فلسطین همواره برای جمهوری اسلامی ایران، مسئلهای محوری و بنیادین بوده است. این کشور به دلیل پایبندی به این مسئله، هزینههای سنگینی پرداخته و همچنان نیز میپردازد؛ از تحریمها و توطئهها گرفته تا خونهای پاکی که مردم ایران در میدانهای مختلف درگیری در سراسر منطقهٔ غرب آسیا (خاورمیانه) از زمان پیروزی انقلاب اسلامی تا امروز تقدیم کردهاند.
کتاب «مسئلهٔ فلسطین» منبعی مهم در ارتباط با همهٔ ابعاد مربوط به مسئلهٔ ملت فلسطین و تقابل اسلامی ـ صهیونیستی به شمار میرود و همچنین دیدگاه رهبری ایران دربارهٔ ماهیت این رویارویی و راههای مقابله با رژیم اسرائیل و حذف آن را تبیین میکند. این کتاب به مهمترین مواضع رهبر انقلاب، سید علی خامنهای، در فاصلهٔ سالهای ۱۹۸۹ تا ۲۰۱۸ پرداخته است.
کتاب «مسئلهٔ فلسطین» توسط مؤسسهٔ فرهنگی و پژوهشی انقلاب اسلامی تدوین و منتشر شده و انتشارات «دار المودّه» در بیروت آن را ترجمه، تحقیق و توزیع کرده است.
در فصل نخست کتاب، به محورهای کلی مسئلهٔ فلسطین در اندیشهٔ سید علی خامنهای پرداخته میشود؛ از جمله اهمیت این مسئله. فصل دوم به تحلیل شکستها و پیروزیهای جهان اسلام در برابر رژیم صهیونیستی اختصاص دارد.
در فصل سوم، مسئولیتهای امت اسلامی، ملت فلسطین، دولتهای مسلمان، جمهوری اسلامی، رسانهها، نخبگان و دیگر اقشار در دفاع از مسئلهٔ فلسطین مورد بررسی قرار میگیرد. فصل چهارم به جنایات رژیم صهیونیستی در طول اشغال سرزمینهای فلسطینی میپردازد و فصل پنجم راهحلهای درست و نادرست در خصوص این مسئله را بررسی میکند.
در فصل ششم، از شهیدان قهرمان و شخصیتهای برجستهای یاد میشود که تا واپسین لحظه برای قدس شریف ایستادگی کردند؛ از جمله شهید شیخ احمد یاسین، شهید دکتر فتحی شقاقی و شهید دکتر عبدالعزیز رنتیسی. همچنین مواضع فرمانده شهید قاسم سلیمانی پس از ترورش در بغداد در اوایل سال ۲۰۲۰ نیز افزوده شده است.
در فصل هفتم، مهمترین پرسشها و شبهات مطرح دربارهٔ مسئلهٔ فلسطین و مبارزه با رژیم اشغالگر قدس بررسی میشود و در نهایت، فصل هشتم به ترسیم چشماندازهای روشن فلسطین در چارچوب آیندهٔ امت واحدهٔ اسلامی میپردازد.
بر اساس مقدمهٔ کتاب، این اثر نخستینبار در پاییز سال ۲۰۱۱ منتشر شد و تاکنون چهار بار تجدید چاپ شده است. پس از مدتی نیز ترجمهٔ آن به دو زبان عربی و انگلیسی منتشر گردید. از تابستان سال ۲۰۱۵ و همزمان با مذاکرات هستهای میان ایران و گروه ۵+۱، بازتابها و واکنشهایی نسبت به این کتاب در مطبوعات و رسانههای اسرائیلی، آمریکایی و غربی پدید آمد؛ چرا که این اثر دربردارندهٔ دیدگاهها و مواضع رهبر انقلاب اسلامی دربارهٔ آزادسازی فلسطین و نابودی «اسرائیل» است.
در اوایل اکتبر سال ۲۰۱۵، نخستوزیر رژیم صهیونیستی این کتاب را در برابر اعضای مجمع عمومی سازمان ملل متحد به نمایش گذاشت و بهدروغ ادعا کرد که سید علی خامنهای آن را چند روز پس از توافق هستهای (۲۰۱۵) منتشر کرده است. او گفت: «این کتاب نقشهٔ راهی است که مسئولان ایرانی برای نابودی “اسرائیل” ترسیم کردهاند.» وی برای نشان دادن اعتراض خود، بهمدت ۴۴ ثانیه در برابر حاضران سکوت کرد و به چهرههای آنان خیره شد.
برای تکمیل و بهرهمندی بیشتر از این اثر ارزشمند، مطالب و بیانات آن تا نوامبر ۲۰۱۸ بهروزرسانی و تکمیل شده است.
بر پایهٔ وعدهٔ صادقانهٔ سید علی خامنهای، آزادسازی فلسطین و فروپاشی «اسرائیل» از رخدادهای حتمی خواهد بود و به خواست خدا، پیش از سال ۲۰۴۰ شاهد فروپاشی کامل این موجودیت اشغالگر و ستمگر خواهیم بود.
کتاب با سخنرانی مهمی از سید علی خامنهای، به مناسبت دومین سالگرد روز جهانی قدس، در خطبههای نماز جمعهٔ ۸ اوت ۱۹۸۰ آغاز میشود.
سید علی خامنهای در این سخنرانی میگوید: «مسئلهٔ قدس، مسئلهای سرنوشتساز برای ملت ما و همهٔ فرزندان امت بزرگ اسلامی است. حتی اگر انقلاب اسلامی در درون این مرزها به پیروزی نهایی دست یابد، این به معنای تحقق پیروزی کامل نیست؛ چرا که تا زمانی که این زخم و این غدهٔ چرکین به نام دولت غاصب “اسرائیل” در قلب سرزمینهای اسلامی و عربی وجود دارد، نمیتوانیم خود را پیروز بدانیم. همچنین نمیتوانیم حضور دشمن را در کنار گوش خود، در سرزمینهای اشغالشده و غصبشده، تحمل کنیم.»
سید علی خامنهای در بخش دیگری از سخنان خود تأکید میکند: «ما صهیونیسم را یک هدف یا مکتب، و یا حتی گرایشی یهودی نمیدانیم؛ بلکه آن را یک گرایش فاشیستیِ سیاسیِ متجاوز میدانیم که حیات خود را جز با ظلم، ستم و تصرف سرزمینهای متعلق به مسلمانان مستضعف و محروم نمیتواند ادامه دهد.»
وی در پایان سخنرانی خود، خطاب به ملت مسلمان ایران چنین میگوید: «روز قدس، روز شعار بزرگ انقلاب اسلامی ماست و شما و ما باید خود را آماده کنیم. من امروز اعلام میکنم که باید هر روز بر آمادگیهای نظامی، تسلیحاتی و تجهیزات رزمی خود بیفزاییم و کیفیت آنها را ارتقا دهیم».
در ادامه، کتاب بخشهایی از این مواضع تاریخی سید علی خامنهای را نقل میکند:
سید علی خامنهای در خطبههای نماز جمعهٔ تهران در تاریخ ۱۵ دسامبر ۲۰۰۰، فلسطین را از دو جهت مسئلهٔ جهان اسلام میداند: نخست آنکه فلسطین بخشی از سرزمین اسلامی است و در این زمینه میان مذاهب اسلامی هیچ اختلافی وجود ندارد؛ همهٔ فقها اتفاق نظر دارند که اگر بخشی از سرزمین اسلامی به دست دشمنان اسلام افتاده و حاکمیت آنان بر آن تحمیل شود، جهاد و تلاش برای بازپسگیری آن بر همگان واجب است. دوم آنکه تأسیس «دولت یهودی» ـ یا به تعبیر دقیقتر صهیونیستی ـ در این منطقه از جهان اسلام، با اهدافی استکباری و بلندمدت صورت گرفته است. این دولت در منطقهای حساس، در قلب جهان اسلام، که بخش غربی آن یعنی آفریقا را به بخش شرقی آن یعنی خاورمیانه و آسیا و شرق پیوند میدهد، ایجاد شده است؛ منطقهای که در واقع مثلثی میان آسیا، آفریقا و اروپا را تشکیل میدهد. هدف از این اقدام آن بوده است که قدرتهای استعماری آن زمان، بهویژه دولت بریتانیا، بتوانند در بلندمدت سلطهٔ خود را بر جهان اسلام حفظ کنند.
بر این اساس، نجات فلسطین و برچیدن «دولت صهیونیستی» اشغالگر، مسئلهای است که با منافع ملتهای این منطقه، از جمله منافع کشور عزیز ما ایران، گره خورده است. از این رو، هر کس مقابله با نفوذ و قدرت صهیونیستها را بهعنوان یک رویکرد برگزیده، در حقیقت بر پایهٔ طرحی سنجیده و در چارچوب مصالح کشور و منافع عمومی جمهوری اسلامی و ملت ایران عمل کرده است.
در خصوص قدس نیز، سید علی خامنهای در مراسم افتتاح کنفرانس جهانی حمایت از انتفاضهٔ فلسطین در تاریخ ۲۴ اپریل ۲۰۰۱ میگوید: «قدس محور اصلی انتفاضهٔ اقصی است و جرقهای که خشم ملت فلسطین را شعلهور ساخت، اهانت صهیونیستها به مسجد الاقصی بود».
سید علی خامنهای در دیدار با قاریان شرکتکننده در بیستویکمین دورهٔ مسابقات بینالمللی قرآن کریم در تاریخ ۱۶ سپتامبر ۲۰۰۴ میگوید: «امروز بهروشنی میبینید که آنان جنگی فراگیر و گسترده را علیه تمام امت اسلامی، نه فقط بخشی از آن، به راه انداختهاند. این جنگ ابعاد اقتصادی، سیاسی، فرهنگی، نظامی و امنیتی دارد و از ابزارهای گستردهٔ رسانهای مدرن نیز بهره میبرد. آنچه امروز در فلسطین، عراق یا افغانستان مشاهده میکنید، جنگ علیه یک ملت خاص نیست؛ زیرا وقتی با فلسطین میجنگند، در حقیقت با موجودیت اسلام در این منطقه میجنگند. و اگر از نظام صهیونیستی با تمام توان حمایت میکنند، به این دلیل است که میخواهند مانعی بزرگ در برابر وحدت و قدرت جهان اسلام ایجاد کنند.»
وی در سخنرانی خود در حرم مطهر رضوی در تاریخ ۲۱ مارس ۲۰۱۱ میگوید: «میپرسند چرا ایران از مردم بحرین حمایت میکند؟ ما از همه حمایت کردهایم. ما ۳۲ سال است که از ملت فلسطین حمایت میکنیم. کدام کشور یا دولت یا ملتی در طول این سالها چنین حمایتی ارائه کرده است؟ آیا ملت فلسطین شیعه است؟ مردم ما چه تلاشهایی برای غزه انجام دادهاند؟ ملت ما در هر جا نسبت به غزه، فلسطین، مصر و تونس احساسات خود را نشان داده است، در حالی که اینها شیعه نیستند. پس مسئله، مسئلهٔ شیعه و سنی نیست.»
سید علی خامنهای در دیدار با اسرای آزادشده در تاریخ ۱۵ اگست ۲۰۱۲ تصریح میکند: «طرح مسئلهٔ فلسطین برای جمهوری اسلامی یک اقدام تاکتیکی نیست، بلکه مسئلهای اساسی و ریشهدار است که از عقیدهٔ اسلامی سرچشمه میگیرد. وظیفهٔ ما این است که این سرزمین اسلامی را از سلطهٔ قدرتهای اشغالگر و حامیان بینالمللی آنها خارج کنیم و آن را به ملت فلسطین بازگردانیم. این یک وظیفهٔ دینی بر عهدهٔ همهٔ مسلمانان است و همهٔ ملتها و دولتهای اسلامی باید به آن عمل کنند».
وی همچنین در پیامی به چهارمین کنفرانس حمایت از فلسطین در تاریخ ۴ مارچ ۲۰۰۹ تأکید میکند که این موجودیت اشغالگر، که طی چند دهه با تکیه بر ارتش و سلاح و با حمایت سیاسی و نظامی آمریکا، چهرهای هراسانگیز و شکستناپذیر از خود نشان میداد، امروز دو بار (در لبنان و غزه) در برابر نیروهای مقاومت شکست خورده است؛ نیروهایی که بیش از تکیه بر سلاح و تجهیزات، بر ایمان به خدا و حمایت مردمی تکیه داشتند.
سید علی خامنهای در پیامی برای محکومیت هتک حرمت حرمین عسکریین در عراق در تاریخ ۱۴ جون ۲۰۰۷ نیز میگوید: «دشمنان امروز در عراق، فلسطین، لبنان و هر نقطهای از جهان اسلام که بتوانند، در پی شعلهور کردن آتش فتنه هستند و تلاش میکنند مسلمانان را در برابر یکدیگر قرار دهند و آنان را با بهانههای مختلف مذهبی، قومی و حزبی به جان هم بیندازند. بر مسلمانان است که اجازه ندهند این هدف ننگین و خطرناک تحقق یابد.»
سید علی خامنهای در سخنرانی خود در مراسم افتتاح کنفرانس بینالمللی حمایت از انتفاضهٔ فلسطین در تاریخ ۲۴ اپریل ۲۰۰۱ تأکید میکند: «الگوی مقاومت و جهاد پیش روی ماست؛ به این معنا که میتوان از طریق مقاومت و جهاد ـ و البته با پذیرش برخی هزینهها ـ به پیروزی دست یافت. در عین حال، الگوی شکست و چنگ زدن به راههای سازش و گدایی صلح نیز در برابر ما قرار دارد که ثمرهای جز تحقیر، ذلت و در نهایت تحمیل خواستههای یکجانبهٔ اسرائیل ندارد؛ و ما این واقعیت را به چشم خود دیدهایم.»
وی در سخنرانی دیگری در جمع گستردهای از زائران حرم امام خمینی(ره) در تاریخ ۴ جون ۲۰۰۲ اظهار میدارد که راهحل مسئلهٔ فلسطین از مسیر طرحهای تحمیلی و ساختگی نمیگذرد. بهباور او، تنها راهحل آن است که مردم واقعی فلسطین ـ نه مهاجران اشغالگری که به این سرزمین آمدهاند ـ چه آنان که در داخل فلسطین زندگی میکنند و چه آنان که از آن کوچانده شدهاند، خود نظام حاکم بر کشورشان را تعیین کنند.
او میافزاید: اگر در گفتمان مدعیان دموکراسی در جهان، تکیه بر آرای مردم امری بدیهی و خدشهناپذیر است، ملت فلسطین نیز یک ملت است و باید خود دربارهٔ سرنوشتش تصمیم بگیرد. موجودیت غاصبی که اکنون بر سرنوشت فلسطین مسلط شده، هیچگونه حق و مشروعیتی در این سرزمین ندارد؛ بلکه پدیدهای ساختگی و تحمیلی و محصول قدرتهای ستمگر است.
سید علی خامنهای در بخشی از خطبهٔ نماز جمعهٔ تهران در تاریخ ۱۵ دسامبر ۲۰۰۰ نیز بیان میکند: «اسناد تاریخی نشان میدهد که پیش از آنکه تأسیس “دولت اسرائیل” خواست یهودیان باشد، هدفی استعماری برای دولت بریتانیا به شمار میرفت. شواهد تاریخی حاکی از آن است که بسیاری از یهودیان در آن زمان چنین دولتی را ضروری یا حتی به سود خود نمیدانستند و از آن گریزان بودند. بنابراین، این مسئله بیش از آنکه یک خواست یهودی باشد، طرحی استعماری از سوی بریتانیا بوده است.»
او در ادامه توضیح میدهد که پس از آن، ایالات متحده میراث سلطه و سیاستهای استعماری بریتانیا را به دست گرفت و این میراث در چارچوب انتقال قدرتهای استعماری به آمریکا قرار گرفت. آمریکاییها نیز این دستاورد را بهخوبی به کار گرفتند و همچنان از آن بهرهبرداری میکنند.
سید علی خامنهای در سخنرانی خود در نخستین کنفرانس اسلامی دربارهٔ فلسطین در تاریخ ۴ دسامبر ۱۹۹۰ تصریح میکند: «حکم فقهی در این مسئله (دفاع از فلسطین) روشن است و در میان مسلمانان کسی در آن تردید ندارد. این همان مسئلهای است که در همهٔ کتابهای فقهی در باب جهاد مطرح شده است؛ هیچیک از فقهای مسلمان، چه پیشینیان و چه متأخران، در وجوب جهاد عینی هنگامی که سرزمینهای اسلامی مورد اشغال قرار گیرد یا در محاصرهٔ دشمنان واقع شود، تردیدی نداشتهاند.»
وی در سخنرانی خود در تاریخ ۹ سپتامبر ۲۰۱۵ نیز میگوید: «پس از پایان این مذاکرات هستهای، شنیدم که صهیونیستها در فلسطین اشغالی گفتهاند که با این مذاکرات، برای ۲۵ سال از نگرانی ایران آسوده شدیم و پس از آن به آن خواهیم پرداخت. در پاسخ میگویم: اولاً شما ۲۵ سال آینده را نخواهید دید؛ انشاءالله تا آن زمان، به لطف و عنایت الهی، چیزی به نام رژیم صهیونیستی در منطقه باقی نخواهد ماند.»
او همچنین در سخنرانی خود در ششمین کنفرانس حمایت از انتفاضهٔ فلسطین در تاریخ ۲۱ فبروری ۲۰۱۷ بیان میکند: «این جنایت (غصب فلسطین) صفحهای ننگین از صفحات تاریخ است که همچون دیگر صفحات سیاه، به یاری خداوند بسته خواهد شد؛ چنانکه خداوند فرموده است: «همانا باطل نابودشدنی است.» (اسراء: ۸۱) و نیز در کتاب خود فرموده است: «زمین را بندگان شایستهٔ من به ارث خواهند برد». (انبیاء: ۱۰۵).