رادیوی فارسی بی بی سی بعد از هشتاد سال فعالیت به کارش پایان داد و رسمأ بسته شد. رادیوی فارسی بیبیسی در ۱۹۴۰ میلادی و در اوایل جنگ جهانی دوم، برای رقابت با رادیو برلین راه اندازی شد. آماج برنامههای بی بی سی از همان اوایل کار به سود پادشاهی بریتانیا و ضد حکومت ناسیونال سوسیالیست آلمان بود. بعدها این رویکرد در قبال سایر حکومتهای که در مخالفت و تقابل با انگلیس و غرب قرار داشت اعمال گردید.
رادیو بی بی سی فارسی، بخش از سرویس جهانی بیبیسی است که به زبان های مختلف در زمینه رسانهای تولید محتوا دارد. همچنین بودجه سرویس جهانی بی بی سی به شمول بخشهای فارسی زبان آن از جانب حکومت انگلیس تمویل میشود.
باتوجه به پیشرفت تکنالوجی و کاهش علاقهمندی به رسانههای صوتی مانند رادیو از یک طرف، و افزایش بودجهها و مصارف رسانههای جمعی که دولت انگلیس متقبل میشود؛ در نهایت مسئولان دولت انگلیس مجبور بر تصمیمگیری در زمینه کاهش بودجه رسانههای فرا قارهی و بستن رادیو بی بی سی فارسی و عربی شدند.
رسانه بیبیسی در توضیح طرح پیشنهادی جدید برای بستن رادیوی فارسی گفته است: «بازار رسانهای ایران پیشرفته است و مردم به جای رادیوی موج کوتاه، از تلفنهای هوشمند استفاده میکنند».
این نکته بیانگر آن است که مسئولان بی بی سی دریافتهاند که رادیو فارسی این سازمان برای جذب مخاطب دیگر جذابیت قبلی را ندارد و مردمان فارسی زبان مخصوصا ایران، در شرایط کنونی، علاقه زیادی به رادیو ندارند، بنابراین در صدد بستن آن شدند.
البته نکته مهم در زمینه تأسیس و نشرات رسانهها به صورت کلی ایناست که هیچ رسانهی بدون هدف و رویکرد خاص، نشرات نداشته و ندارد. رویکرد و اهداف رسانهها از ارائه برنامه و تولید محتوا، متفاوت است. بعضی از رسانهها دنبال منافع مادی هستند و برای بدست آوردن مادیات و ثروت، هیچ چیزی با ارزشتر برای شان نیست؛ که بسیاری از رسانههای خصوصی و بیشتر تصویری افغانستان که در بیست سال گذشته تأسیس شدند، همین رویکرد را داشتند.
در همین حال بعضی از رسانهها هم دنبال ترویج افکار و گرایشهای فکری و سازمانی و سیاستهای دولت خاص هستند و در این راه نشرات دارند و هزینه میکنند.
بی بی سی فارسی هم با توجه به رویکرد دولت انگلیس، برای مقابله با رادیو برلین و حکومت نازی آلمان که در نخست تذکر رفت، راه اندازی شد. رسانه بی بی سی چشم انداز آن کار به نفع دولت انگلیس و ترویج افکار وگرایشات سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی آن بوده و است.
سازمان رسانهی بی بی سی و تمام زیرمجموعه های آن به شمول بی بی سی فارسی، در کنار انعکاس رویدادهای مناطق مختلف، به گونه زیرکانه در ترویج افکار سیاسی- فرهنگی غرب و دولت انگلیس و سیاهنمایی دولتها و سازمانهای مخالف غرب و انگلیس کار میکردند/ میکنند. این رویکرد در تمامی رسانههای زیر مجموعه این رسانه که به ۲۸ زبان مختلف زبان تولید محتوا ونشرات دارد، قابل مشاهده است.
با این وجود، بی بی سی فارسی برای حداقل دو سه نسل از مردمان ایران، افغانستان و تاجکستان آشنا است. اوج کار جذابیت این رسانه و معروف شدن در افغانستان و بسیاری از خانهها، به دهه هفتاد و جنگ داخلی و بعدها مقاومت دور اول بر میگردد. در آن دوره بی بی سی فارسی در اطلاع رسانی گسترده و پوشش عمومی، در کنار رادیو دری مشهد، مهمترین وسیله اطلاع رسانی برای مردم افغانستان بود.
بی بی سی فارسی با توجه به اهدافی که از آوان تأسیس داشت و همچنین هدف رسانهی دولت انگلیس، به همان میزان که در اطلاع رسانی حرفه ای عمل میکرد، به گونهی زیرکانه در سمت و سودهی اهداف دولت انگلیس و به شکل کلان آن حفظ و ترویج فرهنگ، سیاست، اقتصاد و منافع غرب بسیار محتاطانه و زیرکانه عمل کرده است.
رویکرد غرب محوری و انگلیس پروری بی بی سی و بخش فارسی آن با توجه به برنامه های متنوع، دعوت افراد و شخصیتها، سیاه نمایی مخالفان، انتخاب تیتر های معنی دار و یکجانبه، عدم پوشش یا پوشش ناقص کارهای مثبت دولتهای مخالف غرب و مخالفان دولت انگلیس؛ به وضوح در کار حرفهای این رسانه مشاهد میشود.
در همین حال و در طول سالهای مختلف گزارشهای مختلف رسانه بی بی سی فارسی مبنی بر عملکرد غیرحرفهای این رسانه و عدول از استانداردها، در بسیاری از جهات از جمله ترویج خشونت در بعضی از کشورها و حمایت یکجانبه از مخالفان دولت ها به وضوح قابل مشاهده بوده است. اما با تمام این موارد و رویکردها، رادیو بی بی سی فارسی در طول حداقل در چهار دهه گذشته، یکیاز منابع مهم خبری و اطلاع رسانی برای مردم افغانستان بود.
البته افراد مختلف با توجه به سطح فهم، شناخت و معلومات، رویکرد و اطلاع از حوادث واقعات و نیازهای اطلاعاتی که داشته ودارند، به رسانهها از جمله بی بی سی فارسی گوش فرا میدهند/ داده اند.
بی بی سی فارسی رسانهای بود که در آن اطلاع رسانی به موقع، پوشش رویدادهای مختلف و خبرچینی و توطئه همه باهم انعکاس مییافت. شاید برای بعضیها اطلاع رسانی و برنامه های متنوع سیاسی، فرهنگی و اجتماعی آن جالب و جذاب بود. اما برای بسیاریها هم این رسانه به عنوان یک مرجع اطلاعات رسانهای که در آن دیدگاه مخالفان انگلیس و غرب تیره میشد و رویکرد منافقانهی (شیطانی) در پوشش رویدادها داشت، مطرح بوده و در خاطرهها باقی می ماند.
