اعتراضی بر ۸‌صبح؛ از هویت بخشی کاذب تا خواست شهروندان

دسته: تحلیل
نویسنده: یعقوب رسولی
1403/02/08
12:36 ب.ظ
بازدید: 64

پایگاه خبری تحلیلی روایت : شماری از شهروندان کشور، در اعتراض به اطلاق واژه‌ی «افغان» برای ژولیا پارسی، روزنامه هشت صبح را به «ترویج جعل‌هویت» متهم کردند و از این رسانه خواستند که دست از چنین «حاتم بخشی»های هویتی و «ول‌خرجی از هویت دیگران»، بردارد. شهروندان کشور در دیوار های فیس بوک شان از عملکرد رسانه‌ای هشت صبح انتقاد های متفاوتی داشته‌اند. در یکی از این نوشته‌ها خواستم دیدگاه های شهروندان را جمع کنم و چند تا از آن مثال بیاورم. در پست آقای کلیم‌الله هم‌سخن، عضو مجمع فدرال خواهان افغانستان، چنین آمده است که: « دست‌اندرکاران روزنامه‌ی هشت صبح لطفا از ترویج جعل‌هویت دست بردارید!» هم‌سخن اضافه می‌کند که:« ژولیا پارسی چگونه زن معترض افغان است؟ تالبان افغان وقتی ژولیا پارسی را به زندان بردند، شکنجه کردند در یکی از توجیهات خود گفتند: نام این زن به افغانی نمی‌ماند! شما هشت‌صبحیان با کدام صلاحیت از هویت ما ول‌خرجی می‌کنید؟»

تیتر خبر روزنامه هشت صبح در پیوند به نامزد شدن ژولیا پارسی، فعال حقوق زن، برای به دست آوردن یک جایزه حقوق بشری، با واکنش‌های تندی شماری از شهروندان کشور روبرو گردید. روزنامه هشت‌صبح دیروز جمعه نوشت:« ژولیا پارسی زن معترض افغان نامزد جایزه معادل نوبل حقوق بشر شد.»

شماری از شهروندان کشور، در اعتراض به اطلاق واژه‌ی «افغان» برای ژولیا پارسی، روزنامه هشت صبح را به «ترویج جعل‌هویت» متهم کردند و از این رسانه خواستند که دست از چنین «حاتم بخشی»های هویتی و «ول‌خرجی از هویت دیگران»، بردارد.
شهروندان کشور در دیوار های فیس بوک شان از عملکرد رسانه‌ای هشت صبح انتقاد های متفاوتی داشته‌اند. در یکی از این نوشته‌ها خواستم دیدگاه های شهروندان را جمع کنم و چند تا از آن مثال بیاورم. در پست آقای کلیم‌الله هم‌سخن، عضو مجمع فدرال خواهان افغانستان، چنین آمده است که: « دست‌اندرکاران روزنامه‌ی هشت صبح لطفا از ترویج جعل‌هویت دست بردارید!» هم‌سخن اضافه می‌کند که:« ژولیا پارسی چگونه زن معترض افغان است؟ تالبان افغان وقتی ژولیا پارسی را به زندان بردند، شکنجه کردند در یکی از توجیهات خود گفتند: نام این زن به افغانی نمی‌ماند!
شما هشت‌صبحیان با کدام صلاحیت از هویت ما ول‌خرجی می‌کنید؟»

این واکنش تند آقای هم‌سخن دیدگاه های بیشتر شهروندان را در قبال داشت که شماری از این دیدگاه ها را اینجا می‌آورم؛. یکی از مخاطبان نوشته است:« بسیاری خبرنگاران و مدیران خبری جبن زده شدند!» شماری دیگر هم این اعتراض آقای هم‌سخن را منطقی و به‌جا دانسته‌اند. آقای هم‌سخن در پاسخ به این همگرایی از شهروندان کشور خواسته است که با او در این مبارزه همراه شوند.

همچنین بخوانید: ‏سازمان ملل: ۶۹ درصد افغانستانی‌ها منابع کافی برای نیازهای اولیه ندارند

اما چرا واژه‌ی افغان اینقدر در میان مردم حساسیت برانگیز شده است؟ یک نکته‌ای که قابل فهم است و رسانه‌ها همه در آن مشکل گاهی گیر می‌افتند همین است که برای افراد متعلق به جغرافیایی به اسم افغانستان، کدام هویت را اطلاق کنند؟ اگر رسانه‌ای، کسی را «افغان» خطاب کند نیز با واکنش‌‌های تندی روبرو می‌شود و مهر هویت فروشی را بر جبین او می‌زنند؛ اگر رسانه‌ای بدون ذکر هویت هم نشر کند، شماری آن رسانه‌ را به محافظه کاری متهم می‌کنند و اگر کسی هویتی جز «افغان» برای شهروندان اطلاق کند، بازهم شماری این رسانه را متهم به تجزیه طلبی، تفرقه و جاسوسی می‌کنند.

یکی از معضلات بیست سال جمهوریت با شهروندان کشور، بحث هویت بود. این بحث نه تنها در سطح مردم عادی که حتا در میان رهبران سیاسی نیز رخنه کرد و شماری از رهبران سیاسی غیر پشتون و وکلای مردم در خانه ملت، از اطلاق واژه‌ی «افغان» برای تمامی شهروندان کشور بارها اعتراض کردند و این هویت را ویژه‌ی قوم پشتون در افغانستان، دانستند.

شماری از شهروندان کشور همچنان در پی راه اندازی جنبشی زیر نام «هویت» چند سال پیش، با راه اندازی اعتراضات خیابانی و مسدود کردن شماری از دفاتر توزیع شناسنامه‌های برقی، تاکید داشتند که هویت افغان متعلق به تمام اقوام در افغانستان نمی‌باشد و باید هر قوم در افغانستان در شناسنامه برقی، صاحب هویت اصلی خویش باشد. هرچند دولت افغانستان این برنامه را با طرح ریزی زیرکانه و اجباری بر مردم تحمیل و توزیع کرد، اما شهروندان کشور همواره بر این مسأله اعتراض داشتند.

همچنین بخوانید: درانی: طالبان پاکستانی در افغانستان توسط هند تمویل می‌شود

با آنکه رسانه‌ها به صورت کلی مشغول پیش‌برد سه هدف اساسی آگاهی دهی، آموزش و سرگرمی هستند اما گاه شماری از رسانه‌ها به علت‌های نامعلوم، دچار عملی می‌شوند که از سوی شماری از شهروندان کشور، اشتباه جبران‌ناپذیری خوانده می‌شود. تا کنون که دارم این متن را می‌نویسم ، نزدیک به چندین ساعت از اعتراضات مردم علیه روزنامه هشت‌صبح می‌گذرد؛ با این هم هیچ نوع پیام و دفاعیه‌ای از این رسانه بیرون نشده است تا باشد دیدگاه مسوولان و دست‌اندرکاران این رسانه را نیز داشته باشیم.

رسانه‌های کشور در وضعیت موجود می‌توانند با توجه بر شرایط کنونی کشور، از اطلاق هرگونه هویت های واقعی/غیر واقعی برای شهروندان کشور، اجتناب کنند. این مسأله می‌تواند از یکسو بی‌طرفی کامل رسانه‌ را حفظ کند و از سوی دیگر هم سبب ناراحتی و کم‌توجهی مردم به رسانه نخواهند شد.
هرگونه نوشتن به مسایل حساس در کشور با رویکرد جانب‌دارانه سبب می‌شود که شهروندان انگشت انتقاد بلند کنند. اکنون که فهم، آگاهی و رسانه‌ای شدن هر مسأله‌ای آنقدر سریع اتفاق می‌افتد که به اندازه‌ی یک چشم بر هم زدن، پس رسانه‌ها و مسوولین آنها مکلف‌اند تا در زمینه‌ی نشر و پخش اخبار و مطالبی که می‌تواند روحیه‌ی جمعی از مردم را خراب کند و سبب دل‌شکسته‌گی و دوری از رسانه شود، باید جلوگیری کنند و بی‌طرفی آگاهانه و شرافت‌مندانه نخستین هدف یک رسانه باید باشد.

نوشته های مرتبط :