تفاهمنامه آمریکا و ایران؛ کابوس اسرائیل و عامل اختلاف ترامپ و نتانیاهو؟

دسته: تحلیل
نویسنده: ضیا ضیایی
2026/06/20
11:24 ق.ظ
بازدید: 6

پایگاه خبری تحلیلی روایت : تعهدنامه اسلام‌آباد که با میانجیگری پاکستان به امضا رسید، نه‌تنها معادلات منطقه را تغییر داده، بلکه در ظاهر کار به عاملی برای عمیق‌ترین اختلاف تاریخ روابط واشنگتن-تل‌آویو تبدیل شده است. مقامات اسرائیلی که از مذاکرات کنار گذاشته شده‌اند، این توافق را «فاجعه استراتژیک» می‌خوانند و نتانیاهو که وعده «پیروزی کامل» علیه ایران را داده بود، حالا در انزوا و خشم فرو رفته است. در این میان، شرط ایران و حزب‌الله برای آتش‌بس کامل در لبنان و عقب‌نشینی اسرائیل، به مانعی جدی برای اجرای این تعهدنامه تبدیل شده است.

تعهدنامه اسلام‌آباد که با میانجیگری پاکستان به امضا رسید، نه‌تنها معادلات منطقه را تغییر داده، بلکه در ظاهر کار به عاملی برای عمیق‌ترین اختلاف تاریخ روابط واشنگتن-تل‌آویو تبدیل شده است. مقامات اسرائیلی که از مذاکرات کنار گذاشته شده‌اند، این توافق را «فاجعه استراتژیک» می‌خوانند و نتانیاهو که وعده «پیروزی کامل» علیه ایران را داده بود، حالا در انزوا و خشم فرو رفته است. در این میان، شرط ایران و حزب‌الله برای آتش‌بس کامل در لبنان و عقب‌نشینی اسرائیل، به مانعی جدی برای اجرای این تعهدنامه تبدیل شده است.

اسرائیل در حاشیه؛ از غافلگیری تا خشم

مقامات اسرائیلی که خود را شریک راهبردی آمریکا می‌دانند، در ظاهر و آنچه در رسانه ها گفته می شود این بار نه در میز مذاکره که در جایگاه تماشاگر نشستند. بر اساس گزارش‌ها، نتانیاهو اجازه بررسی متن نهایی تعهدنامه را قبل از امضا نداشته و این موضوع، خشم او را دوچندان کرده است. یک مقام ارشد اسرائیلی که نخواست نامش فاش شود، این توافق را «تسلیم کامل آمریکا در برابر ایران» توصیف کرده و آن را «فاجعه‌ای برای امنیت منطقه» خوانده است.

تحقیر عمومی و خشم خصوصی؛ زخمی که التیام ندارد

ترامپ که پیش‌تر روابط خود با نتانیاهو را «بی‌نقص» توصیف می‌کرد، اما در جمع خبرنگاران اجلاس گروه هفت، صریح‌ترین اظهارات خود را علیه نتانیاهو بر زبان آورده: «ما شریک بزرگ هستیم و او شریک بسیار کوچک است. او اجازه می‌خواهد.» اما فراتر از این تحقیر عمومی، منابع آگاه از تماس تلفنی اخیر ترامپ با مشاورانش خبر داده‌اند که در آن، رئیس‌جمهور آمریکا نتانیاهو را فردی با «قضاوت احمقانه» و «دیوانه» خطاب کرده و به او هشدار داده که بدون حمایت آمریکا، در زندان خواهد بود. این اظهارات که تا پیش از این در روابط روسای جمهور آمریکا با نخست‌وزیران اسرائیل بی‌سابقه بوده، نشان از فروپاشی کامل اعتماد در این رابطه راهبردی دارد.

نقطه اصطکاک لبنان؛ جایی که خط قرمز ترسیم شد

مهم‌ترین بخش تعهدنامه از نگاه اسرائیل، بندی است که آتش‌بس در لبنان و عقب‌نشینی نظامی از خاک این کشور را الزامی می‌داند. نتانیاهو که تاکنون از پذیرش این شرط سر باز زده، با مخالفت صریح ترامپ مواجه شده است. رئیس‌جمهور آمریکا در اظهاراتی بی‌سابقه، تاکتیک‌های نظامی اسرائیل در جنوب لبنان را «غیرقابل قبول» خوانده و گفته است: «خراب کردن یک آپارتمان هر بار که به دنبال کسی هستید، قابل تحمل نیست.» این در حالی است که حزب‌الله روز گذشته اعلام کرد تا زمانی که اسرائیل به‌طور کامل از خاک لبنان عقب‌نشینی نکند، آتش‌بس را نخواهد پذیرفت. هم‌زمان، ایران نیز شرط خود را برای ورود به مذاکرات توافق نهایی، اجرایی شدن کامل مفاد اول تعهدنامه شامل توقف جنگ در تمام جبهه‌ها از جمله لبنان اعلام کرده است. این موضع‌گیری‌ها عملاً نتانیاهو را در بن‌بستی قرار داده که نه از مسیر نظامی راهی برای خروج دارد و نه از مسیر سیاسی.

در عین حال طبق گزارش ها، قرار است امروز وزیر داخله پاکستان برای رایزنی با مقامات ایران در زمینه مذاکرات وارد تهران شود.

فشار داخلی و خارجی؛ نتانیاهو در تنگنا

در حالی که کمتر از ۴ ماه تا انتخابات دشوار داخلی اسرائیل باقی مانده، نتانیاهو در موضع مخالفت با تعهدنامه اسلام‌آباد تنها مانده است. حتی متحدان منطقه‌ای اسرائیل مانند امارات متحده عربی به اجماع حمایت از این توافق پیوسته‌اند. در داخل نیز شبکه‌های رسانه‌ای همسو با نتانیاهو که پیش‌تر از ترامپ حمایت می‌کردند، حملات گسترده‌ای را علیه دولت آمریکا آغاز کرده‌اند. یکی از مجریان کانال ۱۴ اسرائیل، معاون ترامپ را «آشغال» خطاب کرده و فرستادگان او را به یهودستیزی متهم کرده است. این فضای سمی نشان می‌دهد که روابط واشنگتن-تل‌آویو به پایین‌ترین سطح تاریخی خود رسیده است.

آینده مبهم؛ آیا نتانیاهو تسلیم می‌شود؟

مقامات کاخ سفید به‌طور فزاینده‌ای این سوال را مطرح می‌کنند که آیا نتانیاهو صرفاً برای حفظ بقای سیاسی خود، در تلاش برای طولانی‌کردن جنگ‌های منطقه‌ای است یا خیر. آنچه مسلم است، این تعهدنامه نقطه عطفی در روابط آمریکا و اسرائیل محسوب می‌شود؛ چراکه روسای جمهور قبلی آمریکا هرگز رهبر اسرائیل را در معرض چنین انتقادات صریح و شخصی قرار نداده بودند. اکنون همه نگاه‌ها به تهران و واشنگتن دوخته شده است؛ جایی که سرنوشت نه‌تنها این تعهدنامه، بلکه آینده سیاسی نتانیاهو در گرو اجرای کامل مفاد آن، به‌ویژه در لبنان، رقم خواهد خورد.

نوشته های مرتبط :