چند شب پیش، در کتاب تاریخ فشردهی هند، سخنی از «ایشوار چاندرا ویدیا» ـ مصلح اجتماعی بنگالی در سدهی نوزدهم ـ خواندم که ذهنم را عمیقاً به خود مشغول کرد. او در وصف وضعیت زنان آن روزگار در هند چنین نوشته بود:
«در جامعهای که مردان نه رحم دارند، نه دین، نه درکی از عدالت و نه فهمی از خیر و شر، جامعهای که تنها سنت را فعالیت اصلی و دین را برتر میشمارد، بهتر است که زنان اصلاً به دنیا نیایند.»
متاسفانه این گفته، امروز به شکلی تمامعیار بر جامعهی ما نیز صدق میکند.
نزدیک به چهار سال است که زنان و دختران افغانستان از ابتداییترین حقوق خود محروم شدهاند. بیش از پنجاه فرمان محدودکننده علیه آنان صادر شده؛ از حق تحصیل و کار گرفته تا حتی حق داشتن صدا. زنان نه میتوانند درس بخوانند، نه کار کنند و نه حتی در پارکها و فضاهای عمومی قدم بزنند.
طالبان همهی این سلب آزادیها را زیر نام «دین» و «فرهنگ افغانی» توجیه میکنند.
اما شاید از خود طالبان عجیبتر، سکوت سنگین مردانی است که یا پدر آن دختراناند یا برادرشان. در این سه سال، متأسفانه هیچ موج اعتراضی مردانهای به دفاع از خواهران، مادران و دختران ما بهپا نشد. مردان این سرزمین، یا از ترس زبان بستهاند یا با باور طالبان همسو هستند؛ همان باوری که زنان را تنها ابزار ارضای جنسی مردان میداند و نیاز به آموزش و استقلال را برایشان بیمعنا میشمارد.
میگفتند افغانستان «گورستان امپراتوریها»ست؛ اما امروز، این کشور بیش از هر چیزی، «گورستان زنان» است.
در این سرزمین با ادعای پنجهزار سال تاریخ و فرهنگ، رسم دخترکُشی اعراب جاهلیت حاکم شده است.
اعراب در دوران جاهلیت، دختران را زنده به گور میکردند؛ ما اما استعداد، آرزو و انسانیت دخترانمان را زنده به گور میکنیم. منع تحصیل، کار و مشارکت اجتماعی و سیاسی، چیزی جز دفن تدریجی زنان در گور نادیدهانگاری و بیعدالتی نیست.
ما در حال بازآفرینی نظام بردهداری هستیم. بزرگترین نهاد بردهسازی تاریخ را در قرن بیستویکم برپا کردهایم.
دیتر میسگلد، تعریفی تکاندهنده از بردگی ارائه میکند:
«بردهگی یعنی راندن انسان از فضایی که انسانیت اشغال کرده است. یعنی انسانیتزدایی.»
و این دقیقاً همان چیزیست که طالبان با زنان افغانستان میکنند: راندن آنان از قلمرو انسانیت. حذف کامل حقوق طبیعیشان و تقلیلشان به موجوداتی خاموش، مطیع، و بیصدا.
ننگ بر ما.
شرم بر ما.
که در قرن بیستویکم، همچنان زنان را زنده به گور میکنیم.
نفرین بر ما،
که زنان را نه به چشم انسان، که به چشم بردگان جنسی مینگریم، و حقوق طبیعی و انسانیشان را پایمال میکنیم!