وابستگی ثبات و امنیت منطقه به ثبات و امنیت افغانستان

دسته: تحلیل
نویسنده: تحریریه روایت
2023/03/18
10:57 ق.ظ
بازدید: 5

افغانستان تنها کشوری‌ست که در کانون و نقطه‌ای وصل چهار مجموعه امنیتی/ زیرسیستم امنیتی منطقه‌ای واقع شده است. در تازه‌‌ترین طبقه بندی که اندیشمندان حوزه امنیت و مطالعات منطقه‌ای از جمله باری‌بوزان نظریه‌پر‌داز شهیر حوزه امنیت ارایه کرده دیده می‌شود قاره کهن آسیا به چهار زیر مجموعه امنیتی تقسیم بندی شده: مجموعه امنیتی آسیای مرکزی با محوریت روسیه، خاورمیانه با محوریت ایران،سعودی، ترکیه و اسرایل، جنوب آسیا با محوریت هند و پاکستان و شرق‌دور با محوریت چین و ژاپن. در این میان وقتی جایگاه افغانستان را شما بخواهید به بررسی بگیرید که متاثر از کدام زیر سیستم است دیده می‌شود که این کشور در کانون و نقطه‌ی پیوند و اتصال این چهار زیر مجموعه امنیتی واقع شده است.

بی‌گمان این موقعیت هم تأثیر گذاری خود را بالای افغانستان داشته است و هم تأثیر پذیری خود را. تأثیر گذاری به این معنی که هرگونه برخورد و رقابت میان بازی‌گران مجموعه‌های امنیتی منطقه‌ای عمیق‌ترین و ناگوار‌ترین پیامد منفی خود را بالای افغانستان داشته است. ریشه بحران امروز افغانستان هم بر ‌می‌گردد به همین رقابت میان بازی‌گران منطقه‌ای چون: هند و پاکستان از یک سو، روسیه و چین از سوی دیگر و ایران، سعودی و اسراییل. این قدرت‌ها چندین دهه می‌شود که رقیب خود را در میدان افغانستان به چالش می‌کشد.

اما ادامه امنیتی‌سازی منطقه و رقابت‌های ناسالم در چهار مجموعه امنیتی فوق ذکر، افغانستان را به عنوان کانون و نقطه‌ی اتصال و پیونددهنده‌ای جنوب‌آسیا به آسیای مرکزی و شرق‌آسیا با خاورمیانه عملا مبدل به تنور گرم جنگ‌های نیابتی و پناه‌گاه امن تروریزم و اندیشه‌های بنیادگرایانه کرده است که بی‌تردید این وضعیت تاثیرات ویران‌گر و بنیان‌برافگنی را برای کلِ منطقه و حتی فراتر از آن به دنبال دارد.

همچنین بخوانید: نخست وزیر پاکستان نسبت به تهدید تروریزم از خاک افغانستان ابراز نگرانی کرد

هرچند پس از تحولاتی که سال گذشته در افغانستان رونما و منجر به فروپاشی نظام جمهوریت و دوباره قدرت‌گیری گروه طالبان و شبکه‌های همسو با ایشان که اکثریت دارای دیدگاه های افراطی، واپس‌گرا و تروریستی هستند شد، نگاهی بازی‌گران منطقه‌ای در مورد افغانستان و آینده سیاسی این کشور تغییر کرده و به نگران شان افزوده است. چون دیده می‌شود با گذشت هر روز از عمر نظام موجود در کابل، شعله‌های تنور داغ افغانستان دارد به‌سوی کشور‌های منطقه طغیان می‌کند و جرقه‌های روشن شدن آتش را از آلماتی، دوشنبه، بشکیک در آسیای میانه، تا کشمیر و بلوچ‌ستان در جنوب‌آسیا و برخی نقاط در خاورمیانه می‌شود به روشنی مشاهده نمود.

به باور بنده امنیت در افغانستان به مثابه‌ای امنیت در کلِ منطقه است و بی‌ثباتی و بحران در افغانستان به معنای بی‌ثباتی و آشوب‌گری‌ در منطقه و حتی فراتر از آن. بنابراین تا دیر نشده باید به بحران افغانستان راه پیدا شود.

نوشته های مرتبط :