القـاعده؛ هیولای فرانکشتاینی که آمریکا ساخت

دسته: تحلیل
نویسنده: احمدالله حمیدی
1404/06/20
3:03 ب.ظ
بازدید: 21

پایگاه خبری تحلیلی روایت : امروز سالروز حادثه‌ی یازده سپتامبر است؛ روزی که در ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱، هواپیماربایان منتسب به القاعده، برج‌های تجارت جهانی در نیویورک را هدف حمله قرار دادند و نزدیک به ۳۰۰۰ غیرنظامی جان خود را از دست دادند. این حادثه، نقطه‌ی عطفی در تاریخ جهان و آغاز دوره‌ای طولانی از جنگ و تنش‌های بین‌المللی شد و ایالات متحده را وادار کرد تا به افغانستان و تعدادی از کشورهای دیگر حمله کند.

امروز سالروز حادثه‌ی یازده سپتامبر است؛ روزی که در ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱، هواپیماربایان منتسب به القاعده، برج‌های تجارت جهانی در نیویورک را هدف حمله قرار دادند و نزدیک به ۳۰۰۰ غیرنظامی جان خود را از دست دادند. این حادثه، نقطه‌ی عطفی در تاریخ جهان و آغاز دوره‌ای طولانی از جنگ و تنش‌های بین‌المللی شد و ایالات متحده را وادار کرد تا به افغانستان و تعدادی از کشورهای دیگر حمله کند.

اما آنچه کمتر مورد توجه قرار می‌گیرد، داستان شکل‌گیری القاعده است. القاعده یک سازمان افراط‌گرا و تروریستی چندملیتی است که از جهادگرایان سلفی تشکیل شده و رسماً در سال ۱۹۹۸ توسط اسامه بن‌لادن شکل گرفت. اما ریشه‌های این سازمان به دهه‌ی ۱۹۸۰ و دوران جهاد افغانستان علیه اتحاد جماهیر شوروی بازمی‌گردد.

زمانی که ارتش شوروی وارد افغانستان شد، ایالات متحده با هدف مقابله با نفوذ شوروی در منطقه، حمایت گسترده‌ای از مجاهدین افغانستان به عمل آورد. همزمان، آمریکا تلاش کرد تا افراطیون عرب را نیز برای پیوستن به این مبارزه ترغیب کند. نتیجه این سیاست، حضور چند هزار نفر از کشورهای مختلف خاورمیانه در افغانستان بود؛ از جمله: ۵۰۰۰ عربستانی، ۳۰۰۰ یمنی، ۳۰۰۰ الجزایری، ۲۰۰۰ مصری، ۴۰۰ تونسی، ۳۵۰ عراقی و ۲۰۰ لیبیایی. این افراد در کمپ‌های آموزشی در پاکستان توسط سیا تجهیز و آموزش دیدند و به تدریج پایه‌های القاعده شکل گرفت.

در واقع، ایالات متحده با نیت استفاده از این گروه‌ها علیه شوروی، سنگ بنای یک نیروی خطرناک جهانی را گذاشت که پس از فروپاشی شوروی، غرب را دشمن خود اعلام کرد و حادثه‌ی یازده سپتامبر را رقم زد. می‌توان القاعده را همانند «هیولای فرانکشتاین» دانست؛ موجودی که توسط خالق خود ساخته شد اما پس از آزادی، به جان او حمله می‌کند. آمریکا در ابتدا فکر می‌کرد که این ابزار تنها علیه دشمنانش به کار خواهد آمد، اما در نهایت، این موجود خطرناک به خانه‌ی خالق خود بازگشت و عواقب غیرقابل پیش‌بینی به بار آورد.

همچنین بخوانید: کرملین: خط تلفن اضطراری بین روسیه و امریکا دیکر فعال نیست

این داستان، درس مهمی درباره‌ی بازی با تروریسم و نیروهای افراطی است: ایجاد و حمایت از گروه‌های خشونت‌طلب ممکن است در کوتاه‌مدت به اهداف سیاسی خدمت کند، اما در بلندمدت، نتیجه‌ای جز گسترش تروریسم و تهدید علیه خود حامیان نخواهد داشت. تاریخ به ما می‌آموزد که «تروریسم‌پروری» همواره بازتابی خطرناک دارد و نمی‌توان آن را کنترل کرد.

بنابراین، حادثه‌ی یازده سپتامبر نه تنها یادآور قربانیان بی‌گناه است، بلکه هشداری است برای همه کشورها درباره پیامدهای اقدامات کوتاه‌مدت و سیاست‌های موقتی که می‌تواند جهان را به آشوب بکشاند.

نوشته های مرتبط :