بازگشت به قرآن

دسته: تحلیل
نویسنده: حسیب الله ولی زاده
1402/09/26
9:45 ق.ظ
بازدید: 65

پایگاه خبری تحلیلی روایت : حالا به گونه آزمایشی یکبار قرآن کریم را به دست بگیریم و به عنوان مخاطب مستقیم آن، آن را بخوانیم و آن گونه آن را تلاوت نماییم که گویا برای ما نازل شده است. پیش فرض ها و نظریات مفسران، زبان شناسان و فقیهان را کنار بگذاریم و به کمک دانش، عقل و اندیشه خود ما آن را تفسیر نماییم. در نتیجه این آزمایش، معانی بسیار و بی شماری را از دل قرآن بیرون می آوریم و به نکته های مهمی دست می یابیم.

«وَقَالَ ٱلرَّسُولُ يَٰرَبِّ إِنَّ قَوۡمِي ٱتَّخَذُواْ هَٰذَا ٱلۡقُرۡءَانَ مَهۡجُورٗا»«پيامبر گويد: «اى پروردگار من! به راستى قوم من اين قرآن را ترك كردند »[سورهٔ فرقان، آیت ۳۰]

قرآن کتاب الهی و دستور مسلمانان است و در آن، خداوند(ج) نقشه راهِ سعادت دنیوی و آخروی بشریت را ترسیم کرده است و بسیار واضح و روشن پیام خود را برای بندگان فرستاده است. اما با گذشت زمان در میان تفسیر مفسران و نظریات انسان ها، پیام قرآن فراموش شده یا مورد توجه لازم قرار نگرفته است. زبان قرآن ساده و بی تکلف است و هر که با زبان عربی آشنایی اندکی داشته باشد، می تواند در سطح کوچک پیام قرآن و معنای آن را بداند و از متن آن معانی شگفت انگیز و راه گشایی را بیرون نماید.
زمانی که در دارالعلوم جامع الانوار رخه پنجشیر، دانش آموز بودم، کتاب های «صفوة التفاسير» و «تفسير جلالين» را به گونه درسی می خواندیم و هم چنان در پهلوی این دو تفسیر، گاهی به تفسیرهای «نمونه» «مفاتیح الغیب رازی»«المیزان طباطبایی»«فی ظلال القرآن سیدقطب»«التحریر و التنویر ابن عاشور،»« تفسیر طبری» و … سر می زدم و آنها را مطالعه می نمودم. هرزگاهی هنگام مطالعه این تفسیرها، در میان دیدگاه های فقهی، فلسفی، کلامی، لغوی و بلاغی، پیام آیت را گم می کردم و مجبور بودم تا آیت را جدا از این دیدگاه ها بخوانم و به آن باندیشم. در اینجا قصد ندارم ، تلاش مفسران را نادیده بگیرم و همه گان هم عوام و هم خواص را به تفسیر قرآن دعوت نمایم. آنها در حد توان خویش خدمت بزرگی در حق اسلام و قرآن کرده اند، حالا نوبت ماست که به آنچه آنها گفته اند، بسنده نکنیم و در بحر بیکران قرآن غواصی نماییم و از دل آن صدف ها و گهرهای ناب را بیرون آوریم. این کار در سطح بزرگ وظیفه اهل تخصص، پژوهش گران و دانشجویان علوم القرآن و تفسیر است.
حالا به گونه آزمایشی یکبار قرآن کریم را به دست بگیریم و به عنوان مخاطب مستقیم آن، آن را بخوانیم و آن گونه آن را تلاوت نماییم که گویا برای ما نازل شده است. پیش فرض ها و نظریات مفسران، زبان شناسان و فقیهان را کنار بگذاریم و به کمک دانش، عقل و اندیشه خود ما آن را تفسیر نماییم. در نتیجه این آزمایش، معانی بسیار و بی شماری را از دل قرآن بیرون می آوریم و به نکته های مهمی دست می یابیم.

همچنین بخوانید: اسلام و قربانی کردن

از سوی دیگر امروز، قرآن کریم و پیام آن جایگاه تشریفاتی نزد مسلمانان دارد و اما در واقعیت زندگی آنها قرآن حرف اول را نمی زند و ابتدایی ترین پیام های قرآنی مورد توجه قرار نمی گیرد. هشتاد فیصد وعظ واعظان، خطبه خطیبان و دعوت دعوت گران را غیر قرآن تشکیل می دهد و به عبارت دیگر ریشه را فراموش نموده و به شاخه چسپیده ییم. این حالت را در گفتار، کردار و رفتار روحانیون در جامعه می توان دید. ما از قرآن به آیات فقهی(آیات احکام)، داستان های قرآنی، روایات و تفسیرهای عجیب، غریب و لطیفه گونه اکتفاء کرده‌ ییم و آیات اخلاقی- که بخش بزرگی از قرآن را تشکیل می دهد- اهداف واقعی داستان های قرآنی و پیام اصلی قرآن را فراموش نموده ییم. بازگشت به قرآن و تفسیر آن به دور از پیش فرض ها و داستان های ساخته گی می تواند در ایجاد تحول و دگرگونی در جامعه ما و تبدیل آن به جامعه یی که قرآن در آن نخستين مرجع باشد، نقش بسیار داشته باشد.

نوشته های مرتبط :