عزاداری حسینی؛ مراسم مشترک شیعیان و احناف

دسته: تحلیل
نویسنده: حکیم حکمت
1404/04/09
12:27 ب.ظ
بازدید: 12

پایگاه خبری تحلیلی روایت : ماه محرم فرا رسیده است؛ ماهی که یادآور قیام شکوهمند امام حسین علیه‌السلام در برابر حکومت ظلم و جور بنی‌امیه است. در این ماه، شیعیان افغانستان با برگزاری مراسم‌های عزاداری، خاطره‌ی آن قیام تاریخی و شهادت مظلومانه‌ی امام حسین (ع) و یاران وفادارش را گرامی می‌دارند.اگرچه عزاداری برای سیدالشهدا در بیشتر کشورهای اسلامی رایج است، اما یکی از ویژگی‌های منحصر به‌فرد این مراسم در افغانستان، حضور و مشارکت اهل سنت، به‌ویژه پیروان مذهب حنفی، در آیین‌های عزاداری برادران شیعه است. این همدلی ریشه در محبت مشترک آنان به حضرت علی (ع) و اهل بیت پیامبر (ص) دارد.

ماه محرم فرا رسیده است؛ ماهی که یادآور قیام شکوهمند امام حسین علیه‌السلام در برابر حکومت ظلم و جور بنی‌امیه است. در این ماه، شیعیان افغانستان با برگزاری مراسم‌های عزاداری، خاطره‌ی آن قیام تاریخی و شهادت مظلومانه‌ی امام حسین (ع) و یاران وفادارش را گرامی می‌دارند.

اگرچه عزاداری برای سیدالشهدا در بیشتر کشورهای اسلامی رایج است، اما یکی از ویژگی‌های منحصر به‌فرد این مراسم در افغانستان، حضور و مشارکت اهل سنت، به‌ویژه پیروان مذهب حنفی، در آیین‌های عزاداری برادران شیعه است. این همدلی ریشه در محبت مشترک آنان به حضرت علی (ع) و اهل بیت پیامبر (ص) دارد.

عبدالجلیل رازی، از متکلمان نام‌آشنای اهل سنت، بر این نکته تأکید دارد که در میان مذاهب اهل سنت، پیروان مکتب حنفی در حبّ اهل بیت به شیعیان نزدیک‌ترند. او به‌ویژه به ارادت خاص حنفیانِ خراسان، ماوراءالنهر، ترکستان و غزنه به حضرت علی (ع) و خاندان پیامبر اشاره می‌کند.

در تاریخ اسلام، سلسله‌ی سلجوقیان که از ترویج‌دهندگان اصلی مذهب حنفی در گستره‌ای وسیع از جهان اسلام بودند، نقش برجسته‌ای در پیوند زدن محبت به اهل بیت با سنت‌های حنفی ایفا کردند. روایت‌هایی موجود است که سربازان ترک در دوران سلجوقی، در مراسم عزاداری امام حسین (ع) شرکت می‌کردند و حتی در شهرهای تماماً سنی‌مذهب، آیین‌های سوگواری حسینی برگزار می‌شد.

این محبت عمیق به اهل بیت، از آموزه‌های امام اعظم، ابوحنیفه، سرچشمه می‌گیرد. امام ابوحنیفه (رح) که خود از دوست‌داران حقیقی اهل بیت بود، هیچ‌گاه با خلافت‌های اموی و عباسی کنار نیامد و از نهضت‌هایی که در حمایت از خاندان پیامبر (ص) صورت می‌گرفت، پشتیبانی می‌کرد. حمایت او از قیام زید بن علی در سال‌های ۱۲۱ تا ۱۲۲ هجری نمونه‌ای بارز از این وفاداری است. وی همچنین درخواست هبیره، فرمان‌روای عراق، برای پذیرش نظارت بر بیت‌المال را نپذیرفت و ناچار شد کوفه را ترک گفته و به مکه پناه ببرد.

در عصر عباسی نیز، امام ابوحنیفه با خلفای عباسی مانند سفاح و منصور همکاری نکرد و در سال ۱۴۵ هجری از جنبش ابراهیم بن عبدالله حمایت کرد. این ایستادگی در برابر حکومت عباسی، به زندانی شدن او توسط منصور انجامید و سرانجام در سال ۱۵۰ هجری قمری، دار فانی را وداع گفت.

تاریخ‌نگاران همچنین از نقش او در حمایت از شورش‌های ضد اموی در خراسان و ماوراءالنهر یاد کرده‌اند؛ از جمله وساطت معروفش برای دریافت امان‌نامه به حارث بن سریج، که در منابع تاریخی به‌خوبی ثبت شده است.

نتیجه‌گیری

اشتراک در محبت به اهل بیت پیامبر (ص)، به‌ویژه حضرت علی (ع) و امام حسین (ع)، بستری ارزشمند برای تقریب مذاهب اسلامی در افغانستان فراهم کرده است. حضور برادران اهل سنت، به‌ویژه پیروان مذهب حنفی، در مراسم عزاداری حسینی، نشانه‌ای روشن از همدلی دینی و فرهنگی در میان مسلمانان این سرزمین است.

در شرایطی که افغانستان بیش از هر زمان دیگری نیازمند همبستگی ملی و مذهبی است، باید از این گونه مناسبت‌ها همچون محرم و عزاداری امام حسین (ع) به‌عنوان فرصتی مغتنم برای تقویت وحدت اسلامی بهره گرفت. این مراسم‌ها می‌توانند به پلی برای گفت‌وگو، هم‌پذیری و کاهش شکاف‌های مذهبی تبدیل شوند و زمینه‌ساز صلح، همزیستی مسالمت‌آمیز و همگرایی اسلامی در جامعه‌ی چندمذهبی افغانستان باشند.

#هر_خانه_یک_پرچم
#هر_تکیه_یک_هیئت

نوشته های مرتبط :