تحلیل

کیمیای سعادت چیست و چگونه می‌توان به آن رسید؟

۱۴۰۴/۱۱/۱۸ 09:24 بدون دیدگاه

کتاب کیمیای سعادت یکی از آثار مهم و گران‌بهای امام محمد غزالی (۴۵۰ – ۵۰۵ هـ. ق.) در حوزه عرفان و تصوف است. امام محمد غزالی – چنانچه خود نیز می‌گوید- این کتاب را به التماس پارسی‌گویان به زبان پارسی نوشته و در آن با عبارات ساده و قابل فهم فشرده کتاب «احیای علوم الدین» و «جواهر القرآن» را ریخته‌است. او در مقدمه این کتاب به‌گونه فشرده در باره کیمیای سعادت ابدی سخن گفته و راه رسیدن به آن‌را ترسیم نموده‌است. در این نوشته تلاش می‌کنم با استناد و نقل قول از امام غزالی به این پرسش پاسخ بدهم

تبیینِ کارایی نظام مدرنِ فدرالی در کشورِ کثیرالاقوام افغانستان

۱۴۰۴/۱۱/۱۷ 11:00 بدون دیدگاه

نوع مقاله : مقاله ی پژوهشی پیش گفتار یکی از مهم‌ترین وظایف و مسئولیت‌های هر دولتی ، مدیریت فضای اداری و سیاسی کشور است و این مسؤلیت زمانی که جامعه تنوع قومی، زبانی ، جغرا فیایی واقتصادی دارد ، دولت را با چالش‌های متعددی روبه‌رو می‌کند. چنین تنوع و گوناگونی در حوزه‌های مختلف می‌تواند بالقوه زمینه‌ ساز بروز انواع تعارض‌ها و اختلاف‌های اجتماعی (به‌اصطلاح شکاف‌های اجتماعی) باشد . شکاف‌های اجتماعی بیانگر خطوط تمایز و تعارضی هستند که بر سر ارزش‌ها ، منافع و جهت‌گیری‌های گروه‌های مخالف در جامعه ایجاد می‌شود . در عمل ، شکاف‌های اجتماعی به‌منزله پدیده‌ های

آیا زبان فارسی در خراسان/افغانستان قابل حذف است؟

۱۴۰۴/۱۱/۱۷ 09:52 بدون دیدگاه

زبانی که امروز به نام فارسی شناخته می‌شود و اکثریت مردمان سه کشور ایران، افغانستان و تاجیکستان بدان صحبت می‌کنند گذشته ای دور و درازی به درازنای خود تاریخ دارد و این روزها اهل قلم و سخن بدان پرداخته اند و سخن در این مورد فراوان رفته است اما استدلال یکی از مهندسین افغان ملت که گویا در گذشته زبان هندوستان و پاکستان فارسی بوده است و امروز دیگر نشانی از فارسی در آن سرزمین ها یافت نمیشود مبتنی بر این فرضیه که این موضوع در افغانستان خراسان نیز ممکن خواهد بود حایز توجه است. زبان فارسی از دوره

حقوقِ بشر و تمدنِ فرسوده‌ی غرب؛ در آینه‌ی پرونده‌ی اپستین و مقایسه با تمدنِ پاکِ اسلام

۱۴۰۴/۱۱/۱۶ 14:29 بدون دیدگاه

پرونده‌ی جفری اپستین نه یک حادثه‌ی شخصی، بلکه آیینه‌ی تمام‌نما از شکاف عمیق میان ادعای باطل و واقعیت در تمدن مدرن غرب است؛ تمدنی‌که با صدای بلند از حقوق بشر آزادی زن و حفاظت از اطفال سخن می‌گوید، اما در بطن ساختاری قدرتش، شبکه‌هایی شکل می‌گیرد که سال‌ها کرامت انسان و بشر به‌ویژه زن و کودک را به کالا بدل می‌کنند. هنگامی که یک مجرم “جنسی” به‌واسطه‌ی ثروت و رابطه، از چنگ عدالت می‌گریزد، حتی پس از افشای جنایت‌ها، حقیقت در هاله‌ای از ابهام دفن می‌شود، این پرسش خیلی‌جدی پیش می‌آید: حقوق بشرِ غربی قانون است یا ابزار؟ غربِ

شکست اسراییل در جنگ روایت‌ها؛ رسانه‌های دیجیتال چگونه انحصار سوژۀ فلسطین از سوی اسراییل را شکست؟

۱۴۰۴/۱۱/۱۶ 14:09 بدون دیدگاه

پس از رویداد ۷ اکتوبر ۲۰۲۳ یا «طوفان‌الأقصی» یکی از زمینه‌هایی‌که رژیم صهیونیستی اسراییل فروپاشی جبران‌ناپذیری را تجربه کرد و کمتر به آن پرداخته شده، شکست در جنگ روایت‌ها در رسانه‌های دیجیتال است. در جهان امروز بخش بزرگ ذهنیت‌های عمومی را رسانه‌ها به ویژه رسانه‌های دیجیتال می‌سازند و این شیوه یکی از ابزارهای حکمرانی دولت‌ها بر مردم است. در این نوشته گذر کوتاهی خواهیم داشت بر دلایل مهم شکست روایتیِ اسراییل و نقش رسانه‌های دیجیتالی درآن. شکستِ انحصار رسانه‌های رژیم بر سوژۀ فلسطین-غزه از سال‌ها بدین‌سو اطلاع‌رسانی رویدادهای فلسطین در انحصار رسانه‌های رژیم صهیونیستی بود. آن‌ها رخدادها را به

آیا می‌دانید گردش اقتصاد جهان امروز بر چه چیزی استوار است؟

۱۴۰۴/۱۱/۱۶ 12:27 بدون دیدگاه

چیزهایی که در بازار جهانی، پر‌درآمدترین و در عین حال خطرناک‌ترین عناصر اند و همواره در صدر خبرهای پنهان جهان قرار دارند: یک: قاچاق انسان ( زنان و دختران، خصوصاً زیر سن) دو: قاچاق مواد مخدر سه: تجارت و فروش اسلحه سال‌ها پیش مقاله‌ای در صفحه‌ی فیسبوک خوانده بودم که دقیقاً بر همین سه محور تمرکز داشت. اما خطرناک‌ترین بخش آن مقاله قاچاق دختران خردسال و مقبول، چنان تأثیر وحشتناکی بر ذهنم گذاشت که هنوز پس از سال‌ها، مانند دیروز در خاطرم زنده است. در آن نوشته، تمرکز زیادی بر گروه داعش شده بود و نویسنده می‌کوشید بار سنگین

قانونی که عدالت را دفن می‌کند

۱۴۰۴/۱۱/۱۶ 11:19 بدون دیدگاه

آنچه طالبان این‌بار قانون نامیده‌اند، بیش از آن‌که سندی برای نظم اجتماعی باشد، گواهی رسمی، بی‌نظمی اخلاقی و فروپاشی معنای حق است. متنی که نه برای مهار قدرت، بلکه برای تثبیت و تقدیس آن نوشته شده؛ نه برای دفاع از انسان، بلکه برای تعریف انسان مطلوب حاکم. این قانون، پیش از آن‌که در دادگاه‌ها اجرا شود، در زبان شکست خورده است؛ زیرا زبانی که از عدالت تهی باشد، هرچه بنویسد فرمان است، نه قانون. قانون، در معنای مدرن و حتی در سنت‌های کلاسیک، همواره تلاشی بوده است برای محدود کردن اراده حاکم و حفاظت از فرد در برابر خودسری

ردپای حقانی در پرونده‌ی اپستین؛ سیاست جهانی و لایه‌های پنهان قدرت

۱۴۰۴/۱۱/۱۶ 10:40 بدون دیدگاه

پرونده‌ی جفری اپستین در نگاه نخست، رسوایی یک سرمایه‌دار بانفوذ با شبکه‌ای از جرایم جنسی و سوء‌استفاده از قدرت به نظر می‌رسید؛ اما با گذشت زمان و انتشار اسناد تازه، این پرونده از یک «مسأله اخلاقی» فراتر رفت و به نمادی از تاریکی‌های سیاست جهانی بدل شد. اکنون که هزاران سند جدید بررسی شده و نام افغانستان در شمار قابل توجهی از آن‌ها دیده می‌شود، پرسش‌های عمیق‌تری درباره پیوند میان سرمایه، نهادهای قدرت، جنگ و شبکه‌های غیرشفاف سیاسی مطرح شده است. اشاره‌های غیرمستقیم به بازیگران امنیتی و حتی شبکه‌هایی چون حقانی، این پرونده را به موضوعی فراتر از گذشته

انتظار منجی؛ باور مشترک مذاهب و ادیان جهانی

۱۴۰۴/۱۱/۱۶ 10:05 بدون دیدگاه

با وجود گسست‌ها و تفاوت‌های عمیق الهیاتی، آیینی و فرهنگی، یک رشته پیونددهنده معنادار میان بسیاری از ادیان بزرگ جهان وجود دارد: «باور به ظهور یک نجات‌بخش نهایی در پایان تاریخ». این مفهوم، فارغ از تفاوت در نام‌ها، شخصیت‌پردازی‌ها و جزئیات روایی، نشان می‌دهد که پرسش از «آینده غایی بشر» و امید به «غلبه نهایی عدالت بر بی‌عدالتی»، دغدغه‌ای مشترک و کهن در تجربه دینی انسان است. نگاه به این مسئله و اشتراک، نه تنها فهم عمیق‌تری از ادیان ارائه می‌دهد، بلکه سازوکار امید جمعی در مواجهه با بحران‌های تمدنی را نیز روشن می‌سازد. یعنی همه در نقطه ای

پیدایش فلسفه

۱۴۰۴/۱۱/۱۶ 09:43 بدون دیدگاه

شمار زیادی از کسانی که تاریخ فلسفه را نوشته‌اند، از لحاظ زمانی و مکانی تنها به تاریخ فلسفه در یونان توجه کرده و حرکت عقلانی در تمدن یونان را سرآغاز آگاهی عقلانی منظم در زندگی انسان دانسته‌اند. به باور آنان، این آگاهی و حرکت، نخستین جلوه‌های معرفت فلسفی در تاریخ به شمار می‌رود. اما با وجود این، میراث فکری‌ای که باستان‌شناسان در بقایای آثار مابین النهرین، مصر باستان، چین، هند و دیگر تمدن‌های کهن یافته‌اند، به‌روشنی نشان می‌دهد که نوعی آگاهی فلسفی در این سرزمین‌ها نیز وجود داشته است. نوشته‌هایی که بر لوح‌های گِلی فراوان از این تمدن‌ها به

گستر‌ه‌ی منازعات در خاورمیانه؛ رقابت های ژئوپولیتیکی – بی‌ثباتی های مزمن

۱۴۰۴/۱۱/۱۶ 09:28 بدون دیدگاه

تشدید بحران، شگاف روابط، انقطاع مناسبات، توقف دوجانبه روابط و گسیختگی مناسبات در خاورمیانه، افکار عمومی را بشدت درگیر ساخته است. خاورمیانه به منطقه‌ای گفته میشود از منظر تاریخی، فرهنگی، تاریخی، راهبردی، ژئوپولیتیکی از اهمیت ویژه‌ای در برخوردار است. کشورهای که شامل خاورمیانه میشود عبارت از: ایران، عراق، سوریه، فلسطین، ترکیه، عربستان سعودی، کشورهای خلیج‌فارس. کشورهای دیگری نیز بر خاورمیانه نسبت داده می‌شود. افغانستان به گونه کاربردی و تخصصی شامل خاورمیانه نمی‌شود، چون از لحاظ جغرافیایی و فرهنگی جز آسیای مرکزی می‌شود. خاورمیانه همواره درگیر منازعه و کشمکش‌های بازیگران منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای قرار داشت. تنوع قومی، مذهبی ناهمگونی منابع

هراس طالبان از رسانه‌ها؛ بحران روایت و اقتدار کاذب

۱۴۰۴/۱۱/۱۵ 11:47 بدون دیدگاه

در دوره‌ای که قدرت نرم و کنترل روایت‌ها بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است، طالبان با ترس و هراس روزافزون از فضای رسانه‌ای روبه‌رو است. اعتراف رسمی یکی از مقامات این گروه به عقب‌نشینی روایت طالبان در مقابل پیام‌های رسانه‌های مخالف، نه فقط نشان‌دهنده ضعف در روایت رسانه‌ای است، بلکه حکایت از بحران عمیق مشروعیت و اعتماد عمومی دارد. در شرایطی که طالبان به جای پاسخگویی و تعامل، سرکوب و محدودیت را انتخاب کرده‌اند، این گروه بیش از هر زمان دیگری در معرض فروپاشی روایت‌های رسمی خود قرار گرفته است. در این یادداشت کوتاه به این مهم

پرونده اپستین؛ رسوایی تجاوز به کودکان و نقض حقوق زنان در قلب تمدن غرب

۱۴۰۴/۱۱/۱۵ 11:07 بدون دیدگاه

پرونده جفری اپستین، فراتر از یک جنایت فردی، پرده از واقعیتی تلخ در جوامع غربی برداشت: سوءاستفاده سیستماتیک از کودکان و بهره‌کشی از زنان، که در پناه شبکه‌ای از قدرت و ثروت و با مصونیت قضایی ادامه یافت. این داستان، تضاد عمیق بین ادعاهای حقوق بشری غرب و عملکرد نخبگانش را فریاد می‌زند. اپستین با روابط گسترده با قدرتمندترین چهره‌های سیاسی و اقتصادی جهان، برای سال‌ها یک شبکه قاچاق جنسی کودکان را اداره کرد و مرگ مشکوک او در زندان، تنها بر ابهامات درباره تلاش برای پنهان کردن ابعاد این فاجعه افزود. شبکه اپستین: آینه‌ی تاریک قدرت، نقض

ادبیات بی‌پشتوانه است؛ با این‌همه، ترکِ آن خطاست

۱۴۰۴/۱۱/۱۵ 10:29 بدون دیدگاه

نجیب بارور، شاعر و نویسندهٔ افغانستان، در یادداشتی تازه با اشاره به وضعیت ناگوار زبان و فرهنگ و بی‌مهری نسبت به فرهنگیان، از نوآموزان خواسته است به‌جای انتخاب رشتهٔ ادبیات، به رشته‌های مسلکی‌تر روی آورند.. این سخنان بارور دربارهٔ پرهیز از انتخاب رشتهٔ ادبیات، واکنشی صادقانه به یک واقعیت تلخ است؛ واقعیتی که در آن، زبان و فرهنگ در افغانستان بی‌پشتوانه مانده‌اند و اهل ادبیات غالباً در حاشیهٔ معیشت زندگی می‌کنند. با این‌همه، تبدیل این تجربهٔ شخصی به یک توصیهٔ عام، نیازمند مکث و بازاندیشی است؛ زیرا اگر غلبهٔ ارزش‌های مادی به معیارِ اصلیِ انتخاب‌های بنیادین بدل شود، پیامدهای

آسیا میدان سیاست های غرب

۱۴۰۴/۱۱/۱۵ 09:59 بدون دیدگاه

سیاست‌های کنونی جوامع بشری چنان پیچیده است که اندیشه‌ آدمی را به لب پرتگاه می‌کشاند و انسان ‌ها را از حرف زدن باز می‌دارد، تصویری را که در ذهن می‌بیند و فردا یا پس‌ فردا قرار است اتفاق بیفتد، در کمال ناباوری فردا برعکس آن تصور اتفاق می‌افتد. انگار جهان هستی با ما در جنگ است واصلا خوش ندارد که در سیاست‌ هایش مداخله‌ای داشته باشیم. به هرحال می‌رویم سر اصل مطلب. سیاست‌های جوامع آسیا در کدام بخش از قضیه قرار دارد؟ اصلا چرا سرنگون شدن حکومت‌های خودمختار در جغرافیای آسیا برای سیاست‌های غرب این‌ همه مهم است؟ چرا

بنیان حقوق بشری و ضرورت تاریخی حق تعیین سرنوشت

۱۴۰۴/۱۱/۱۵ 09:41 بدون دیدگاه

اصل حق تعیین سرنوشت به‌عنوان یکی از بنیادی‌ترین مفهوم حقوق بشری، شالوده و زیربنای تمامی حقوق و آزادی‌های اساسی انسان را تشکیل می‌دهد. این اصل به افراد و گروه‌های اجتماعی، فارغ از قومیت، نژاد، زبان، مذهب و جنسیت، این حق را می‌دهد که سرنوشت سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی خویش را آزادانه تعیین کنند. به همین دلیل، حق تعیین سرنوشت نه‌تنها در اسناد بین‌المللی حقوق بشر جایگاه برجسته‌ای دارد، بلکه در منشور ملل متحد نیز در کنار احترام به حقوق و آزادی‌های بنیادین فردی مورد تأکید قرار گرفته است. حق تعیین سرنوشت، در ماهیت، حق فردی و همگانی است؛

فریاد بیداری فارسی‌زبانان: ایستادگی برای زبان، فرهنگ و هویت

۱۴۰۴/۱۱/۱۵ 09:21 بدون دیدگاه

نمی‌دانم نامش را هشدار بگذارم یا فریاد بیداری، اما خطابم به تمام فارسی‌زبانان است؛ به نسل جوانی که شانه‌به‌شانه برای عدالت، برای زبان و فرهنگش می‌ایستد و خواهد ایستادند. به خاطر بسپارید که جنگ امروز فقط نبرد سیاسی نیست؛ این مبارزه، مبارزه‌ای است برای هویت، وجود و آینده ما، برای حفظ زبان‌مان، برای پاسداری از فرهنگ‌مان و برای حراست از تاریخ زرین و ریشه‌های عمیق ما. اگر ما نایستیم، اگر ما نجنگیم، هیچ‌کس به جای ما نخواهد ایستاد. این زمان برخاستن است؛ زمانی است که باید پرچم زبان و فرهنگ‌مان را بر فراز تاریکی‌ها برافراشته نگه داریم. زمانی است

وقارِ اندیشه در سیمای یک مربی!

۱۴۰۴/۱۱/۱۴ 16:59 بدون دیدگاه

استاد فقید ما، نه صرفاً صاحب علم و توان خطابه، که حامل رسالتی خاموش و عمیق در ساحت اندیشه و تربیت بود. دانش در وجود او به ابزار فخر یا تفوق بدل نمی‌شد؛ بلکه به تعهدی درونی و مسئولیتی اجتماعی معنا می‌یافت. سخن از زبانش برمی‌آمد، اما پیش از آن، از صدق نیت و صفای باطن شان‌ریشه می‌گرفت. خداوند در سرشت او ودیعه‌ی کم‌مانند نهاده بود؛ ودیعه‌ی که در وقار رفتار، متانت گفتار، استواری و راه سلوک انسانی‌اش جلوه‌گر بود. او مربی نفوس بود، نه معلم الفاظ؛ راهبری اندیشه‌ها بود، نه خطیب احساسات. حضورش انسان را به تأمل وامی‌داشت

زبان فارسی؛ قربانی مهندسی قومی و دروغ وحدت ملی در افغانستان

۱۴۰۴/۱۱/۱۴ 10:47 بدون دیدگاه

در افغانستان، هیچ مفهومی به اندازهٔ «وحدت ملی» مصرف تبلیغاتی نداشته و هیچ‌چیز به اندازهٔ آن از محتوا تهی نبوده است. یک قرن است که حاکمان قومی، زیر نام ملت‌سازی، پروژهٔ سلطهٔ قبیله‌ای را پیش برده‌اند و هر ابزار اجتماعی ـ از تاریخ و هویت گرفته تا زبان ـ را در خدمت انحصار قدرت به کار گرفته‌اند. زبان، در این میان، نه یک مسئلهٔ فرهنگی بی‌خطر، بلکه یکی از میدان‌های اصلی نزاع قدرت بوده است. آن‌چه بر زبان فارسی در افغانستان رفت، نتیجهٔ طبیعی «چندزبانی» نبود، بلکه حاصل یک سیاست آگاهانه برای شکستن ستون فقرات همگرایی اجتماعی و جایگزین‌کردن

اعتراف صریح انورالحق احدی؛ حاکمیت قومی و توهم وحدت ملی در افغانستان

۱۴۰۴/۱۱/۱۴ 10:31 بدون دیدگاه

انورالحق احدی، از چهره‌های شناخته‌شدهٔ قبایل پشتون، دارای مدرک دکترا در اقتصاد و رهبر پیشین حزب ناسیونالیست تنگ‌نظرِ «افغان ملت»، در گفت‌وگویی رسانه‌ای با سمیع مهدی، خبرنگار شبکهٔ آمو، بی‌پرده و صریح، بینش و دیدگاه واقعی خویش را ـ همانند بسیاری از رهبران افغان‌محور از دورهٔ امان‌الله تا کرزی، غنی و طالبان خردستیز ـ بیان کرد. او در این نشست به‌روشنی توضیح داد که بیش از ۹۰ درصد پشتون‌ها ـ از ملا تا روشنفکر، ملی‌گرا، کمونیست، تکنوکرات، سوسیال‌دموکرات و طالب ـ در یک باور مشترک سهیم‌اند: این‌که حاکمیت کشور حق انحصاری پشتون‌هاست و افغانستان ملک طبیعی آنان به‌شمار می‌رود.