نقش پر‌ رنگ زنان در مکتب عاشورا و کتمان حقوق زن در افغانستان

دسته: مصاحبه
نویسنده: غلام رضا سادات
1403/04/27
11:21 ق.ظ
بازدید: 24

پایگاه خبری تحلیلی روایت : بی تردید یکی از گروه های نقش آفرین در نهضت عاشورا، زنان بودند. اگر اسلام با قیام امام حسین ع زنده است، سهم بزرگی از آن مربوط به زنانی است که تاریخ، مانند آن را کمتر دیده است. زنان در کربلا نشان دادند که تکلیف اجتماعی، خاص مردان نیست، بلکه آنان نیز برابر وظیفه انسانی خود باید به جریان های اجتماعی توجه کنند و آنجا که مسئله حمایت از دین و اقامه حق، به میان می آید، در صحنه حضور یابند.

بی تردید یکی از گروه های نقش آفرین در نهضت عاشورا، زنان بودند. اگر اسلام با قیام امام حسین ع زنده است، سهم بزرگی از آن مربوط به زنانی است که تاریخ، مانند آن را کمتر دیده است.
زنان در کربلا نشان دادند که تکلیف اجتماعی، خاص مردان نیست، بلکه آنان نیز برابر وظیفه انسانی خود باید به جریان های اجتماعی توجه کنند و آنجا که مسئله حمایت از دین و اقامه حق، به میان می آید، در صحنه حضور یابند.

واقعه عاشورا گرچه حقيقتاً تلخ و جانسوز است اما در درون خود تابلوي زيبايي است از آزادگي و شناخت انسان‌ها و همچنين بزرگي مقام زن.
مردان در صحنه نبرد جنگيدند به شهادت رسيدند و زنان پيام ايشان را شهر به شهر ابلاغ كردند و به اسيري رفتند.
نمي‌توان بدون تعمق اين جمله را بر زبان جاري ساخت بي آنكه مفهوم عميق‌اش را دريافت. وقتي مطرح مي‌شود كه «كربلا مي‌مرد اگر زينب نبود» در اين كلام رازي نهفته است كه نياز به شناخت مكتب عظيم عاشورا دارد.
براي بسیاری از مسلمانان و آزادگان، عاشورا روز حزن و ماتم زمين و آسمان است، اما براي آزادی‌خواهان و آگاهان، عاشورا روز عمل است، روزي كه هر آنچه در دين اسلام عنوان شده است در صحنه عمل اجرا مي‌شود و شكل كاربردي مي‌يابد. يكي از جريان‌هاي مؤثر در پيشرفت نهضت عاشورا حضور قوي و مؤثر زنان بود كه به گونه‌اي قلم بطلان بر كج‌انديشي‌هاي جامعه آن روزگار درباره زنان كشيده شد. در كربلا هر آنچه كه مورد تقاضاي يك زن است ديده مي‌شود.
1- حق انتخاب ۲- آزادي بيان و عقيده ۳- آزادي عمل ۴- حضور (آنچنان كه خود مي‌خواهند).
در كربلا زن و مقامش رنگ و بويي از ضعف و پژمردگي ندارد. زن ناآگاه در صحنه كربلا حضور ندارد، مي‌داند كجاست و چه مي‌خواهد و به كجا مي‌رود، هر زني كه در آن صحنه حاضر است در معني حقيقي كلام زنی است مصمم و آگاه و صاحب آگاهي متفاوتي نسبت به ساير زنان جامانده از مكتب عاشورا.
زن صرفاً موجودي نيست كه به واسطه ضعف متكي بر مرد باشد بلكه با تفكرات خويش مي‌تواند در مقام يك شريك زندگي، همسرش را از ترديدهاي زندگي برهاند.

همچنین بخوانید: آیا پنجشیر بخشی از ایران است؟

بعد از واقعه روز عاشورا و شهادت امام حسین(ع) و یارانش در صحرای سوزان کربلا، شاید یزید و پیروان اش فکر می کردند که برای همیشه جریان حق طلبی و عدالت خواهی را از بین برده و خفه ساخته اند، اما غافل از این که شخصیتی به نام زینب به عنوان یک زن، قهرمان و اسطوره شجاعت و درایت، راوی حماسه کربلا و عاشورا است و مسئولیت تبیین و رساندن پیام بلند انسانی عاشورای حسینی را به عهده دارد.

در جامعه قبیله ای و سنتی قدیم عرب، شاید کمتر کسی فکرش را می کرد که کسی به نام زینب(س) به عنوان یک زن بتواند روایت و حماسه عظیم عاشورا را برای نسل های آن روز و بعد از آن، در درازنای تاریخ روایت و منتقل کند و به گوش مردمان جهان برساند، اما با همه چالش ها و دردها و از دست دادن عزیزترین ها از جمله برادرها و صدها مصیبت عظیم که بر زینب(س) وارد شد و فشار و توهین ها و سخت گیری ها و… اما به عنوان یک زن رسالت مند، رسالتش را به درستی انجام داده و پیام ها و نمادهای عاشورای حسینی و قیام ۶۱ هجری را آن گونه که اتفاق افتاده بود و به درستی برای همه بیان و بازگو کرد. علاوه بر آن این مسئله را ثابت ساخت که یک زن به مثابه زینب هم می تواند چنین رسالت عظیم را بر دوش بکشد.

البته نکته قابل توجه این است که زینب نه اینکه صرفا روضه بخواند و ضجه و ناله کند و به سر و صورت بزند و داد و فغان کند، نه! زینب(س) به جای همه این حرکات احساسی، اما به بیان واقعیت ها و حقانیت مکتب اسلام و راه و رسم مکتب انسان ساز عاشورا و کربلا و شهادت مظلومانه امام حسین(ع) و یارانش پرداخت و صدای عدالت خواهی و عدالت طلبی را در جهان گسترده ساخت. او با حجاب و وقار و متانت و حفظ ارزش‌ها، یزید و یزیدیان را رسوا ساخت. کاری که زنان افغانستان می توانند از آن الگو برداری کنند.

همچنین بخوانید: واکنش صالح به اعتراضات بدخشان: گروه شوم، متعصب و جهالت‌پرور از سوی مردم لگدمال خواهد شد

البته جدا از پیام ها و روایت های مهم عاشورا و کربلا که برای همه بشریت و تاریخ است؛ دو نکته در روایت زینب(س) از عاشورا خیلی برجسته و مهم است؛ یکی محوریت یک زن در تبیین پیام و روایت تاریخی که با گذشت صدها سال هنوز این روایت تاریخی از جریان عدالت خواهی همچنان زنده بوده و هر ساله به جوش و خروش حماسی آن افزوده می شود. از طرفی هم تکرار این روایت و مسیر تاریخی و قهرمانی زنی است که وی را برای همیشه در تاریخ بشر جاویدانه ساخته است.

نکته پایانی اینکه مقایسه رسالت زینب در واقعه عاشورا و وضعیت امروز زنان افعانستان، درس «مدیریت در شرایط بحران» را به همگان می‌آموزد.

زنان امروز افغانستان می توانند با الگوگیری از زینب س و بهدور از رفتارهای خلاف ارزش‌ها و احساسی از جمله جامه‌ پاره‌ کردن‌ها و حجاب آتش زدن‌ها‌ و هیاهوی بی‌ثمر، حقوق زنان را مطالبه نموده و یزیدیان زمان را رسوا کنند. بدون شک وضعیت زنان کشور رقبت بار است و حتی نفس وجودی حقوق آنان دارد کتمان می شود. ولی همه می دانیم که با رفتار احساساتی و خلاف عرف و ارزش‌ها و حجاب دورکردن‌ها که هیچ بن‌مایه‌ای فکری و فرهنگی در افغانستان ندارد، نمی شود به مبارزه رفت.

البته حضور مسئولانه زنان در قیام امام حسین(ع) و همدلی و همراهی آنان با نهضت حسینی، گویای آن است که زن می‌تواند برای رسیدن به والاترین مقام انسانی، هم‌پای مردان و شهیدان گام بردارد و برای تجدید حیات اسلام و جامعه، مجاهدتی ثمربخش و چشم‌گیر داشته باشد. این زنان که همانند دیگر زنان دارای عاطفه و احساس بودند، علی‌رغم علاقه به زندگی بی‌دغدغه و بدون اضطراب، با تشویق همسر و فرزندان برای یاری فرزند رسول‌خدا(ص)، خود نیز همراه و هم‌پای آنان در مسیر اعتلای حق و جامعه اسلامی کوشیدند تا در تعارض دین و دنیا، دین را مقدم بدارند و در پی ادای تکلیف شرعی خویش با گذشتن از خود و تمایلات نفسانی حلال، نام خویش را در تاریخ جاودانه کنند.

همچنین بخوانید: شورای مقاومت: روسیه عوض تعامل‌ با یک گروه افراطی منافعش را بر محور مردم افغانستان ارزیابی کند

نوشته های مرتبط :