بی‌‎باوری مردم به بقا و دوام حکومت طالبان

دسته: تحلیل
نویسنده: تحریریه روایت
1402/05/23
1:28 ب.ظ
بازدید: 0

دیروز ویدیوی از سخنرانی انس حقانی، یکی از اعضای ارشد گروه طالبان، در رسانه‌ها منتشر شد که در آن وی اذعان می‌کند که مردم به تداوم و بقای حکومت طالبان بی‌باوراند. او در این ویدیو اما این بی‌باوری را نتیجه تبلیغات خوانده و می‌گوید که طالبان به آسانی به قدرت نرسیده‌اند که به آسانی سرنگون شوند.

آن‌چه در این سخنان انس حقانی به وضوح دیده می‌شود نگرانی این گروه از بی‌باوری مردم به بقا و تداوم حکومت طالبان است.

چرا طالبان نگران بی‌باوری مردم به بقای حکومت طالبان‌اند؟

ما در عالم واقع دو گونه حقیقت داریم: ۱) حقیقت‌های عینی؛ ۲) حقیقت‌هایی که برخاسته از باور مردم می‌باشد.

حقیقت‌های عینی، عبارت از وقایع و رویدادهای روزمره‌ای است که اتفاق می‌افتند. اما نوع دیگری حقیقت، حقیقتی است که به محض باورکردن مردم تبدیل به واقعیت می‌شود.

به این نوع دوم حقیقت، پیش‌گویی‌های خودمحقق نیز می‌گویند. رابرت مرتون، جامعه‌شناس، کسی بود که برای بار نخست اصطلاح پیش‌گویی خود محقق یا خودواقعیت‌بخش را در سال ۱۹۴۹ در کتاب «نظریه اجتماع و ساختار اجتماعی» ابداع کرد. پیش‌بینی خودمحقق عبارت است از «تعریف نادرست از موقعیت که رفتار جدیدی را برمی‌انگیزد که سبب می‌شود تصور نادرست اصلی به واقعیت بپیوندد.»

یا به تعبیر ساده‌تر: پیش‌گویی‌های خودمحقق عبارت از غیب‌گویی است که با وادارکردن مردم به خطاهای پی درپی، خود را از یک پیشگویی به واقعیت تبدیل می‌کند. مرتون به گونه مثال در باره یک بانک خیالی صحبت می‌کند که شایعه ورشسکستگی‌اش در میان مردم پیچیده است. این شایعه به گوش مسوولان بانک نمی‌رسد. اما مردم بر بنیاد همین شایعه، به واپس‌گیری سپرده‌های خود از آن بانک اقدام می‌کنند و بانک ورشکسته می‌شود.

همچنین بخوانید: اوچا: خشونت مبتنی بر جنسیت در افغانستان در شش ماه اخیر ۲۵ درصد افزایش یافته است

خلاصه این‌که بی‌باوری مردم به بقا و دوام حکومت طالبان نیز از نوع همین پیش‌گویی‌های خودمحقق است. وقتی می‌گویم این باور از نوع پیش‌گویی‌های خودمحقق است، منظورم این نیست که باور نادرست است و یا ریشه در واقعیت ندارد، بلکه هدفم این است که اگر این باور حفظ شود، خود به خود به واقعیت تبدیل می‌شود و همان اثری را بر حکومت طالبان می‌گذارد که آن شایعه بر بانک فرضی در مثال رابرت مرتون گذاشت.

این‌که طالبان می‌گویند حکومت این گروه به آسانی دست نیامده است که به آسانی از دست برود، ریشه در ناآگاهی شان از تاثیرگذاری باورهای مردم یا پیش‌بینی‌های خودمحقق دارد.

من سال گذشته در باره بی‌باوری مردم به حکومت طالبان گفته بودم، که تنها تقویت این باور کافی است که حکومت طالبان را سرنگون کند. دیده می‌شود این باور در میان مردم تقویت شده است، تا حدی که باعث نگرانی طالبان نیز گردیده است.

نوشته های مرتبط :