دستکم ۶۰ هزار نفر در کمتر از دو روز از مراکش وارد شهر سئوتا، منطقه خودمختار اسپانیا در شمال آفریقا، شدند؛ موجی کمسابقه که این شهر کوچک را با بحران انسانی و امنیتی روبهرو کرد. اما چه عواملی باعث شکلگیری این موج شد، مهاجران از کجا آمدند و آیا چنین رویدادی پیشتر نیز سابقه داشته است؟
ورود دهها هزار نفر در کمتر از ۴۸ ساعت
وزارت داخله اسپانیا اعلام کرد از صبح پنجشنبه، هشتم اسد، تا شام جمعه، حدود ۵۰ هزار نفر از راه زمین و دریا وارد سئوتا شدند. حکومت محلی این شهر شمار مهاجران را تا ۶۰ هزار نفر برآورد کرده است.
بیشتر مهاجران با شنا از کنار موجشکن مرزی «التاراخال» عبور کردند. برخی با تیوب و وسایل ابتدایی خود را به آب زدند و گروههایی نیز تلاش کردند از دروازهها و حصارهای مرزی عبور کنند.
ورود ناگهانی این جمعیت، شهری با حدود ۸۴ هزار نفر جمعیت را ظرف چند ساعت فلج کرد. بسیاری از دکانها بسته شدند، مهاجران در خیابانها و سواحل سرگردان ماندند و دولت اسپانیا برای کمک به پولیس، نیروهای نظامی را به منطقه اعزام کرد.
خبرگزاری افه گزارش داد شمار افرادی که به مراکش بازگشتهاند، از برآورد اولیه تعداد ورودیها بیشتر بوده است. منابع امنیتی گفتهاند شمارش افرادی که از گذرگاه رسمی بازمیگردند، آسانتر از شمارش هزاران نفری است که همزمان از نقاط مختلف مرز وارد شدهاند.
مهاجران از کجا آمده بودند؟
بر اساس گزارش رویترز، مهاجران تنها از شهرهای مرزی نبودند. شماری از طنجه، عرایش و حتی مناطق دورتر مراکش خود را به مرز رسانده بودند.
یک نوجوان ۱۶ ساله به رویترز گفت پس از دیدن ویدیوهای ورود مهاجران در اینستاگرام، همراه پسرکاکای خود سفری ۱۲ ساعته را آغاز کرد و بخشی از مسیر را با موترهای لینی طی کردند.
چرا ناگهان همه حرکت کردند؟
دادستانی شهر تطوان تحقیق درباره افرادی را آغاز کرده که با انتشار شایعات نادرست در شبکههای اجتماعی، جوانان را به سوی مرز سوق دادهاند.
رسانه مراکشی «لو۳۶۰» نوشت در شبکههای اجتماعی این شایعه پخش شده بود که مرز سئوتا باز است و اسپانیا کسانی را که با شنا وارد شوند، به مراکش بازنمیگرداند.
رویترز نیز به نقل از مهاجران گزارش داد ویدیوهای ورود موفق دیگران، بسیاری را به حرکت تشویق کرده بود. آرام بودن آب دریا نیز عبور از اطراف موجشکن را آسانتر کرده بود.
نقش حکم دادگاه اسپانیا
در هشتم جولای، دادگاه عالی اسپانیا حکم داد مهاجرانی که در دریا بازداشت میشوند، بدون طی مراحل قانونی قابل اخراج فوری نیستند.
قانون اسپانیا تنها اجازه میدهد افرادی که هنگام عبور از حصارهای مرزی سئوتا و ملیله بازداشت میشوند، بهسرعت بازگردانده شوند. دادگاه تأکید کرد این قاعده درباره کسانی که از راه دریا وارد میشوند، صدق نمیکند و پرونده هر فرد باید جداگانه بررسی شود.
این حکم به معنای حق ماندن در اسپانیا نبود، اما در شبکههای اجتماعی بهاشتباه چنین تعبیر شد که «اگر با شنا وارد شوید، اسپانیا نمیتواند شما را بازگرداند.»
دولت اسپانیا شبکههای قاچاق انسان را متهم کرده که از این برداشت نادرست برای تشویق مهاجران سوءاستفاده کردهاند.
چرا جوانان مراکشی حاضر به پذیرش چنین خطری شدند؟
آمارهای اداره عالی برنامهریزی مراکش نشان میدهد نرخ بیکاری جوانان ۱۵ تا ۲۴ ساله در سال ۲۰۲۵ به ۳۷.۲ درصد رسیده است، در حالی که نرخ عمومی بیکاری ۱۳ درصد بوده است.
این اداره همچنین اعلام کرده حدود یکونیم میلیون جوان مراکشی نه شغل دارند، نه درس میخوانند و نه در برنامههای آموزشی یا حرفهای شرکت دارند؛ رقمی که معادل حدود یکچهارم جوانان این کشور است.
مهاجرانی که با رویترز گفتوگو کردهاند، از نبود فرصتهای شغلی، درآمد ناکافی و ناتوانی در تأمین خانوادههای خود سخن گفتهاند. یک آرایشگر ۲۰ ساله گفته برای رسیدن به سئوتا پنج ساعت شنا کرده است.
