سیگار: آخرین دلارهای آمریکا هم از کابل رفتند

دسته: تحلیل
نویسنده: شهرام خراسانی
2025/08/02
9:31 ق.ظ
بازدید: 29

پایگاه خبری تحلیلی روایت : پس از تسلیمی حکومت افغانستان به طالبان پروژه‌های عمرانی، کمک‌های بشر دوستدانی و بهداشتی به طور نسبی ادامه داشتند. ولی در ادامه با وضع محدودیت‌ها و دست‌اندازی‌های مالی طالبان در این پروژه‌ها گفته می‌شود که برخی آنها به طور کلی قطع شده‌اند. در گزارش تازه اداره بازرس ویژه آمریکا برای بازسازی افغانستان (سیگار)، به‌طور رسمی اعلام شده است که ایالات متحده از سال ۲۰۲۵ به تمامی کمک‌های مالی خود به افغانستان پایان داده است. این تحول مهم در چارچوب بازنگری کلی سیاست خارجی آمریکا، به‌ویژه در سایه فرمان اجرایی دوره دونالد ترامپ، رخ داده است.

پس از تسلیمی حکومت افغانستان به طالبان پروژه‌های عمرانی، کمک‌های بشر دوستدانی و بهداشتی به طور نسبی ادامه داشتند. ولی در ادامه با وضع محدودیت‌ها و دست‌اندازی‌های مالی طالبان در این پروژه‌ها گفته می‌شود که برخی آنها به طور کلی قطع شده‌اند. در گزارش تازه اداره بازرس ویژه آمریکا برای بازسازی افغانستان (سیگار)، به‌طور رسمی اعلام شده است که ایالات متحده از سال ۲۰۲۵ به تمامی کمک‌های مالی خود به افغانستان پایان داده است. این تحول مهم در چارچوب بازنگری کلی سیاست خارجی آمریکا، به‌ویژه در سایه فرمان اجرایی دوره دونالد ترامپ، رخ داده است. از سویی هم گفته می‌شود که مبلغ چهل میلیون دلار از طرف امریکا هفته‌وار هنوز به طالبان فرستاده می‌شود و پول‌های اوپراتیفی نیز به این گروه می‌رسد. نگارنده بر آنست تا در این یادداشت این مهم را به تحلیل بگیرید. با نگاهی جامع به انواع مختلف کمک‌هایی که ایالات متحده طی بیش از دو دهه به افغانستان ارائه کرده و بررسی پیامدهای قطع هریک، می‌توان به ارزیابی دقیق‌تری از آینده این کشور تحت حاکمیت ط-البان دست یافت.

انواع کمک‌های آمریکا به افغانستان

۱. کمک‌های نظامی

این کمک‌ها شامل آموزش، تجهیز، و تأمین مالی نیروهای امنیتی افغانستان بود. پس از سقوط دولت پیشین در آگوست ۲۰۲۱، کمک نظامی به‌طور کامل متوقف شد. پیامد آن فروپاشی کامل نیروهای امنیتی افغانستان، تصرف کامل کشور توسط ط-البان و افزایش نفوذ گروه‌هایی چون داعش خراسان در افغانستان بود.

۲. کمک‌های عمرانی و بازسازی

پروژه‌هایی مانند ساخت زیرساخت، راه، برق، آب، آموزش، بهداشت، کشاورزی، و نهادسازی. اکثر این پروژه‌ها پس از تسلط ط-البان متوقف یا به‌حالت تعلیق درآمدند. نابودی زیرساخت‌های ناتمام، فرار نیروهای متخصص، و توقف نهادسازی در سطوح محلی و ملی.

۳. کمک‌های بشردوستانه

این کمک‌ها در راستایی ارائه غذا، دارو، خدمات پزشکی، کمک به آوارگان، و تأمین نیازهای اولیه صورت می‌گرفت. در گزارش سیگار و وزارت خارجه آمریکا، تأکید شده، که به‌دلیل نگرانی از دسترسی طالبان به منابع این کمک‌ها نیز متوقف یا محدود شده‌اند. پیامد قطع و محدودیت این نوع کمک‌ها تشدید فقر، گرسنگی، سوءتغذیه کودکان، افزایش مهاجرت و وابستگی مردم به کمک‌های غیررسمی یا منابع کشورهای همسایه بود.

۴. کمک‌های آموزشی و فرهنگی

این نوع کمک‌ها مربوط می‌شد به بورسیه تحصیلی، حمایت از دانشگاه‌ها (مانند دانشگاه آمریکایی افغانستان)، و برنامه‌های ارتقاء ظرفیت زنان و جوانان. ازین کمک‌ها تنها پروژه محدود بورسیه در پردیس دوحه باقی‌مانده است. پیامد آن بسته‌شدن فضاهای آموزشی برای زنان و دختران، خروج نخبگان از کشور، و فروپاشی آموزش عالی مستقل است.

۵. کمک‌های ضدتروریسم و مبارزه با مواد مخدر

این کمک‌ها بیش‌تر در راستایی همکاری با دفتر مقابله با مواد مخدر سازمان ملل (UNODC)، و اجرای پروژه‌های تحقیقاتی برای کاهش کشت خشخاش بود. از این جمع تنها برخی پروژه‌های تحقیقاتی باقی‌مانده‌اند. پیامد قطع این نوع کمک‌ها بازگشت کشت تریاک، افزایش درآمد طالبان از قاچاق، و از بین رفتن ظرفیت‌های تخصصی در مبارزه با اعتیاد و قاچاق است.

پروژه‌ها و کمک‌های باقی‌مانده (شبه‌عملیاتی)

چهل میلیون دلار کمک «هفته‌وار»

پس از سال ۲۰۲۱، برخی گزارش‌ها از ارسال بسته‌های نقدی ۴۰ میلیون دلاری به کابل برای تأمین نیازهای نقدی بانک مرکزی افغانستان و کمک‌های بشردوستانه (تحت نظارت سازمان ملل) منتشر شد. این کمک‌ها بیش‌تر به طالبان می‌رسد و در راستایی اهداف این گروه به مصرف می‌رسد. پول هنگفتی که به واسطه‌ی آن این گروه تروریستی تغذیه می‌شود و دوام می‌آورد. منابع رسمی اعلام نکرده‌اند که این کمک‌ها به‌طور کامل قطع شده، اما روند آنها بسیار کند و محدود شده است. اگر این کمک‌ها قطع شوند، ممکن بحران نقدینگی، افزایش تورم، سقوط ارزش پول ملی و بدتر شدن معیشت مردم شدت ‌گیرد. زیرا طالبان با وجود این مبلغ از مردم اخاذی می‌کنند و در صورتی قطع کامل آن ممکن خانه‌های مردم را چور کنند و زندگی نسبی که به مردم مانده است را از آنان بگیرند.

پیامد کلی قطع کامل کمک‌ها

با نبود کمک‌های نقدی و غذایی، میلیون‌ها افغانستانی در معرض گرسنگی و فقر شدید قرار می‌گیرند.

افزایش مهاجرت:
به‌ویژه مهاجرت نخبگان و قشر تحصیل‌کرده که منجر به “فرار مغزها” می‌شود.
افزایش اقتدار طالبان:
با خلأ نهادهای مدنی و عدم نظارت بین‌المللی، تسلط طالبان بلامنازع‌تر می‌شود.
کاهش نفوذ آمریکا و غرب:
کشورهای منطقه جای خالی آمریکا را پر می‌کنند.
افزایش فعالیت‌های غیرقانونی:
قاچاق، پول‌شویی، و تولید مواد مخدر ممکن است در نبود پروژه‌های مقابله‌ای، تشدید شود.

فرجام سخن اینکه

با پایان رسمی کمک‌های آمریکا در سال ۲۰۲۵، افغانستان وارد مرحله‌ای از انزوای بین‌المللی می‌شود که آثار آن نه‌تنها مردم این کشور، بلکه امنیت منطقه و حتی جهان را تحت تأثیر قرار می‌دهد. در این شرایط، تنها پروژه‌های محدود و غیرمستقیم مانند بورسیه‌های خارج از افغانستان و همکاری‌های تحقیقاتی باقی مانده‌اند، که برای ترمیم یک کشور بحران‌زده ناکافی به‌نظر می‌رسند. آمریکا با این تصمیم، نه‌تنها یک پرونده تاریخی را می‌بندد، بلکه از یک مسئولیت اخلاقی و استراتژیک عقب‌نشینی می‌کند.

اگر خواستی، می‌تونم برای این تحلیل یک نسخه کوتاه‌تر رسانه‌ای یا گزارشی برای ارائه رسمی آماده کنم.

نوشته های مرتبط :