طالبان و ستیز با اهل قلم و فرهنگ

دسته: تحلیل
نویسنده: حکیم حکمت
2025/12/06
11:05 ق.ظ
بازدید: 13

پایگاه خبری تحلیلی روایت : سید سکندر حسینی بامداد، شاعر پرتلاش و شناخته‌شده کشور، سرانجام پس از چند روز بازداشت، از بند طالبان آزاد شد. او چندی پیش هنگامی که از خانه رهسپار محل کارش بود، بدون هیچ دلیل و توضیح روشنی از سوی افراد طالبان بازداشت و برای چندین روز مورد بازجویی قرار گرفت.بازداشت او موج گسترده‌ای از اعتراضات را در میان شاعران، نویسندگان، نخبگان و کاربران شبکه‌های اجتماعی برانگیخت؛ اعتراضاتی که خوشبختانه بی‌اثر نماند و به آزادی وی انجامید. با این حال، فراتر از رهایی آقای بامداد، موضوع مهم‌تر چگونگی برخورد طالبان با جامعه فرهنگی و اهل قلم افغانستان است؛ برخوردی که به یک روند نگران‌کننده تبدیل شده است.

سید سکندر حسینی بامداد، شاعر پرتلاش و شناخته‌شده کشور، سرانجام پس از چند روز بازداشت، از بند طالبان آزاد شد. او چندی پیش هنگامی که از خانه رهسپار محل کارش بود، بدون هیچ دلیل و توضیح روشنی از سوی افراد طالبان بازداشت و برای چندین روز مورد بازجویی قرار گرفت.

بازداشت او موج گسترده‌ای از اعتراضات را در میان شاعران، نویسندگان، نخبگان و کاربران شبکه‌های اجتماعی برانگیخت؛ اعتراضاتی که خوشبختانه بی‌اثر نماند و به آزادی وی انجامید. با این حال، فراتر از رهایی آقای بامداد، موضوع مهم‌تر چگونگی برخورد طالبان با جامعه فرهنگی و اهل قلم افغانستان است؛ برخوردی که به یک روند نگران‌کننده تبدیل شده است.

از آغاز حاکمیت دوباره طالبان تاکنون، این گروه بارها شاعران، نویسندگان، روزنامه‌نگاران و دیگر فعالان فرهنگی کشور را به دلایل گوناگون ـ و اغلب واهی ـ مورد توهین، تحقیر، بازداشت و زندان قرار داده‌اند. رفتار امنیتی و پولیسی طالبان با اهالی فرهنگ، یادآور برخوردهای خشن و ستم‌گرانه‌ی حکومت‌های کمونیستی، به‌ویژه دوره خلقی‌ها در افغانستان است.

در دوران حزب دموکراتیک خلق، به‌خصوص در زمان حفیظ‌الله امین، هر انسان آبرومند، صاحب‌نام یا تأثیرگذار می‌توانست به‌سادگی سر از زندان پلچرخی درآورد. بعدها، هنگامی که حکومت امین سقوط کرد، حکومت کارمل فهرست هزاران شهروند بی‌گناهی را منتشر ساخت که توسط دستگاه سرکوب خلقی‌ها بازداشت و در پولیگون پلچرخی تیرباران شده بودند.
امروز نیز زندان‌های طالبان مملو از کسانی است که بدون دلیل روشن و با کوچک‌ترین سوءظن یا گزارش، بازداشت شده‌اند؛ شهروندانی که تنها جرمشان داشتن صدای مستقل، چهره شناخته‌شده یا وابستگی فرهنگی است.

یکی از عواملی که پایه‌های حکومت کمونیست‌ها را سست کرد، همین خودکامگی، ظلم و بازداشت‌گری‌های بی‌حساب بود. تحقیر و توهین به افراد متنفذ و صاحب‌اعتبار جامعه، در کنار سرکوب نخبگان، موجب شد خشم عمومی علیه آن نظام شکل بگیرد و سرانجام مردم در برابر آن قیام کنند.

بعید نیست طالبان نیز اگر در رفتار خود با اهل قلم، شاعران، اندیشه‌ورزان و چهره‌های فرهنگی بازنگری نکند، با واکنشی مشابه مواجه شود. جامعه افغانستان، جامعه‌ای است که تاریخ آن نشان داده تحقیر نخبگان و ستیز با فرهنگ، دیر یا زود پایه‌های هر حکومت را می‌لرزاند.

نوشته های مرتبط :