آمریکا و توجیه شکست در افغانستان با دلایل نژادپرستانه

دسته: تحلیل
نویسنده: عبدالشهید ثاقب
1403/03/06
12:10 ب.ظ
بازدید: 21

پایگاه خبری تحلیلی روایت : سخنان بایدن در باره‌ی افغانستان با واکنش‌های بسیاری مواجه شده است. بسیاری از تحلیل‌گران، این سخنان را نژادپرستانه خوانده و گفته‌اند که رییس جمهور ایالات متحده آمریکا می‌خواهد با دلایل نژادپرستانه، شکست و فرار آن کشور از افغانستان را توجیه کند. متاسفانه باید که نگاه غربی‌ها به افغانستان، نگاه راسیستی و نژادپرستانه است. وقتی از راسیسم فرهنگی صحبت می‌کنم، منظورم آن نگاه غرب‌محورانه‌ای است که ملل را بر اساس فرهنگ‌های شان به متمدن و عقب‌افتاده/برتر و فروتر تقسیم کرده و به همین دلیل برخی ملت‌ها را سزاوار دموکراسی، لیبرالیسم و برخورداری از حقوق بشر نمی‌دانند. یکی از دلایل شکست جمهوریت و بازگشت مجدد طالبان به افغانستان نیز همین نگاه راسیستی غربی‌ها به افغانستان است. یا به تعبیر دیگر،مردم افغانستان قربانیِ چنین نگاهی غرب‌محورانه و راسیستی به افغانستان هستند.

جوبایدن، رییس جمهور آمریکا، روز پنجشنبه (سوم جوزا)، در نشست خبری مشترک با ویلیام روتو، رییس جمهور کنیا گفت: «افغانستان به گورستان امپراتوری‌ها است و احتمال این‌که کسی این کشور را متحد کند، بسیار بعید است.»

او این سخن را در پاسخ خبرنگاری گفت که پرسیده بود چطور کنیا را متعهد به اعزام نیرو به هاییتی می‌کند در حالی که خودش نیروهای آمریکایی را از افغانستان بیرون کشید.

این نخستین بار نیست که رییس جمهور آمریکا چنین سخنی در باره‌ی افغانستان می‌گوید، بلکه او در یک‌سالگی ریاست جمهوری خود نیز گفته بود که افغانستان نمی‌تواند تحت یک حکومت واحد متحد شود.

سخنان بایدن در باره‌ی افغانستان با واکنش‌های بسیاری مواجه شده است. بسیاری از تحلیل‌گران، این سخنان را نژادپرستانه خوانده و گفته‌اند که رییس جمهور ایالات متحده آمریکا می‌خواهد با دلایل نژادپرستانه، شکست و فرار آن کشور از افغانستان را توجیه کند.

متاسفانه باید که نگاه غربی‌ها به افغانستان، نگاه راسیستی و نژادپرستانه است. وقتی از راسیسم فرهنگی صحبت می‌کنم، منظورم آن نگاه غرب‌محورانه‌ای است که ملل را بر اساس فرهنگ‌های شان به متمدن و عقب‌افتاده/برتر و فروتر تقسیم کرده و به همین دلیل برخی ملت‌ها را سزاوار دموکراسی، لیبرالیسم و برخورداری از حقوق بشر نمی‌دانند.

یکی از دلایل شکست جمهوریت و بازگشت مجدد طالبان به افغانستان نیز همین نگاه راسیستی غربی‌ها به افغانستان است. یا به تعبیر دیگر،مردم افغانستان قربانیِ چنین نگاهی غرب‌محورانه و راسیستی به افغانستان هستند.

کشورهای غربی در روزهای نخستین لشکرکشی شان شعار می‌دادند که می‌خواهند در افغانستان دموکراسی، حقوق بشر و حقوق زنان را پیاده کنند. دیری نگذشت که گفتند ما برای ملت‌سازی این‌جا نیامده‌ایم، بلکه مسوولیتِ ما مبارزه علیه تروریسم است. سپس آغاز کردند به نظریه‌پردازی در بابِ «فرودستی افغانستانی‌ها». اساس این نظریه‌پردازی‌ها را این دیدگاه شکل می‌داد که افغانستان یک جغرافیای ایستا و بدون تاریخ، با مردمان وحشی و بربر می‌باشد که نه تنها مستحق دموکراسی و مردم‌سالاری نیستند، بل بهترین و مناسب‌ترین نوع نظام برای آن‌ها، همان سیستم‌های ابتدایی و فرسوده قبیله‌یی و استبدادی می‌باشد. من خوب به یاد دارم که در همان زمان ویلیام فاکس، وزیر خارجه‌ی وقت انگلیس، در باره‌ای افغانستان گفته بود که یک کشورِ ورشکسته قرن‌نوزدهمی است که امکان شکل‌گیری دولت ملی و استقرار دموکراسی در آن منتفی می‌باشد. چندی پیش حامد علمی، روزنامه‌نگار و معاون سخن‌گوی ریاست جمهوری در دوره حامد کرزی، حکایتی را از دخالت یوناما (نمایندگی سازمان ملل در افغانستان) در صفحه فیسبوک خود اشتراک‌گذاری کرده بود که نشان‌دهنده‌ی نگاه راسیستی آن سازمان نیز نسبت به افغانستانی‌ها می‌باشد. گرانت کیپن به بانو حوا علم نورستانی می‌گوید که تا عصر یک کنفرانس مطبوعاتی برگزار کرده و غنی را با فلان تعداد آرا برنده اعلام کند و بعد ادامه می‌دهد: «هنوز مردم افغانستان از انتخابات آزاد ریاست جمهوری فاصله زیاد دارند و همین‌که مردم آموختند چطور پای صندوق های رای بروند کلانترین موفقیت است».

همچنین بخوانید: ملا علیه ملا

دیروز اگر این نگاه راسیستی باعث شکست جمهوریت شد، من می‌ترسم که امروزه باعث به رسمیت‌شناختن طالبان از سوی کشورهای غربی گردد.

مواظب این نگاه راسیستی باید باشیم و اجازه ندهیم که غربی‌ها از مردم ما چهره یک انسان بدوی و وحشی ترسیم کنند.

نوشته های مرتبط :