبان خردستیز ـ بیان کرد.

انورالحق احدی، از چهره‌های شناخته‌شدهٔ قبایل پشتون، دارای مدرک دکترا در اقتصاد و رهبر پیشین حزب ناسیونالیست تنگ‌نظرِ «افغان ملت»، در گفت‌وگویی رسانه‌ای با سمیع مهدی، خبرنگار شبکهٔ آمو، بی‌پرده و صریح، بینش و دیدگاه واقعی خویش را ـ همانند بسیاری از رهبران افغان‌محور از دورهٔ امان‌الله تا کرزی، غنی و طالبان خردستیز ـ بیان کرد.

او در این نشست به‌روشنی توضیح داد که بیش از ۹۰ درصد پشتون‌ها ـ از ملا تا روشنفکر، ملی‌گرا، کمونیست، تکنوکرات، سوسیال‌دموکرات و طالب ـ در یک باور مشترک سهیم‌اند: این‌که حاکمیت کشور حق انحصاری پشتون‌هاست و افغانستان ملک طبیعی آنان به‌شمار می‌رود. از دید او، هیچ هویتی جز هویت پشتونی/افغانی ـ که در ذات خود هویتی قومی است ـ قابل قبول نیست و اساساً امکان ندارد حاکمان پشتون به خواست اقوام غیرپشتون پاسخ‌گو باشند یا سیاستی مبتنی بر ارادهٔ جمعی همهٔ اقوام در پیش گیرند.

این بیان صریح و قاطع، در حقیقت چکیدهٔ هدف و ذهنیت مسلط نخبگان افغان‌محور را نمایان می‌سازد؛ اعترافی آشکار که پاسخی روشن به ساده‌اندیشانی است که سال‌ها زیر نام «وحدت ملی» فریاد زدند، بی‌آن‌که به واقعیت ساختار قدرت و ماهیت حاکمیت قومی توجه کنند.

شوربختانه، هنوز بسیاری درنیافته‌اند که در این سرزمین، دست‌کم در یک‌صد سال گذشته، نه دولت-ملت شکل گرفته و نه حاکمیت ملی به‌معنای واقعی آن وجود داشته است. از احمدشاه درانی تا امروز، دولت قانونی و مبتنی بر رضایت عمومی پدید نیامده؛ مرزهای کشور، به‌ویژه در شرق، همچنان از نگاه برخی محل منازعه است؛ حکومت‌های منتخب واقعی وجود نداشته‌اند؛ فرهنگ مشترک میان ۳۴ گروه قومی شکل نگرفته؛ پذیرش متقابل اقوام دیده نمی‌شود؛ زورگیری، غصب زمین و کوچ اجباری توسط گروه حاکم ادامه دارد؛ قوای سه‌گانه عملاً وجود خارجی ندارد و آن‌چه حاکم بوده و هست، استبداد و ستم قبیله‌ای با ساختاری قرون‌وسطایی است.

اکنون انتخاب تاریخی پیش‌روی نخبگان اقوام غیرِ افغان این سرزمین قرار دارد:

آیا این زنجیرهٔ بردگی و اطاعت را برای همیشه می‌پذیرند و آن را به نسل‌های آینده به میراث می‌گذارند، یا از تجربه‌های تلخ تاریخ ـ از جنایت‌های عبدالرحمنِ نسل‌کش، نادرخان، محمدگل مومندِ فرهنگ‌ستیز و کتاب‌سوز، هاشم‌خان، حفیظ‌الله امین، گلبدین حکمتیار، کرزیِ طالب‌ساز، غنیِ فاشیستِ فراری و طالبانِ بی‌فرهنگ، خردستیز و دشمن دانش ـ درس می‌گیرند؟

آیا با تعیین اهداف روشن و ایجاد یک اتحاد ارگانیک، برای تأسیس یک نظام عادلانهٔ فدرال ـ زیر نام خراسان ـ گام برمی‌دارند و در صورت تداوم لجاجت فاشیست‌های تمامیت‌خواه، مسیر ایجاد کشوری مستقل را برمی‌گزینند تا به این بحران مزمن، عقب‌ماندگی سه‌قرنه و نظام‌های ارتجاعی قبیله‌محور نقطهٔ پایان بگذارند؟

یا همچنان تماشاگر تداوم رنج، تبعیض و استبداد خواهند ماند؟

نوشته های مرتبط :