در حالی که کمتر از دو هفته از آغاز جنگ میان ایالات متحده و ایران میگذرد، نشانهها حاکی از آن است که دولت دونالد ترامپ با چالشی پیچیده روبهرو شده است؛ چالشی که نه امکان اعلام پیروزی را فراهم میکند و نه خروج آسان از جنگ را.
به نقل از نیویورک تایمز، تحلیلگران میگویند واشنگتن اکنون در نقطهای قرار گرفته که ادامه درگیری میتواند هزینههای سنگینی داشته باشد، اما عقبنشینی نیز پیامدهای راهبردی و اقتصادی دشواری به همراه خواهد داشت.
اگرچه وضعیت هنوز به بحرانهایی شبیه دوران ریاستجمهوری لیندون بیجانسون در جنگ ویتنام یا جرج بوش در عراق نرسیده است، اما بسیاری از کارشناسان معتقدند نشانههای اولیه یک بنبست استراتژیک در حال شکلگیری است.
گره اصلی جنگ
یکی از مهمترین تحولات جنگ، اقدام ایران برای مسدود کردن تنگه هرمز است؛ گذرگاه حیاتی که حدود یکپنجم نفت جهان از آن عبور میکند. این اقدام نهتنها بازارهای جهانی انرژی را دچار شوک کرده، بلکه معمایی پیچیده برای ارتش آمریکا ایجاد کرده است.
کارشناسان نظامی میگویند باز کردن این تنگه با حمله نظامی کار سادهای نیست. ایران میتواند با استفاده از پهپادها، موشکهای ضدکشتی و قایقهای تندرو حتی در برابر وضعیت نظامی آمریکا، عبور و مرور کشتیها را مختل کند.
یک فرمانده بازنشسته نیروی دریایی آمریکا گفته است بدون بازگشایی تنگه هرمز، صحبت از پیروزی در این جنگ دشوار خواهد بود. به گفته او، بازگرداندن امنیت کامل به این مسیر دریایی ممکن است نیازمند عملیات طولانیمدت اسکورت کشتیها باشد؛ مأموریتی که فشار زیادی بر نیروی دریایی آمریکا وارد میکند.
جنگ بدون پایان روشن
این روزنامه مدعی است حملات آمریکا توان نظامی ایران را فقط تا حد کمی تضعیف کرده است.
این حملات به زیرساختهای نظامی ایران آسیب رسانده است. با این حال، کارشناسان تأکید میکنند که موفقیتهای نظامی لزوما به معنای دستیابی به اهداف سیاسی جنگ نیست.
جنگهای مدرن اغلب نشان دادهاند که پیروزی در میدان نبرد بهتنهایی تضمینکننده پایان سریع درگیری نیست. این در حالی است که اساسا پیروزی در میدان هم هر روز از آمریکا دورتر میشود.
تغییر رهبری در ایران
یکی دیگر از تحولات مهم، انتخاب رهبر جدید ایران است.
روی کار آمدن رهبر جدید نشان داد ساختار سیاسی ایران همچنان پابرجاست. حتی برخی سیاستمداران آمریکایی معتقدند رهبر جدید ممکن است مواضع سختگیرانهتری نسبت به غرب داشته باشد.
اختلافات میان واشنگتن و تلآویو
همزمان با ادامه جنگ، بروز اختلاف میان آمریکا و اسرائیل نیز مطرح شده است. نتانیاهو ممکن است اهداف متفاوتی نسبت به واشنگتن در ادامه جنگ داشته باشد.
در حالی که ترامپ ممکن است به دنبال راهی برای پایان دادن و خروج فرارگونه به درگیری باشد، اسرائیل با توجه به موقعیت خود اغلب جنگهای منطقهای را بخشی از یک مبارزه طولانیمدت میداند. برخی تحلیلگران هشدار دادهاند که این اختلاف اهداف میتواند روند پایان جنگ را پیچیدهتر کند.
معمای برنامه هستهای ایران
یکی از اهداف اعلامشده جنگ، نابودی برنامه هستهای ایران بوده است. ترامپ بارها تأکید کرده که حملات هوایی تأسیسات هستهای ایران را «نابود» کرده است!
اما گزارشها نشان میدهد هنوز حدود ۲۰۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای بالا در تأسیسات هستهای اصفهان باقی مانده است. تا زمانی که این ذخایر از بین نرود، احتمال بازسازی برنامه هستهای ایران در آینده وجود خواهد داشت.
نیویورکتایمز مدعی است برخی گزارشها حتی از احتمال عملیات نیروهای ویژه برای انتقال این مواد خبر دادهاند؛ مأموریتی بسیار خطرناک که به حضور گسترده نیروهای زمینی نیاز خواهد داشت!
واکنش جامعه ایران
ترامپ در آغاز جنگ از مردم ایران خواست علیه حکومت قیام کنند! با این حال، تاکنون نشانهای از اعتراضات یا شورش خیابانی در ایران دیده نشده است.
بسیاری از تحلیلگران معتقدند سناریوی محتملتر پس از پایان حملات، تشدید کنترل در داخل ایران خواهد بود.
فشارهای اقتصادی و سیاسی در آمریکا
جنگ با ایران پیامدهای داخلی نیز برای آمریکا داشته است. افزایش قیمت نفت و بنزین فشار تازهای بر اقتصاد خانوارهای آمریکایی وارد کرده است. علاوه بر این، کشته شدن نظامیان آمریکایی در این درگیری میتواند بر افکار عمومی تأثیر بگذارد.
در حالی که کاخ سفید این افزایش قیمتها را موقتی میداند، بسیاری از رأیدهندگان آمریکایی ممکن است هزینههای اقتصادی جنگ را بیشتر از دستاوردهای امنیتی آن احساس کنند.
جنگی که پایان آن نامشخص است
تاریخ نشان داده است که پایان جنگها به ندرت به سادگی پیروزیهای قاطع در جنگ جهانی دوم است. از آن زمان تاکنون، آمریکا در بسیاری از درگیریها با نتایجی پیچیده و مبه
سادات…: م روبهرو شده است.
اکنون نیز دولت ترامپ با پیامدهای جنگی مواجه است که خود آغاز کرده است. پرسش اصلی این است که آیا واشنگتن میتواند پیش از آنکه وضعیت آرایش نظامیاش بیشتر رو به افول برود، راهی برای پایان دادن به جنگ پیدا کند یا نه.
آنچه مسلم است این است که ادامه درگیری با ایران میتواند آزمونی طولانی از تحمل، منابع و اراده سیاسی برای آمریکا و متحدانش باشد؛ آزمونی که نتیجه آن اصلا کاملا مشخص نیست.
