گرم شدن روابط تاجیکستان با طالبان؛ تکرار اشتباه که پاکستان انجام داد؟

دسته: تحلیل
نویسنده: ضیا ضیایی
2025/11/18
10:20 ق.ظ
بازدید: 6

پایگاه خبری تحلیلی روایت : سفر اخیر هیأت بلندپایه تاجیکستان به کابل، که شامل مقام‌های وزارت خارجه و نهادهای امنیتی این کشور بود، به نظر نشانه‌ای از تغییر رویکرد محتاطانه دوشنبه در قبال طالبان است. تاجیکستان که در سال‌های گذشته کمتر علاقه‌مند به تعامل مستقیم با طالبان بود، اکنون گفته شده که در پی ایجاد کانال ارتباطی و تعامل با این گروه است. اما تجربه پاکستان نشان می‌دهد که نزدیکی با طالبان نه تنها دستاوردی پایدار ندارد، بلکه می‌تواند به تهدیدی جدی برای امنیت ملی تبدیل شود. پاکستان پس از سال‌ها حمایت از طالبان، امروز با بحران جدی ناشی از پناه دادن طالبان به گروه تحریک طالبان پاکستان (TTP) و حملات گسترده این گروه در خاک خود مواجه است. زیرا طالبان اساساً حامی گروه‌های تروریستی و افراط‌گرای هستند و هیچ تعهدی به امنیت همسایگان ندارند.

سفر اخیر هیأت بلندپایه تاجیکستان به کابل، که شامل مقام‌های وزارت خارجه و نهادهای امنیتی این کشور بود، به نظر نشانه‌ای از تغییر رویکرد محتاطانه دوشنبه در قبال طالبان است. تاجیکستان که در سال‌های گذشته کمتر علاقه‌مند به تعامل مستقیم با طالبان بود، اکنون گفته شده که در پی ایجاد کانال ارتباطی و تعامل با این گروه است. اما تجربه پاکستان نشان می‌دهد که نزدیکی با طالبان نه تنها دستاوردی پایدار ندارد، بلکه می‌تواند به تهدیدی جدی برای امنیت ملی تبدیل شود. پاکستان پس از سال‌ها حمایت از طالبان، امروز با بحران جدی ناشی از پناه دادن طالبان به گروه تحریک طالبان پاکستان (TTP) و حملات گسترده این گروه در خاک خود مواجه است. زیرا طالبان اساساً حامی گروه‌های تروریستی و افراط‌گرای هستند و هیچ تعهدی به امنیت همسایگان ندارند.

روابط گرم با یک گروه نامشروع؛ سراب دستاوردها

تاجیکستان باید بداند که روابط گرم با طالبان، گروهی که هیچ مشروعیت داخلی و بین‌المللی ندارد، سرابی بیش نیست. طالبان نه تنها در داخل افغانستان با بحران مشروعیت و مخالفت‌های گسترده مردمی روبه‌رو هستند، بلکه در سطح جهانی به رسمیت شناخته نشده است.

تجربه پاکستان نشان داد که تعامل نزدیک با طالبان نه تنها به مهار تروریسم کمک نکرد، بلکه زمینه‌ساز تقویت گروه‌های رادیکال شد. طالبان به‌طور علنی از گروه‌های اسلام‌گرای افراطی حمایت می‌کنند و فلسفه وجودی‌شان بر پایه صدور افراط‌گرایی و ایجاد رژیم‌های سلطه‌گر تک‌محور مبتنی بر سلفیت خودکامه است.

این واقعیت نشان می‌دهد که امید تاجیکستان به همکاری امنیتی با طالبان برای مهار گروه‌های تروریستی در مرزهای خود، توهمی بیش نیست. طالبان هرگز از حمایت گروه‌های رادیکال دست نمی‌کشند، زیرا این حمایت بخشی از هویت و راهبرد سیاسی-ایدئولوژیک آنان است. بنابراین، هرگونه نزدیکی به طالبان نه تنها امنیت تاجیکستان را تضمین نمی‌کند، بلکه خطر نفوذ و فعالیت گروه‌های تروریستی در مرزهای این کشور را افزایش خواهد داد.

تکرار اشتباه پاکستان؛ هشدار برای تاجیکستان

پاکستان بیش از سه دهه از طالبان حمایت کرد؛ از آموزش و تجهیز گرفته تا پناه دادن و زمینه‌سازی برای بازگشت آنان به قدرت در افغانستان. اما امروز همین طالبان با حمایت آشکار از تحریک طالبان پاکستان (TTP) به تهدیدی جدی برای امنیت و ثبات پاکستان تبدیل شده‌اند. حملات گسترده TTP در خاک پاکستان، نتیجه مستقیم سیاست‌های اشتباه اسلام‌آباد در تعامل و حمایت از طالبان است.

تاجیکستان اکنون در حال تکرار همان مسیر است. تصور اینکه طالبان می‌توانند شریک قابل اعتماد برای همکاری‌های امنیتی و اقتصادی باشند، خطایی راهبردی است. طالبان هیچ تعهدی به همسایگان ندارند و تنها به دنبال گسترش نفوذ ایدئولوژیک خود هستند. اگر دوشنبه به تعامل نزدیک با طالبان ادامه دهد، دیر یا زود با تهدیدهای مشابه پاکستان مواجه خواهد شد؛ تهدیدهایی که می‌تواند امنیت داخلی، ثبات سیاسی و حتی روابط منطقه‌ای تاجیکستان را به خطر اندازد.

خلاصه مطلب اینکه؛ گرم شدن روابط تاجیکستان با طالبان، در ظاهر شاید به‌عنوان یک گام دیپلماتیک و سیاسی برای ثبات مرزی مثلا جلوه کند، اما در واقع تکرار اشتباه تاریخی پاکستان است. طالبان گروهی نامشروع و افراطی‌اند که فلسفه وجودی‌شان بر حمایت از تروریسم و صدور افراط‌گرایی بنا شده است. هیچ کشوری نباید به این امید باشد که با تعامل نزدیک با طالبان می‌تواند امنیت خود را تضمین کند یا گروه‌های تروریستی را مهار نماید.

تجربه پاکستان باید برای تاجیکستان و دیگر کشورهای منطقه درس عبرت باشد: طالبان قابل اعتماد نیستند و هرگونه حمایت یا نزدیکی به آنان دیر یا زود به تهدیدی جدی برای امنیت ملی تبدیل خواهد شد. به جای تعامل گرم با طالبان، کشورها باید با فشار سیاسی، اقتصادی و دیپلماتیک این گروه را وادار کنند تا از حمایت تروریسم دست بردارند و به اصول پذیرفته‌شده بین‌المللی پایبند شوند. تنها از این مسیر است که می‌توان خطر افراط‌گرایی را مهار کرد و ثبات منطقه‌ای را تضمین نمود.

نوشته های مرتبط :