بشیر نورزی، بزرگتربن قاچاقچی مواد مخدر افغانستان، زمانی در حال سپری کردن دوران محکومیت حبس ابد خود در زندانهای آمریکا بود. اکنون او کلیدیترین گزینه گسترش روابط بین چین و طالبان محسوب میشود. یکی از سلاطین مواد مخدر افغانستان که امپراطوری قاچاق مواد مخدر او سالها به تامین مالی جنگ طولانی مدت طالبان در افغانستان کمک کرده و در قبال آزادی یک جاسوس آمریکایی از زندانهای این کشور آزاد شده، اکنون مشغول تجارت با چینیها است.
بشیر نورزی، یکی از دوستان نزدیک رهبر گروه طلبان، قراردادهای همکاری مشترکی را با شرکت های چینی در افغانستان منعقد کرده که توانسته دو قرارداد معدنی پرسود را در این کشور به امضا برساند و به گفته منابع این دو قرارداد معدنی و امنیتی چیزی بیش از عملیات های رانتی کسب ثروت نیستند و هیچ تاثیری در توسعه این کشور جنگ زده ندارند.
“پابلو اسکوبار افغانستان” اکنون سرگرم تجارت با چین است. کارتل های چند میلیارد دلاری تولید وصادرات هروئین طالبان دهه ها بازار جهانی را تحت سطله خود داشتند. پیش از افتادن به زندان، نورزی متولی اصلی تجارت هروئین افغانستان بود و گاهی از او به عنوان “پابلو اسکوبار افغانستان” یاد می شد. نورزی، به عنوان یکی از افراد اصلی حلقه نزدیکان هیبت الله آخوندزاده، رهبر فعلی گروه طالبان، در سپتامبر 2022 و در قالب توافقی که با دولت بایدن صورت گرفت در قبال آزادی مارک فرریکس، تفنگدار سابق نیروی دریایی آمریکا آزاد شد.
به گفته یک منبع اگاه که نخواست نامش فاش شود، نورزی همچنین رابطه نزدیکی با وزیر خارجه طالبان، امیرخان متقی دارد که قراردادهای نفتی را در انحصار خود دارد. شرکت نورزی یک قرارداد اکتشافی برای مطالعه منابع هیدروکربوری در نزدیکی آمودریا، رودخانه مرزی افغانستان با کشورهای ازبکستان و تاجیکستان دارد. این منبع مطلع افزود: «آنها (طالبان) خیلی به نورزی قرض دار هستند.»
برنامه های بلندمدت چین برای استفاده از منابع غنی بخش معدنی افغانستان که با نیاز طالبان برای به دست آوردن منابع و شناسایی بین المللی همزمان شده، موجب گشته تا حاکمان جدید افغانستان به بخشی از مشروعیت بین المللی ای که به آن نیاز داشتند دست یابند. از زمان در اختیار گرفتن کنترل افغانستان در آگوست 2021، این گروه به دنبال دسترسی به منابع مالی از طرق مختلف و از جمله کمک های بشردوستانه بوده است. روابط طولانی طالبان با حزب کمونیست چین از زمان بازگشت آنها به قدرت به کمک این گروه آمده و قراردادهای منعقد شده با شرکت های چینی برای بهره برداری از منابع معدنی این کشور صدها میلیون دالر منابع ارزی را روانه خزانه طالبان نموده است.
انگیزه چین برای ارتباط نزدیک با طالبان فراتر از دسترسی به مواد معدنی استراتژیک است. افغانستان جایگاه مهمی در نقشه راه توسعه برنامه زیرساخت های جهانی ابتکار کمربند و جاده چین دارد و قرار است از طریق جاده و ریل محصولات تولیدی چین از راه افغانستان به بازارهای آسیای میانه و اروپا برسند.
پکن همچنین فن اوری های و تجهیزات جاسوسی پیشرفته را در اختیار طالبان قرار داده که هم به طالبان کمک می کند دشمنان و رقبای خود را بهتر رهگیری کند و هم آژانس های امنیتی چین از این طریق می توانند ایغورهایی را که از حمایت طالبان برخوردارند را شناسایی نماید. اعضای جنبش اسلامی ترکستان شرقی که یک گروه ضد چینی است یکی از گروه های وابسته به طالبان است که این گروه نمی تواند اعضای آن را به صور یکجانبه تحویل چین دهد و به احتمال قریب به یقین در آن کشور با مجازات اعدام مواجه خواهند شد.
چالش های امنیتی بازگشت طالبان به قدرت، در کشورهای همسایه افغانستان از جمله چین پدیدار شده است. چین به رغم نزدیک نگه داشتن طالبان به خود در طی دهه های متمادی، به طور کامل از افراطی گری این گروه در امان نمانده است. اتباع و نهادهای چینی در گذشته هم در افغانستان و هم پاکستان یعنی کشوری که چینی ها در آن میلیاردها دلار صرفا سرمایه گذاری در پروژه های کمربند و جاده کرده و وام هایی را در اختیار دولت در آستانه ورشکستگی اش قرار داده اند، هدف حملات طالبان قرار گرفته اند
بازگشت نورزی به فعالیت های اقتصادی، این بار در قالب اکتشافات معدنی یادآور این موضوع است که فساد همواره عنصر اصلی فعالیت های بخش معدن افغانستان بوده است. برای دهه ها، مردم افغانستان این حرف را از زبان مقامات دولتی شنیده اند که منابع عظیم معدنی از زغال سنگ گرفته تا مس، آغن و فلزات گرانبها نظیر لیتیوم، مرمر، طلا و نظایر آن، روزی کشورشان را به خوشبختی و سعادت خواهد رساند. اما جنگ 20 ساله و نبود زیرساخت های کافی سبب شده تا بازیگران بزرگ از این بازار اجتناب کنند و طالبان نیز با استفاده از حربه خشونت بر روی تاراج گسترده منابع افغانستان سرپوش بگذارد.
با این حال همسایگان افغانستان بارها ثابت ساخته اند که منافع خودشان را مهم تر از امنیت، رفاه و پیشرفت افغانستان می دانند و از اشخاصی همچون حاجی نورزی و…. سو استفاده می کنند تا به اهداف خود برسند.
