خیرالله آزاد، دیپلمات پیشین افغانستان، میگوید طالبان پس از پایان درگیری با نیروهای وابسته به جمعهخان فاتح، تمرکز خود را در بدخشان بر خلع سلاح و محدود کردن فعالیتهای نظامی شماری از فرماندهان محلی، از جمله ملا امانالدین منصور، گذاشته است.
آزاد در مطلبی در صفحه فیسبوک خود نوشته است که «امارت قندهار» پس از جمعکردن «غایله جمعهخان»، اکنون بر ملا امانالدین منصور و چند فرمانده متوسط و کوچک دیگر، از جمله قاری واصلالدین نظری، متمرکز شده است.
به گفته او، ترور خواهرزاده ملا امانالدین منصور از سوی ریاست استخبارات طالبان نیز در راستای «ترساندن» او انجام شده است.
این دیپلمات پیشین مدعی شده است که هشدارهای اولیه برای امانالدین منصور فرستاده شده تا سلاح و جنگافزار نیروهایش را از ولسوالیهای تحت نفوذ خود جمعآوری و تسلیم طالبان کند؛ در غیر این صورت، نیروهای ویژه طالبان از مرکز اعزام خواهند شد و با تلاشی خانهبهخانه، حوزه نفوذ او را بهطور کامل خلع سلاح خواهند کرد.
آزاد در ادامه نوشته است که طالبان پیش از این نیز با مولوی نجیب راغی برخورد مشابهی داشته و در نخستین سال حاکمیت خود، جنگافزار و امکانات او را جمعآوری و فعالیتهای نظامیاش را متوقف کردهاند.
او همچنین مدعی شده است که رهبری طالبان در قندهار در حال حاضر تنها به فصیحالدین فطرت و ملا حافظ در بدخشان اعتماد دارد و این دو را به دلایلی «خودی» میداند.
نارضایتی در میان طالبان بدخشان
خیرالله آزاد میگوید شماری از فرماندهان و جنگجویان رده پایین طالبان بدخشانی از وضعیت موجود سرخورده و عصبانیاند و احساس میکنند فریب خوردهاند.
به گفته او، برخی از این افراد در شبکههای اجتماعی و پیامرسانها در جستوجوی راههای ارتباط با مخالفان طالبان و هستههای مختلف جبهات ضدطالبان در بدخشان هستند.
آزاد همچنین نوشته است که شماری از چهرههای غیرنظامی و نسل نخست طالبان بدخشانی، از جمله قاری دینمحمد، پهلوان شمسالدین و مولوی عبدالغنی، اکنون در کابل بهسر میبرند و عملاً از تحولات میدانی بدخشان دور ماندهاند.
فشار طالبان بر مردم نسی درواز
این دیپلمات پیشین در بخش دیگری از نوشته خود، وضعیت ولسوالی نسی درواز را نیز نگرانکننده توصیف کرده است.
به گفته آزاد، نیروهای طالبان در مساجد روستاهای این ولسوالی مستقر شدهاند و در مرحله نخست، سلاح افراد وفادار به جمعهخان را جمعآوری و برای آنان برگه عفو عمومی صادر کردهاند؛ اما پس از پایان این روند، دوباره برخی افراد را احضار کرده و خواهان تسلیم سلاح و جنگافزار بیشتر شدهاند.
او مدعی شده است افرادی که پس از تحویل سلاح از محل زندگی خود متواری شدهاند، با فشار طالبان بر اعضای خانوادههایشان مواجه شدهاند و در برخی موارد، خانواده آنان مورد لتوکوب و آزار قرار گرفتهاند.
آزاد همچنین نوشته است که طالبان در جریان روند خلع سلاح حتی مردم عادی را نیز تحت فشار قرار میدهند و از افراد سالخورده میخواهند سلاحهایی را که دههها پیش در جریان جنگ با شوروی در اختیار داشتهاند، پیدا و تسلیم کنند.
به گفته او، بخشی از سلاحهای قدیمی موجود در درواز که از زمان جنگ با شوروی باقی مانده بود و در دوره جمهوری نیز به روند خلع سلاح تحویل نشده بود، سالها پیش توسط جمعهخان با اجبار جمعآوری شده است. او مدعی شده که نیروهای طالبان اکنون این سلاحها را از ذخیرهگاههای وابسته به جمعهخان کشف و با چرخبال به کابل منتقل میکنند.
تلاش برای ثبت شکایت علیه جمعهخان
آزاد همچنین از اعزام هیئتی از مرکز طالبان به ولسوالی نسی با عنوان «سمع شکایات» خبر داده است.
به گفته او، این هیئت از مردم خواسته است شکایتهای خود علیه جمعهخان و افراد وابسته به او را ثبت کنند؛ اقدامی که به باور آزاد میتواند به تشدید اختلافات و خصومتهای داخلی در منطقه منجر شود.
او در پایان نوشته است که جمعهخان فاتح در کابل، در مهمانخانه فصیحالدین، تحت نظر قرار دارد و شماری از جنگجویان پیشین او پس از تحویل سلاحهایشان از محل زندگی خود متواری شدهاند.
آزاد میگوید در این میان، مردم عادی ولسوالی نسی درواز بیش از همه تحت فشار و آزار و اذیت قرار دارند.
ادعاهای مطرحشده از سوی خیرالله آزاد بهطور مستقل تأیید نشده است.
