عربستان سعودی در ۱۵ سپتامبر ۲۰۲۶ اعلام کرد که پدافند این کشور یک پهپاد منتسب به حوثیها را در جنوب مکه، پیش از ورود به حریم هوایی ممنوعه، رهگیری و منهدم کرده است. مقامهای سعودی مدعی شدند این پهپاد به سوی مکه در حرکت بوده است.
حوثیها اما این ادعا را بهطور قاطع رد کرده و گفتهاند هیچ حملهای از یمن متوجه مکه یا دیگر اماکن مقدس اسلامی نشده است. آنان گزارش عربستان را «دروغ» و تبلیغات توصیف کردهاند.
منتقدان نیز با اشاره به نبود شواهد مستقل درباره انتساب این پهپاد به حوثیها، ادعای عربستان را دروغین و بیاساس میدانند و معتقدند استفاده از نام مکه و مسجدالحرام در چنین ادعایی میتواند احساسات مذهبی مسلمانان را علیه حوثیها تحریک کند.
با این حال، اگرچه ادعای تازه عربستان دروغین است، اما حمله و درگیری در اطراف کعبه و مسجدالحرام در تاریخ اسلام بیسابقه نیست. در دورههای مختلف تاریخی، این مکان مقدس در جریان جنگهای داخلی، شورشها و درگیریهای سیاسی هدف حمله قرار گرفته است.
برای معلومات بیشتر خوانندگان اینجا چند مورد تاریخی را ذکر میکنیم:
۶۸۳ میلادی؛ محاصره مکه و آسیب به کعبه
نخستین مورد مهم در سال ۶۸۳ میلادی و در جریان درگیری میان عبدالله بن زبیر و سپاه یزید بن معاویه رخ داد. پس از آنکه عبدالله بن زبیر در مکه در برابر حکومت اموی ایستاد، نیروهای اعزامی یزید این شهر را محاصره کردند.
در جریان این محاصره، مکه هدف سنگاندازی قرار گرفت و کعبه نیز آسیب دید. بر اساس گزارشهای تاریخی، در جریان درگیری آتشسوزی نیز رخ داد و بخشهایی از ساختمان کعبه آسیب دید. این محاصره پس از مرگ یزید پایان یافت و عبدالله بن زبیر برای مدتی کنترل مکه را در اختیار داشت.
۶۹۲ میلادی؛ حمله سپاه حجاج بن یوسف
چند سال بعد، در سال ۶۹۲ میلادی، بار دیگر مکه درگیر جنگ شد. اینبار سپاه عبدالملک بن مروان، خلیفه اموی، به فرماندهی حجاج بن یوسف برای پایان دادن به حکومت عبدالله بن زبیر به سوی مکه حرکت کرد.
نیروهای حجاج شهر را محاصره کردند و از ارتفاعات اطراف مکه آن را زیر آتش و سنگاندازی قرار دادند. مسجدالحرام و کعبه در جریان این درگیریها آسیب دیدند و سرانجام عبدالله بن زبیر کشته شد و کنترل مکه دوباره به دست امویان افتاد.
۹۳۰ میلادی؛ حمله قرمطیان و ربودهشدن حجرالاسود
یکی از مشهورترین حملات به مکه در سال ۹۳۰ میلادی توسط قرمطیان به رهبری ابوطاهر جنّابی رخ داد. قرمطیان وارد مکه شدند و در جریان حمله شمار زیادی از زائران را کشتند.
مهاجمان سپس حجرالاسود را از کعبه جدا کرده و با خود به منطقه احساء بردند. حجرالاسود برای حدود ۲۲ سال در اختیار آنان باقی ماند و سرانجام به مکه بازگردانده شد. این رویداد یکی از بیسابقهترین حملات تاریخ به مقدسترین مکان مسلمانان به شمار میرود.
۱۹۷۹ میلادی؛ اشغال مسجدالحرام
در دوره معاصر نیز مسجدالحرام شاهد یک رویداد مسلحانه بزرگ بود. در نوامبر ۱۹۷۹، گروهی مسلح به رهبری جهیمان العتیبی مسجدالحرام را تصرف کردند و تعدادی از افراد حاضر در مسجد را گروگان گرفتند.
این اشغال حدود دو هفته ادامه یافت و سرانجام نیروهای سعودی با انجام یک عملیات نظامی کنترل مسجدالحرام را دوباره به دست گرفتند. این رویداد یکی از مهمترین بحرانهای امنیتی تاریخ معاصر عربستان و مسجدالحرام بود.
در کنار این موارد، تاریخ مکه و کعبه نشان میدهد که این مکان مقدس در مقاطع مختلف، تحت تأثیر منازعات سیاسی و نظامی قرار گرفته است. با این حال، درباره رویداد ۱۵ سپتامبر ۲۰۲۶، برخلاف موارد تاریخی یادشده، اصل انتساب حمله به حوثیها محل اختلاف است و این گروه آن را بهطور کامل رد کرده است.
از این رو، میان حملات تاریخی ثبتشده به مکه و مسجدالحرام و ادعای تازه عربستان باید تفاوت گذاشت؛ زیرا درباره رویداد اخیر، تاکنون شواهد مستقل و قطعی درباره مسئولیت حوثیها ارائه نشده است.
