روز پرچم؛ افغانستان و نمادهای اختلافی

دسته: تحلیل
نویسنده: غلام رضا سادات
2024/07/29
12:34 ب.ظ
بازدید: 39

پایگاه خبری تحلیلی روایت : روز هفتم اسد در نظام پیشین به نام روز ملی «پرچم یا بیرق ملی» نام‌گذاری شده بود. هرچند که این نام‌گذاری با دو رویکرد یکی انسجام مردم برای حمایت از نظام جمهوریت در برابر طالبان و دیگری تحمیل گفتمان پرچم سه رنگ به جای پرچم دوران مقاومت که هرازگاهی در شهرهای مختلف افغانستان از سوی جوانان تاجیک حمل می‌شد، صورت گرفت؛ اما این نام گذاری روز پرچم نه به انسجام علیه طالبان منجر شد و نه هم توانست که گفتمان غالب را برای حفظ پرچم سه رنگ به عنوان نماد اصلی افغانستان به میان آورد. گذشته از نام گذاری روز پرچم، از مدت‌ها بدینسو بسیاری از نخبگان افغانستان منجمله تاجیکان با نمادهای منجمله پرچم سه رنگ که پس از بن و در یک سلسله معاملات بر افغانستان تحمیل شده، نارضایتی شان را ابراز کرده اند.

روز هفتم اسد در نظام پیشین به نام روز ملی «پرچم یا بیرق ملی» نام‌گذاری شده بود. هرچند که این نام‌گذاری با دو رویکرد یکی انسجام مردم برای حمایت از نظام جمهوریت در برابر طالبان و دیگری تحمیل گفتمان پرچم سه رنگ به جای پرچم دوران مقاومت که هرازگاهی در شهرهای مختلف افغانستان از سوی جوانان تاجیک حمل می‌شد، صورت گرفت؛ اما این نام گذاری روز پرچم نه به انسجام علیه طالبان منجر شد و نه هم توانست که گفتمان غالب را برای حفظ پرچم سه رنگ به عنوان نماد اصلی افغانستان به میان آورد. گذشته از نام گذاری روز پرچم، از مدت‌ها بدینسو بسیاری از نخبگان افغانستان منجمله تاجیکان با نمادهای منجمله پرچم سه رنگ که پس از بن و در یک سلسله معاملات بر افغانستان تحمیل شده، نارضایتی شان را ابراز کرده اند.

پرچم به عنوان نماد اصلی کشور، یکی از نمونه های اختلاف بوده که همواره موضوع آن داغ بوده است. هرچند که تغییر نظام و سلطه طالبان سبب شد که پرچم سفید طالبان جای پرچم سه رنگ را در داخل افغانستان و ادارات دولتی بگیرد، و همچنین هر گونه مخالفت با پرچم سفید طالبان جرم انگاری شود، اما با آنهم گفتمان نقد پرچم کماکان در فضای مجازی و حقیقی ادامه دارد. البته در حالی‌که در خارج کشور هیچ دولتی پرچم طالبان را رسمیت نه شناخته و نمی شناسد؛ بحث این‌که کدام پرچم در کدام دوره در افغانستان ملی بوده است و کدام نیست، این روزها به شدت داغ است.

نقد بسیاری از نخبگان راجع به پرچم سه رنگ این است که این پرچم از سوی یک خانواده و قبیله بر کشور تحمیل شده و نه تنها همخوانی با مسئله اتحاد اقوام ندارد که به صورت یکجانبه توسط یک شخص قبیله سالار انتخاب شده است. مخالفان پرچم سه رنگ به این منتقد اند که پرچم سه رنگ افغانستان توسط امان‌الله خان که نماینده یک سلسله‌ی از شاهان قبایل تحمیلی در کشور بود انتخاب شده و هیچ ارزش ملی و ملی گرایی ندارد. زیرا در انتخاب این نماد اقوام و مذاهب و جناح‌های دیگر افغانستان بجز یک قبیله کوچک پشتون، نقشی نداشته اند. تازه این پرچم در بسیاری از مقاطع با اندک تغییرات برای سرکوب و سرزنش مخالفان سلطه شاهی استفاده شده است.

همچنین بخوانید: جامعه روشن‌فکران دینی: جهان حاکمیت طالبان را به رسمیت نشناسد

روز گذشته وقتی دیدگاه‌های افراد در مورد پرچم مورد قبول در افغانستان را نگاه می‌کردم، اکثریت مطلق فارسی زبانان مخالفت شان را به هر دو پرچم (سه رنگ دوران جمهوریت و سفید طالبان) ابراز کرده بودند. یعنی بسیاری های که حتی تا سقوط افغانستان باور به پرچم سه رنگ داشتند، اما با توجه به اتفاقات سقوط افغانستان بدست طالبان و ساختاری که سبب سقوط و روی کار آمدن طالبان و سواستفاده از نمادها و… گردید؛ دیگر پرچم سه رنگ را قبول نداشته و خواستار تغییرات اساسی در ساختار و نمادها کشور هستند. حالا نخبگان که از قبل با این پرچم‌ مشکل داشتند، استدلال شان روشن است.

البته با این‌که پرچم افغانستان از دوران امان الله خان تاکنون ۱۲ بار دچار تغییر شده است، اما هیچ دوره مورد قبول اکثریت منجمله فارسی زبانان به طور خود خواسته نبوده است. یعنی هر دوره یک رژیم و حلقه کوچک فارغ از نگرش ملی گرایی، یک پرچم را با سلیقه خود انتخاب کرده است. به قول دکتر پدرام که در نقد پرچم سه رنگ دوران جمهوریت گفته: سرخ و سیاه و سبز برایت علم زدند_این ژنده‌‌پاره پرچم روز نبرد نیست. یعنی هیچ کدام از این نمادهای با نام پرچم، به عنوان نماد همه شمول مورد پذیرش نبوده و نتوانسته همه اقوام و گروه‌ها دور هم برای مبارزه جمع کند.

نوشته های مرتبط :