منادیان نفرت؛ از افغانستان تا الازهر

دسته: تحلیل
نویسنده: حسیب‌الله ولی‌زاده
1403/02/26
11:25 ق.ظ
بازدید: 40

پایگاه خبری تحلیلی روایت : پس از وفات شیخ عبدالمجید زندانی، کلیپی را دیدم که در آن شیخ منیر سعدی العدنی[ امام و خطیب یمنی] در جریان خطبه‌ی نماز جمعه می‌گفت: «حافظ ذهبی در «سیر اعلام النبلاء» از سلمه بن شبیب چنین نقل کرده است؛ گفت: نزد عبدالرزاق صنعانی [یکی از محدثین بزرگ] بودم که خبر وفات عبدالمجید[یکی از سران مرجئه] را آوردند، عبدالرزاق صنعانی گفت:ستایش خدایی را که امت محمد را از [شر] عبدالمجید خلاص کرد. همین‌گونه‌ ا‌هل سنت[سلفی‌ها] امروز می‌گویند: «ستایش خدایی را که امت محمد را از شر عبدالمجید زندانی خلاص کرد.» (مراجعه شود: سیر أعلام النبلاء، الذهبی، ج. ۹ ص. ۴۳۵) در اینجا مشاهده می‌کنیم که شیخ منیر سعدی با استناد به سخن عبدالرزاق صنعانی، در فراز منبر پیامبر صلی‌الله علیه و سلم، شیخ عبدالمجید زندانی را نکوهش می‌نماید و مرگ او را خبر خوش و مژده برای امت اسلامی می‌خواند.

زمانی که کتاب‌های کلامی، فقهی، فکری و … را می‌خوانم، یا سخنان علمای دینی را در منابر مساجد، مراجع دینی، صنف‌های درسی، حوزه‌های علمی و رسانه‌های گروهی می‌شنوم، از این سخنان بوی نفرت و کینه به مشام می‌رسد و آدم را در مقابل مخالف تند، تیز و عقده‌مند می‌سازد.

وقتی که می‌بینم عالم دینی در کتابش مخالف فکری خودش را بدعت‌گذار و فاسق می‌خواند، از فرط تعصب مذهبی این چنین عالمان دینی متعحب می‌شوم و باخودم می گویم: برتری‌جویی و خویشتن را صاحب حق مطلق دانستن، زیان‌های بسیاری دارد و باعث می گردد آدم به راحتی طرف مقابل را به رگبار توهین، تحقیر و دشنام ببندد.

در طول تاریخ اسلام جریان‌های که شکست خورده اند همواره مورد هجوم فاتحان قرار گرفته اند. اگر به کتاب‌های کلامی، فقهی، تفسیری،‌ حدیثی و … نگاهی باندازیم و دیدگاه‌های این فاتحان را در مورد معتزله و دیگر جریان‌های شکست‌خورده بخوانیم، عمق فاجعه را درک خواهیم کرد.

زمانی‌که در مدرسه درس می‌خواندم، استادان در نکوهش یک‌دیگر سخن می‌گفتند و یک‌دیگر را توهین و تحقیر می‌کردند و تخم کینه و نفرت را می‌کاشتند. وقتی که به دانشکده شرعیات دانشگاه کابل راه یافتم، در آن‌جا نیز بیشتر از مدرسه می‌دیدم که استادان چگونه نفرت تولید می‌کنند و مسایل قومی، مذهبی و سمتی را در جریان درس مطرح می‌نمایند و با استفاده از فرصت فخرفروشی می‌کنند و تا توان دارند، دیگران را تخریب و توهین می‌نمایند.

زمانی‌که در افغانستان بودم، گمان می‌کردم که این سرشت فقط ویژه‌ی استادان، دعوت‌گران و روحانیون افغانستان است، اما در الازهر نیز با استادانی برخوردم که چنین ویژه‌گی داشتند و با استفاده از ساعت درسی، مخالفان خود را می‌کوبیدند و به بدی یاد می‌کردند. به‌عنوان نمونه؛ باری در درس «اصول‌الفقه» شیخ احمد الشریف[ شیخ حنفی مذهب فارغ التحصیل الازهر و از شاگردان نزدیک علی جمعه مفتی پیشین مصر] اشتراک نمودم. نام‌برده در جریان درس «اصول» هرگاه فرصت پیدا می‌کرد، « وهابی‌ها- سلفی‌ها» و«اخوان المسلمین» به ویژه مرحوم دکتر یوسف قرضاوی را با شدیدترین الفاظ نکوهش می‌کرد و از آن‌ها به بدی یاد می‌نمود.

همچنین بخوانید: بزرگداشت از کاخ بلند پارسی حکیم ابوالقاسم فردوسی (1)

پس از وفات شیخ عبدالمجید زندانی، کلیپی را دیدم که در آن شیخ منیر سعدی العدنی[ امام و خطیب یمنی] در جریان خطبه‌ی نماز جمعه می‌گفت: «حافظ ذهبی در «سیر اعلام النبلاء» از سلمه بن شبیب چنین نقل کرده است؛ گفت: نزد عبدالرزاق صنعانی [یکی از محدثین بزرگ] بودم که خبر وفات عبدالمجید[یکی از سران مرجئه] را آوردند، عبدالرزاق صنعانی گفت:ستایش خدایی را که امت محمد را از [شر] عبدالمجید خلاص کرد. همین‌گونه‌ ا‌هل سنت[سلفی‌ها] امروز می‌گویند: «ستایش خدایی را که امت محمد را از شر عبدالمجید زندانی خلاص کرد.» (مراجعه شود: سیر أعلام النبلاء، الذهبی، ج. ۹ ص. ۴۳۵) در اینجا مشاهده می‌کنیم که شیخ منیر سعدی با استناد به سخن عبدالرزاق صنعانی، در فراز منبر پیامبر صلی‌الله علیه و سلم، شیخ عبدالمجید زندانی را نکوهش می‌نماید و مرگ او را خبر خوش و مژده برای امت اسلامی می‌خواند.

جریان‌های فقهی، کلامی و فکری اسلامی همه و همه شاخه‌های درخت اسلام اند و تمام آن‌ها مورد احترام می‌‌باشند. امروز منابر دینی و تریبون‌های دعوت‌گران و عالمان دینی به جای محبت و دوستی، نفرت و دشمنی پخش می‌کنند. عالم دینی در الازهر، مخالف سلفی خودش را تا توان دارد کوچک می شمارد و توهین می‌کند و آن دیگر نیز معامله بالمثل نموده و هرچه در چنته دارد را نثار عالم دین ازهری می‌کند.

ریشه این‌ همه نفرت‌ها و اتهامات به این برمی‌گردد که هر گروه خود را حق و دیگران را باطل می‌داند. ما اگر تمام مذاهب و جریان‌ها را به رسمیت بشناسیم و فقط خود را صاحب حقیقت ندانیم، می توانیم به راحتی با دیگران کنار بیاییم و اختلاف فکری را مبنای دشمنی و کینه توزی نه، بلکه یکی از قوانین ثابت هستی بدانیم و به این قانون احترام داشته باشیم.

همچنین بخوانید: متقی می‌گوید طالبان نمی‌خواهد متکی به کمک‌ خیریه سازمان‌های خارجی باشد

نوشته های مرتبط :