مولانای بلخی؛ برندی که سودش را ترکیه می‌برد

دسته: تحلیل
نویسنده: عبدالشهید ثاقب
1404/10/18
10:51 ق.ظ
بازدید: 5

پایگاه خبری تحلیلی روایت : دی‌شب گزارشی خواندم که آرامگاه و موزه‌ی مولانا در قونیه در سال ۲۰۲۵ میلادی میزبان بیش از ۳ میلیون بازدیدکننده بوده است. مدیر موزه مولانا گفته است که حدود یک‌دهم بازدیدکنندگان از شرق آسیا، اروپا و ایالات متحده بوده‌اند و این امر جایگاه جهانی مولانا را به‌عنوان شخصیتی فرافرهنگی و معنوی نشان می‌دهد.این خبر مرا به یاد خانقاه سلطان‌العلماء، پدر مولانا، در بلخ انداخت. مولانا جلال‌الدین محمد بلخی، فرزند فرزانه‌ی بلخ و متولد این شهر است. او نه ساله بود که همراه با پدرش از بلخ کوچ کرد، ظاهراً به دلیل حمله‌ی قریب‌الوقوع مغولان.

دی‌شب گزارشی خواندم که آرامگاه و موزه‌ی مولانا در قونیه در سال ۲۰۲۵ میلادی میزبان بیش از ۳ میلیون بازدیدکننده بوده است.
مدیر موزه مولانا گفته است که حدود یک‌دهم بازدیدکنندگان از شرق آسیا، اروپا و ایالات متحده بوده‌اند و این امر جایگاه جهانی مولانا را به‌عنوان شخصیتی فرافرهنگی و معنوی نشان می‌دهد.

این خبر مرا به یاد خانقاه سلطان‌العلماء، پدر مولانا، در بلخ انداخت.
مولانا جلال‌الدین محمد بلخی، فرزند فرزانه‌ی بلخ و متولد این شهر است. او نه ساله بود که همراه با پدرش از بلخ کوچ کرد، ظاهراً به دلیل حمله‌ی قریب‌الوقوع مغولان.

خود مولانا درباره‌ی زادگاهش گفته است:

«بلخی‌ام من، بلخی‌ام من، بلخی‌ام
شور دارد عالمی از تلخی‌ام»

خانقاه پدر مولانا هنوز در روستای خواجه بهاءالدین بلخ وجود دارد، اما وضعیت آن اسفناک است. با اینکه مولانا فرزند بلخ است، نه از فیوضات معنوی و عرفانی او بهره می‌بریم و نه اقتصاد کشور از شهرت جهانی او سود می‌برد.

مولانا امروز پیام‌آور عشق، همدلی و معنویت است؛ جهانیان عطش معنوی خود را با آثار او فرومی‌نشانند.
کتاب‌های او در دنیای غرب جزء پرخواننده‌ترین آثار هستند و به اکثریت زبان‌های زنده‌ی دنیا ترجمه شده‌اند. یونسکو نیز سال ۲۰۰۷ را به نام «سال مولانا» نام‌گذاری کرد.

با این حال، آموزه‌های او در دیار خودش غریب مانده‌اند. مثنوی‌خوانی رسمی در گذشته مرسوم بود، اما اکنون ناپدید شده است و حتی برخی ملاها مولانا را تکفیر می‌کنند.

وضع خانقاه پدر مولانا نیز تراژیک است. در روستای خواجه بهاءالدین، خانقاهی با کمر خمیده ایستاده که یادگار کسی است که اکنون شهرت جهانی دارد، اما در معرض تخریب است. نه در دوره‌ی جمهوریت توجهی به آن شد و نه در عصر طالبان.
دیروز طالبان گزارش دادند که خانه‌ی منسوب به احمد شاه ابدالی ترمیم شده است، اما خبری از ترمیم خانقاه پدر مولانا نیست.

همچنین بخوانید: ترکیه حمله‌های رژیم صهیونستی به لبنان را محکوم کرد

این خانقاه می‌توانست با ترمیم و تبلیغات گسترده‌ی جهانی، جمعیت زیادی از گردشگران خارجی را به افغانستان جذب کند. متأسفانه، رژیمی که امروز حاکم است، با مولانا و اندیشه‌هایش دشمنی دارد و در نتیجه ترکیه برند مولانا را در انحصار خود گرفته و از این طریق میلیون‌ها گردشگر و سود اقتصادی جذب می‌کند.

مولانا نه تنها یک شاعر و عارف است، بلکه میراث فرهنگی و برند معنوی افغانستان به شمار می‌رود. اگر امروز به این میراث توجه نشود، فرصت‌های فرهنگی و اقتصادی کشور همچنان از دست خواهد رفت و پیام جهانی او در سرزمین خودش غریب خواهد ماند.

نوشته های مرتبط :