پاکستان می‌زند؛ امیر چرا سکوت می‌کند؟

دسته: تحلیل
نویسنده: حبیب الله حبیب
2026/06/29
3:15 ب.ظ
بازدید: 6

پایگاه خبری تحلیلی روایت : پاکستان بار دیگر مناطقی از افغانستان را هدف حملات نظامی قرار داد. بر اساس گزارش‌های اولیه، در این حملات نزدیک به ۴۰ نفر کشته، بیش از ۱۰۰ نفر زخمی و خسارات سنگین مالی به مردم وارد شده است. بار دیگر خانه‌ها، زندگی و جان غیرنظامیان قربانی تنش‌هایی شدند که بهای آن را مردم افغانستان می‌پردازند.اما آنچه بیش از همه پرسش‌برانگیز است، سکوت عالی‌ترین مقام طالبان در برابر این حملات است. هرگاه افغانستان هدف حملات نظامی پاکستان قرار می‌گیرد، مردم انتظار دارند نخستین و رساترین صدای دفاع از حاکمیت ملی از سوی کسی شنیده شود که خود را امیرالمؤمنین و عالی‌ترین مرجع قدرت در کشور می‌داند. با این حال، آنچه بارها دیده شده، سکوت شخص هبت‌الله و واگذاری موضع‌گیری به سخنگویان پایین‌رتبه این گروه بوده است.

پاکستان بار دیگر مناطقی از افغانستان را هدف حملات نظامی قرار داد. بر اساس گزارش‌های اولیه، در این حملات نزدیک به ۴۰ نفر کشته، بیش از ۱۰۰ نفر زخمی و خسارات سنگین مالی به مردم وارد شده است. بار دیگر خانه‌ها، زندگی و جان غیرنظامیان قربانی تنش‌هایی شدند که بهای آن را مردم افغانستان می‌پردازند.

اما آنچه بیش از همه پرسش‌برانگیز است، سکوت عالی‌ترین مقام طالبان در برابر این حملات است. هرگاه افغانستان هدف حملات نظامی پاکستان قرار می‌گیرد، مردم انتظار دارند نخستین و رساترین صدای دفاع از حاکمیت ملی از سوی کسی شنیده شود که خود را امیرالمؤمنین و عالی‌ترین مرجع قدرت در کشور می‌داند. با این حال، آنچه بارها دیده شده، سکوت شخص هبت‌الله و واگذاری موضع‌گیری به سخنگویان پایین‌رتبه این گروه بوده است.

این سکوت، پرسش‌های جدی ایجاد می‌کند. اگر امیر طالبان برای کوچک‌ترین مسائل اجتماعی، از نوع پوشش زنان گرفته تا ریش مردان، آموزش، رسانه‌ها و زندگی روزمره مردم، شخصاً فرمان صادر می‌کند، چرا در برابر حملات خارجی که جان شهروندان و حاکمیت افغانستان را هدف قرار می‌دهد، مستقیماً سخن نمی‌گوید؟ اگر صدور فرمان درباره جزئی‌ترین امور جامعه در صلاحیت شخص اوست، آیا دفاع از استقلال، تمامیت ارضی و جان مردم اهمیت کمتری دارد؟

در مقابل، شخصیت‌هایی مانند حامد کرزی و زلمی خلیلزاد، با وجود آنکه هیچ قدرت اجرایی در افغانستان ندارند، دست‌کم موضع خود را آشکارا اعلام می‌کنند. هرچند در افکار عمومی افغانستان، بسیاری بر این باورند که این دو چهره در روندی که به بازگشت طالبان به قدرت انجامید، نقش داشته‌اند و از همین رو، موضع‌گیری‌های امروز آنان نیز با تردید نگریسته می‌شود. با این حال، نه کرزی و نه خلیلزاد امروز مسئول اداره افغانستان نیستند و هیچ‌یک اختیار تصمیم‌گیری در ساختار کنونی قدرت را ندارند. مسئولیت دفاع از حاکمیت ملی، تمامیت ارضی و جان شهروندان بر عهده کسی است که همه فرمان‌ها و تصمیم‌های اساسی به اصطلاح حکومت به نام او صادر می‌شود.

منتقدان طالبان سال‌هاست این پرسش را مطرح می‌کنند که آیا این سکوت ناشی از ملاحظات سیاسی در برابر پاکستان است؟ آیا روابط تاریخی و پیچیده طالبان با برخی نهادهای امنیتی و مراکز قدرت در پاکستان هنوز بر تصمیم‌ها و مواضع این گروه سایه افکنده است؟ تا زمانی که پاسخ روشن و قانع‌کننده‌ای به این پرسش‌ها داده نشود، این ابهام در افکار عمومی باقی خواهد ماند.

اگر طالبان خود را حکومتی، یا دست‌کم گروهی مستقل و مدافع حاکمیت ملی افغانستان می‌دانند، انتظار می‌رود عالی‌ترین مقام آنان در چنین لحظات حساسی شخصاً و بدون ابهام از مردم و تمامیت ارضی کشور دفاع کند. سکوت در برابر تجاوز خارجی، خواه ناشی از محاسبات سیاسی باشد یا هر دلیل دیگری، این پرسش را تقویت می‌کند که آیا دفاع از استقلال و حاکمیت افغانستان واقعاً در اولویت نخست این حکومت قرار دارد؟

رهبران نه تنها با فرمان‌هایی که صادر می‌کنند، بلکه با سکوت‌هایشان نیز قضاوت می‌شوند. اگر امیر طالبان برای تنظیم جزئی‌ترین مسائل زندگی مردم خود را مسئول می‌داند، افکار عمومی نیز حق دارد بپرسد که چرا هنگام دفاع از عزت، استقلال و حاکمیت افغانستان، همان مسئولیت‌پذیری و صراحت دیده نمی‌شود.

سکوت در برابر تجاوز به خاک افغانستان تنها یک موضع سیاسی نیست؛ آزمونی برای سنجش میزان استقلال، شجاعت و مسئولیت‌پذیری هر مسوول حکومتی است. تا زمانی که عالی‌ترین مقام طالبان شخصاً در برابر چنین حملاتی موضع نگیرد، این پرسش همچنان پابرجا خواهد ماند که آیا این سکوت صرفاً یک انتخاب سیاسی است، یا بازتاب ملاحظاتی عمیق‌تر که مانع از بیان صریح موضع او در برابر پاکستان می‌شود؟

در نهایت، این پرسش تنها متوجه هبت‌الله آخندزاده نیست؛ بلکه متوجه کل ساختار رهبری طالبان است: حکومتی که برای کوچک‌ترین جزئیات زندگی مردم فرمان صادر می‌کند، آیا نباید در دفاع از خاک، حاکمیت و جان شهروندان نیز در بالاترین سطح و با صریح‌ترین لحن سخن بگوید؟ اگر پاسخ این پرسش همچنان سکوت باشد، تردیدها درباره استقلال تصمیم‌گیری این گروه وحکومت نیز همچنان پابرجا خواهد ماند.

نوشته های مرتبط :