ضعف‌های سازمان ملل و خط و نشان کشی طالبان

دسته: تحلیل
نویسنده: احمد فرزاد
1403/06/01
10:41 ق.ظ
بازدید: 9

پایگاه خبری تحلیلی روایت : سازمان ملل متحد که با هدف حفظ صلح و امنیت بین‌المللی، توسعه همکاری‌های جهانی و حمایت از حقوق بشر تأسیس شد، در سال‌های اخیر با چالش‌های جدی در انجام مأموریت‌های خود مواجه شده‌است. یکی از نمونه‌های بارز این چالش‌ها، عدم توانایی سازمان در اعمال نفوذ و تأثیرگذاری در کشورهایی مانند افغانستان تحت حاکمیت طالبان است. به‌ویژه زمانی که طالبان از ورود ریچارد بنت، گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل به افغانستان جلوگیری و او را به تبلیغات علیه طالبان متهم نمودند، این ضعف بیشتر نمایان شد.

سازمان ملل متحد که با هدف حفظ صلح و امنیت بین‌المللی، توسعه همکاری‌های جهانی و حمایت از حقوق بشر تأسیس شد، در سال‌های اخیر با چالش‌های جدی در انجام مأموریت‌های خود مواجه شده‌است. یکی از نمونه‌های بارز این چالش‌ها، عدم توانایی سازمان در اعمال نفوذ و تأثیرگذاری در کشورهایی مانند افغانستان تحت حاکمیت طالبان است. به‌ویژه زمانی که طالبان از ورود ریچارد بنت، گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل به افغانستان جلوگیری و او را به تبلیغات علیه طالبان متهم نمودند، این ضعف بیشتر نمایان شد.

این در حالی‌است که پس از به قدرت رسیدن طالبان، نقض گسترده حقوق بشر در افغانستان شدت گرفته‌است. بر اساس گزارش‌های مختلف، طالبان با استفاده از سرکوب و خشونت، حقوق اساسی مردم افغانستان، به‌ویژه زنان، اقوام غیر پشتون، اقلیت‌های مذهبی، و فعالان جامعه مدنی را به‌طور جدی نقض کرده‌است. ریچارد بنت در گزارش‌های خود بارها تاکید کرده که طالبان در مواردی همچون خشونت علیه زنان، محدودیت‌های شدید بر آزادی بیان و رسانه‌ها، قتل‌های هدفمند و سرکوب مخالفان سیاسی دست دارد.

یکی از شدید‌ترین جنبه‌های نقض حقوق بشر در افغانستان، وضعیت زنان و دختران است. طالبان با تحمیل قوانین سخت‌گیرانه، زنان را از دسترسی به آموزش، اشتغال و حتی حقوق اولیه انسانی محروم کرده‌اند. بنت در گزارش‌های خود به این وضعیت به عنوان “آپارتاید جنسیتی” اشاره کرده و از جامعه بین‌المللی خواسته‌است تا برای مقابله با این وضعیت اقدام کنند.

همچنین، اقوام غیر پشتون و اقلیت‌های مذهبی، نیز تحت سرکوب و تبعیض قرار گرفته‌اند. طالبان در مناطق تحت کنترل خود، آن‌ها را از حقوق اساسی‌شان محروم کرده و در مواردی نیز به خشونت علیه آن‌ها دست زده‌اند. این اقدامات به وضوح نقض اصول حقوق بشر و قوانین بین‌المللی به شما می‌رود.

همچنین بخوانید: امریکا: به اقدامات خود برای پاسخگو کردن طالبان در قبال نقض حقوق زنان ادامه می‌دهیم

یکی دیگر از دلایل اصلی کاهش اثرگذاری سازمان ملل در مواجهه با این بحران‌ها، وابستگی آن به همکاری و پذیرش کشورهای عضو از تصمیم‌های سازمان است. این سازمان به‌طور عمده بر اساس اصول احترام به حاکمیت ملی و عدم دخالت در امور داخلی کشورها فعالیت می‌کند. در حالی که این اصول برای حفظ استقلال کشورها ضروری است، همین مساله گاهی می‌تواند به ابزاری برای نادیده گرفتن نقض حقوق بشر و سرکوب مردم توسط رژیم‌های خودکامه تبدیل شود. طالبان با ادعای حفظ حاکمیت ملی، به سازمان ملل اجازه نمی‌دهد که درباره وضعیت حقوق بشر در افغانستان نظارت کرده و گزارش‌های مستقل ارائه دهد.

از سوی دیگر، نبود یک مکانیسم اجرایی قوی و الزام‌آور برای اجرای تصمیمات، دیگر دلیل کاهش نفوذ سازمان ملل است. بسیاری از تصمیمات و قطعنامه‌های سازمان ملل جنبه توصیه‌ای دارند و قدرت اجرای عملی آن‌ها به اراده کشورهای عضو بستگی دارد. این وضعیت باعث می‌شود که سازمان ملل در مواجهه با کشورهایی که به تعهدات بین‌المللی خود عمل نمی‌کنند، به جز ابزارهای دیپلماتیک، گزینه‌های محدودی برای واکنش داشته‌باشد. در مورد افغانستان، سازمان ملل به دلیل فقدان این مکانیسم‌ها، قادر به اعمال فشار مؤثر بر طالبان نیست.

علاوه بر این، سازمان ملل در بسیاری از موارد با سیاست‌های دوگانه و تضاد منافع کشورهای قدرتمند مواجه است. شورای امنیت سازمان ملل که یکی از ارکان اصلی این سازمان است، به دلیل حق وتوی اعضای دائمی آن (آمریکا، روسیه، چین، فرانسه و بریتانیا) اغلب در تصمیم‌گیری‌های مهم ناکام می‌ماند. این وضعیت باعث شده‌است که در بسیاری از بحران‌ها، سازمان ملل نتواند به یک موضع مشترک و قاطع دست یابد. در مورد افغانستان، تضاد منافع بین قدرت‌های جهانی منجر به کاهش اثرگذاری تصمیمات و اقدامات سازمان ملل شده‌است.

همچنین بخوانید: ضعف‌های اساسی جریان‌های مخالف طالبان

به صورت کل، تضعیف سازمان ملل تنها به معنای ناکامی این نهاد در انجام وظایف آن نیست؛ بلکه این وضعیت به طور مستقیم بر مردم و کشورهایی که نیازمند حمایت و مداخله بین‌المللی هستند، تأثیر منفی می‌گذارد. مردم افغانستان، به‌ویژه زنان، اقلیت‌های مذهبی و فعالان مدنی به دلیل نبود یک حمایت بین‌المللی قوی و مؤثر در برابر نقض حقوق بشر از سوی طالبان، بیش‌ترین آسیب را متحمل می‌شوند. بدون اصلاحات جدی و ایجاد مکانیسم‌های اجرایی قوی‌تر، سازمان ملل ممکن است همچنان شاهد کاهش اثرگذاری و احترام بین‌المللی باشد.

نوشته های مرتبط :