حقانی در قندهار؛ آیا بوسیدن دست حاکمان جایز است؟

دسته: تحلیل
نویسنده: رحمت الله احمدی
2025/12/20
3:56 ب.ظ
بازدید: 16

پایگاه خبری تحلیلی روایت : دیروز ویدیویی منتشر شد که نشان می‌داد سراج‌الدین حقانی، وزیر داخله طالبان، به قندهار سفر کرده و نماز جمعه را در مسجد عینو مینه ادا کرده است. در این ویدیو دیده می‌شود که در داخل مسجد، ده‌ها تن به گرد او حلقه زده و یکی‌یکی دستش را می‌بوسند. این صحنه واکنش‌های گسترده‌ای را برانگیخته است؛ به‌ویژه از آن‌جا که طالبان خود را مجری سخت‌گیرانۀ شریعت معرفی می‌کنند و در حکومت‌شان بسیاری از رفتارهای اجتماعی و فرهنگی را حرام اعلام کرده‌اند.اما پرسش اصلی این است: آیا بوسیدن دست حاکمان از دیدگاه اسلام جایز است؟

دیروز ویدیویی منتشر شد که نشان می‌داد سراج‌الدین حقانی، وزیر داخله طالبان، به قندهار سفر کرده و نماز جمعه را در مسجد عینو مینه ادا کرده است. در این ویدیو دیده می‌شود که در داخل مسجد، ده‌ها تن به گرد او حلقه زده و یکی‌یکی دستش را می‌بوسند. این صحنه واکنش‌های گسترده‌ای را برانگیخته است؛ به‌ویژه از آن‌جا که طالبان خود را مجری سخت‌گیرانۀ شریعت معرفی می‌کنند و در حکومت‌شان بسیاری از رفتارهای اجتماعی و فرهنگی را حرام اعلام کرده‌اند.

اما پرسش اصلی این است: آیا بوسیدن دست حاکمان از دیدگاه اسلام جایز است؟

از نگاه اسلام، اصل بر تواضع، برابری مؤمنان و پرهیز از تعظیم افراطی انسان‌هاست. بسیاری از علمای اسلامی بوسیدن دست را، به‌ویژه زمانی که از روی تملق، ترس یا نمایش قدرت انجام شود، مکروه دانسته‌اند. این علما باور دارند که چنین رفتارهایی می‌تواند به تقدیس اشخاص و تضعیف کرامت انسانی بینجامد.

برخی فقها تنها در موارد محدود، مانند بوسیدن دست پدر و مادر یا گاهی عالم دینیِ پرهیزگار، آن هم بدون اغراق و به‌صورت نادر، آن را جایز دانسته‌اند. با این حال، حتی در این موارد نیز تأکید شده که این رفتار نباید به عادت تبدیل شود.

در مورد حاکمان و صاحبان قدرت، دیدگاه غالب فقها این است که بوسیدن دست آنان ناپسند یا مکروه است؛ زیرا این عمل زمینه‌ساز چاپلوسی و ترس از قدرت می‌شود و با روح عدالت و فروتنی که اسلام بر آن تأکید دارد، هم‌خوانی ندارد. در سیرۀ پیامبر اسلام ﷺ نیز نشانه‌ای از تشویق به چنین تعظیم‌های افراطی دیده نمی‌شود.

در مجموع، از منظر اسلامی، بوسیدن دست حاکمان—به‌ویژه به‌صورت جمعی و نمایشی—نه یک فضیلت دینی، بلکه رفتاری ناپسند دانسته می‌شود که بیش از آن‌که ریشه در دیانت داشته باشد، بازتاب‌دهندۀ مناسبات قدرت است

نوشته های مرتبط :