قدرت ایران؛ مردم یا موشک؟

دسته: تحلیل
نویسنده: احمد شبیر فلاحی
2026/02/11
4:50 ب.ظ
بازدید: 9

پایگاه خبری تحلیلی روایت : وقتی بیرون از مرزهای ایران درباره این کشور سخن گفته می‌شود، اغلب نخستین تصویری که در ذهن نقش می‌بندد، موشک‌ها و توان نظامی آن است. نام موشک‌های بالستیک، بردهای بلند و صنایع دفاعی پیشرفته، بیش از هر موضوع دیگری در رسانه‌های بین‌المللی تکرار می‌شود. بی‌تردید ایران در سال‌های اخیر توانسته است در عرصه صنایع نظامی و تسلیحاتی به جایگاهی قابل توجه در منطقه دست یابد و این توان بازدارندگی، یکی از مؤلفه‌های مهم اقتدار آن به شمار می‌رود. در تحولات و تنش‌های منطقه‌ای نیز بارها به این قدرت اشاره شده و آن را عاملی برای ایجاد موازنه در برابر تهدیدهای بیرونی دانسته‌اند.

وقتی بیرون از مرزهای ایران درباره این کشور سخن گفته می‌شود، اغلب نخستین تصویری که در ذهن نقش می‌بندد، موشک‌ها و توان نظامی آن است. نام موشک‌های بالستیک، بردهای بلند و صنایع دفاعی پیشرفته، بیش از هر موضوع دیگری در رسانه‌های بین‌المللی تکرار می‌شود. بی‌تردید ایران در سال‌های اخیر توانسته است در عرصه صنایع نظامی و تسلیحاتی به جایگاهی قابل توجه در منطقه دست یابد و این توان بازدارندگی، یکی از مؤلفه‌های مهم اقتدار آن به شمار می‌رود. در تحولات و تنش‌های منطقه‌ای نیز بارها به این قدرت اشاره شده و آن را عاملی برای ایجاد موازنه در برابر تهدیدهای بیرونی دانسته‌اند.

اما آیا قدرت یک کشور تنها در موشک‌ها و تجهیزات نظامی خلاصه می‌شود؟ تجربه تاریخ نشان می‌دهد که هیچ حکومتی صرفاً با تکیه بر ابزار نظامی پایدار نمانده است. آنچه به یک نظام سیاسی دوام می‌بخشد، پیوند عمیق آن با مردم و میزان اعتماد عمومی است. قدرت سخت می‌تواند بازدارندگی ایجاد کند، اما این قدرت نرم و سرمایه اجتماعی است که بنیان‌ها را استوار و آینده را تضمین می‌کند.

در ۲۲ بهمن، حضور گسترده و میلیونی مردم در شهرها و شهرستان‌های مختلف ایران به مناسبت سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی، بار دیگر اهمیت عنصر مردمی را در معادلات قدرت برجسته ساخت. برخلاف برخی روایت‌ها که بر شکاف عمیق و بنیادین میان دولت و ملت تأکید می‌کنند، این حضور از نگاه بسیاری نشانه‌ای از تداوم پیوند میان حاکمیت و جامعه در ایران تلقی شد. چنین مشارکتی این پیام روشن را در خود دارد که ثبات سیاسی تنها محصول قدرت نظامی نیست، بلکه ریشه در باورها، هویت جمعی و احساس تعلق مردم دارد.

در این میان، حکایتی منسوب به کنفوسیوس معنای ژرف‌تری به این بحث می‌بخشد. او دولت را بر سه پایه «ارتش، اقتصاد و اعتماد» استوار می‌دانست و در میان این سه، «اعتماد» را مهم‌ترین رکن معرفی می‌کرد. از دید او، اگر مردمی به حکومت خود اعتماد نداشته باشند، حتی پیشرفته‌ترین ارتش و قوی‌ترین تجهیزات نیز نمی‌تواند مانع فروپاشی شود. این روایت، فارغ از زمان و جغرافیا، حقیقتی ماندگار را یادآوری می‌کند: سرمایه اصلی هر نظام سیاسی، اعتماد عمومی است.

البته قدرت نظامی در جهانی پرتنش، بخشی انکارناپذیر از واقعیت سیاست است. کشورها برای دفاع از مرزها و منافع خود ناگزیر از برخورداری از توان بازدارندگی‌اند. اما این توان زمانی معنا و کارآمدی کامل می‌یابد که در کنار آن، انسجام اجتماعی، مشروعیت سیاسی و اعتماد متقابل میان مردم و حاکمیت وجود داشته باشد.

از این منظر، می‌توان گفت بزرگ‌ترین و پایدارترین قدرت ایران، حمایت مردمی از نظام سیاسی آن است. این پشتوانه اجتماعی نه‌تنها به ثبات داخلی معنا می‌بخشد، بلکه در عرصه بیرونی نیز نقش بازدارنده ایفا می‌کند و باعث می‌شود دشمنان با احتیاط بیش‌تری به ایران بنگرند. موشک‌ها ممکن است نماد قدرت باشند، اما این مردم‌اند که به آن قدرت عمق، مشروعیت و ماندگاری می‌بخشند.

نوشته های مرتبط :