تحلیل

نقش بریتانیا و آمریکا در مهار‌‌ بحران پاکستان

۱۴۰۲/۰۱/۱۰ 11:23 بدون دیدگاه

پاکستان در حال حاضر با توجه به برخورداری از محیط به شدت شکننده و چالش‌برانگیز اقتصادی، سیاسی، امنیتی و عدم اطمینان از سطح پایان حفاظت از سلاح‌های هسته‌ای و حضور و پرورش توام با خشونت شبکه‌های تروریستی چندین‌ملیتی با آینده نا روشن و انبوهی از ابهامات و اما و اگر‌های قدرت‌های جهانی و دوستان استراتژیک اش مواجه است. در کنار انبوهی از چالش‌ها و مشکلات که این کشور با آن مواجه است، چرخش در سیاست‌ خارجی و شرق‌گرایی‌ توسط حکومت قبلی این کشور به رهبری عمران خان و حزب تحریک انصاف باعث نارضایتی شدید شریکای استراتژیک اش از

آیا صالح به دنبالِ ترمیم وجهه‌ی خود در میان جوانان است؟

۱۴۰۲/۰۱/۰۹ 17:00 بدون دیدگاه

امروز کسی فایل صوتی سخنان امرالله صالح را در شبکه‌های اجتماعی به اشتراک گذاشته بود که در آن وی ظاهرا با کسی در داخلِ افغانستان صحبت می‌کند. او در این فایل صوتی با ادبیات تازه‌ای سخن می‌گوید و تاکید می‌کند که هیچ کسی حق ندارد به مردم ما بگوید که پای خود را تا کجا دراز کند. او هم‌چنان تاکید می‌کند که مردم ما نباید با این روحیه بار بیایند که «شوله‌ی شان بخورند و پرده‌ی شان را بکنند». او سپس تاکید می‌کند که تا هنگامی که راس قدرت و نوع نظام توسط مردم تعیین نشود، مبارزه‌ی ما

اسلام ستیزی در افغانستان (۱)

۱۴۰۲/۰۱/۰۹ 14:58 بدون دیدگاه

اسلام‌ هراسی و اسلام ستیزی دو اصطلاحی سیاسی مربوط به قرون گذشته و معاصر است؛ اسلام هراسی به‌معنای‌ ایجاد نوعی تصور ذهنیِ منفی نسبت به اسلام و مسلمانان در ذهن مردم جهان است که در زمان معاصر رایج گردیده است. اسلام ستیزی هم مقابله با تفکر و با ایدولوژی (اسلام واقعی) است که از زمان ظهور اسلام تاکنون وجود داشته و دارد. اما اسلام ستیزی در افغانستان و در قرن اخیر، از زمان امان الله خان در نخست با رویکرد اسلام هراسی آغاز گردید و در ادامه روند ستیزجویانه به خود گرفت که شامل زدودن ارزش‌های اسلامی

افراطیت قومی و تفکر پارانویید در افغانستان/ بخش نخست

۱۴۰۲/۰۱/۰۹ 13:31 بدون دیدگاه

افغانستان کشور اقلیت ها است. بر خلاف ادعای آن هایی که افغانستان را به اقلیت و اکثریت قومی تقسیم می کنند، هیچ قومی به تنهایی خود نمی تواند در این سرزمین پنجاه و یک درصد نفوس کشور را تشکیل دهد. اگرچه اقلیت های قومی در سراسر دنیا روان شناسی خاص خود را دارند که عبارت از بی اعتمادی به دولت است و افغانستان نیز از این قاعده مستثنا نیست، اما اقوام این سرزمین در درازای قرن ها در کنار هم زندگی مسالمت آمیز و عاری از نفرت و ترس داشتند و با هزاران رشته، مثل رشته دوستی و

تقابل فرهنگ با طالبانیسم در افغانستان

۱۴۰۲/۰۱/۰۹ 11:46 بدون دیدگاه

آیا از دیروز بدین‌سو اخبار را دنبال می‌کنید؟ چند روز پیش رسانه‌های افغانستان گزارش دادند که طالبان شماری از بانوانِ معترض را در کابل بازداشت کرده و سپس با ضمانت بزرگان محل رها کردند. دیروز هم در خبرها خواندیم که طالبان مطیع ویسا، یک فعال حق آموزش دختران، را بازداشت نموده است. معنای این اخبار چیست؟ دیدگاه شما را نمی‌دانم اما من معتقدم که آن‌چه را که این اخبار برای ما حکایت می‌کند این است که تقابل فرهنگ با طالبانیسم در افغانستان کلید خورده است. وقتی تقابل فرهنگ می‌گویم منظورم ایستادگی نویسندگان، روشن‌فکران، استادان دانشگاه، هنرمندان و سایر فعالان

ایده افغانستان سازی

۱۴۰۲/۰۱/۰۸ 14:07 بدون دیدگاه

بحران و شکست‌های پی‌هم دولت‌های نااستوار افغانستان، نه ربطی عمیق به پنجاب دارد و نه‌هم به‌همسایگان دور و نزدیک. بحران این کشور محصول ایده ناکارآمد افغانستان سازی در یک سرزمین چند ملیتی است که پيشينه و حافظه تاريخي آن با هویت برساخته ملی متأخر حول افغانیت سر ناسازگار دارد. باید گفت طی یک و نیم قرن اخیر همه‌ی سرکوب‌ها، کشتار‌ها و کله‌مناره‌ها به خاطر تکمیل پروسه‌ی افغانستان سازی متمایل به مرکزگرایی با همان خُوی و خلق ناسیونالیسم قبیله‌ای انجام شده است. همان ناسیونالیسم وامانده که پدیده‌ی به نام طالبانسیم آخرین ایستگاه امید آن دانسته می‌شود. چون این ناسیونالیسم

داعش؛ پروژه‌ی برای ادامه بحران چند وجهی در افغانستان

۱۴۰۲/۰۱/۰۸ 13:03 بدون دیدگاه

داعش یک گروه سلفی-تکفیری منشعب شده از القاعده است که از اعلام ظهور آن بیش از ۱۶ سال می گذرد. با این حال این گروه هنگامی در صدر توجه جهانی قرار گرفت که حدود ۹ سال قبل بخش هایی از عراق و سوریه را به کنترل درآورد و تشکیل «دولت اسلامی عراق و شام» (با نام داعش) را اعلام کرد. نکته مورد توجه اینجاست که تعدادی از رهبران اصلی این گروه از جمله افرادی هستند که پیش از این از سوی آمریکا به ویژه در عراق زندانی شده بودند. برخی کارشناسان منطقه‌ی معتقدند که این افراد از طرف

چرا اهل قلم در افغانستان بازداشت می‌شوند؟

۱۴۰۲/۰۱/۰۸ 12:30 بدون دیدگاه

امروز صبح هنگامی که رسانه‌ها را دنبال می‌کردم با خبر بازداشت مطیع‌الله ویسا مسوول «بنیاد قلم» مواجه شدم. او با بنیاد خود در حوزه‌ی آموزش و پرورش فعالیت می‌کرد. یک نویسنده‌ی دیگر ماه‌ها می‌شود که در قید طالبان است: زکریا اصولی. تا پیش از بازداشت، تصاویری از آقای اصولی منتشر شده بود که نشان می‌داد در حال فروش کتاب‌های در خیابان‌های کابل است. پس از بازداشت دیگر از سرنوشت وی خبری در دست نیست. از روزی که طالبان به قدرت رسیده‌اند نویسندگان و استادان بسیاری توسطِ این گروه بازداشت شده‌اند که برخی‌های شان در پی انتقاد نهادهای بین‌المللی

رسالت یک نویسنده؛ دنباله‌روی از عوام یا هدایت‌گری؟

۱۴۰۲/۰۱/۰۷ 13:30 بدون دیدگاه

دیروز کابل شاهد مراسم به خاک‌سپاری یکی دیگری از نویسندگان ما بود: استاد غلام محمد محمدی. استاد غلام محمد محمدی یکی از نویسندگانِ پرکار کشور بود که از او آثار بسیاری در زمینه‌ی موضوعات تاریخی به جا مانده است. در توصیف او همگان نوشتند که پژوهش‌گری بود متواضع، فروتن و دارای پشت‌کار. یکی از اوصافِ نیکی او این بود که با وجود علاقه‌مندی‌اش به مسایل سیاسی، هرگز در بیستِ سال گذشته به دربار اربابِ زر و زور سرخم نکرد و به صفِ متملقان رهبرانِ قومی نپیوست. روحش شاد باد. او با همه‌ی خوبی‌هایی که داشت اما نمی‌توان از کارِ

چرا باید رویدادهای ورزشی را جدی بگیریم؟

۱۴۰۲/۰۱/۰۷ 12:40 بدون دیدگاه

در این چند روز اخیر تیم کریکت افغانستان موفق شد که پاکستان را دوبار متوالی شکست بدهد. اگر چنین موفقیتی نصیب تیمِ ورزشی هر کشور دیگری می‌شد، شهروندان آن کشور این مناسبت را بسیار باشکوه جشن می‌گرفتند، اما در افغانستان به علتِ این‌که این تیم نماد تبعیض و برتری‌جویی قومی شمرده می‌شود، این مناسبت جز از سوی تعدادی محدود تجلیل نشد. این‌که بسیاری از مردم این تیم را نمادِ تبعیض و برتری‌جویی قومی می‌خوانند دلیلش این است که در بیست سال اخیر حکومت‌های افغانستان از کریکت به خاطر تعلق تباری بازی‌کُنانش به یک قوم خاص بیش‌تر از هر رشته‌ی

به مناسبت توقف نشرات رادیو فارسی بی بی سی

۱۴۰۲/۰۱/۰۶ 20:56 بدون دیدگاه

دوستانم در باره توقف نشرات بخش فارسی رادیو بی بی سی خاطرات و یادداشت‌های خویش را بیان داشتند و این نوشته ها وادارم ساخت تا چند سطری مختصر از یک سفر چهار و نیم ساله بنویسم. در باره شیوه کار و پالیسی‌های این اداره و خصوصا بخش‌های فارسی و پشتو حرف‌های زیادی گفته شده و هر تحلیل می‌تواند طرفداران و مخالفین‌اش را داشته باشد که بنده به آن نمی‌پردازم بلکه در این نوشته مختصر به دو نکته اشاره می‌کنم. اول آغاز کار خودم و دوم قدردانی از آن عده همکارانم که رهنمایم بوده و چند تن از ایشان

پایان ۸۰ سال اطلاع رسانی، خبر چینی و یک‌جانبه گرایی

۱۴۰۲/۰۱/۰۶ 15:08 بدون دیدگاه

رادیوی فارسی بی بی سی بعد از هشتاد سال فعالیت به کارش پایان داد و رسمأ بسته شد. رادیوی فارسی بی‌بی‌سی در ۱۹۴۰ میلادی و در اوایل جنگ جهانی دوم، برای رقابت با رادیو برلین راه اندازی شد. آماج برنامه‌های بی بی سی از همان اوایل کار به سود پادشاهی بریتانیا و ضد حکومت ناسیونال سوسیالیست آلمان بود. بعدها این رویکرد در قبال سایر حکومت‌های که در مخالفت و تقابل با انگلیس و غرب قرار داشت اعمال گردید. رادیو بی بی سی فارسی، بخش از سرویس جهانی بی‌بی‌سی است که به زبان های مختلف در زمینه رسانه‌ا‌ی

آیا مطالبه‌گری خشونت‌پرهیز در افغانستان ممکن است؟

۱۴۰۲/۰۱/۰۶ 14:48 بدون دیدگاه

چند روز پیش یک رسانه‌ی روسی گزارش داد که مقاماتِ آن کشور در دیدار با شاکر کارگر، یکی از سیاسیون کشور، گفته‌اند که روسیه از اپوزیسیون غیرمسلح در افغانستان حمایت می‌کند. تا جایی که من می‌دانم شماری دیگری از کشورهای منطقه نیز برای مخالفان طالبان گفته‌اند که از مقاومت نظامی در برابر این گروه حمایت نمی‌کنند اما از مطالبه‌گری خشونت‌پرهیز چرا. وقتی بحث مطالبه‌گری مطرح می‌شود باید گفت که مردم افغانستان یک‌سری بسیار حیاتی و جدی دارند. این مطالبات را می‌توان در دو دسته گنجانید: به رسمیت‌شناسی حق فردی شهروندان افغانستان: حقوق مانند آزادی بیان، حق تحصیل برای

تاجیکستان؛ از تعامل با طالبان تا حمایت مقاومت

۱۴۰۲/۰۱/۰۶ 14:36 بدون دیدگاه

دیروز گزارشی در رسانه‌ها منتشر شد مبنی بر این‌که هیئتی از طالبان از کنسول‌گری افغانستان در خاروغ بدخشان تاجیکستان دیدار کرده است. عبدالقهار بلخی، سخن‌گوی وزارت خارجه طالبان، گفته است که این هیئت ضمن ارزیابی امور، وضعیت ساختمان کنسول‌گری را که در برف‌کوچ آسیب دیده بود، بررسی کرده است. سفر هیئت طالبان به تاجیکستان و بازدید آن‌ها از کنسول‌گری افغانستان در خاروغ برای این مهم است که تاجیکستان پس از تسلط مجدد این گروه بر کابل تنها کشوری است که به صورت علنی و آشکار از جبهه مقاومت ملی احمد مسعود معروف به «جبهه پنجشیر» حمایت می‌کند. این

کریکت؛ ورزشی که در افغانستان ملی نیست و در جهان المپیکی

۱۴۰۲/۰۱/۰۵ 15:16 بدون دیدگاه

کریکت بازی یازده نفر با توپ کوچک است که در بعضی از مناطق افغانستان به (توپ دنده) معروف بوده و یک سرگرمی زمستانی برای نوجوانان می‌باشد. اما ورزش و بازی رسمی کریکت که امروزه در بعضی از کشورها برگزار می‌گردد، سازکارها و تاریخچه‌ی برای آن گفته‌اند. در زمینه تاریخ برگزاری رسمی این مسابقات هرچند اطلاع دقیقی در دست نیست. اما آنچه گفته شده است این که این بازی در اواخر سده ۱۶۰۰ میلادی در اروپا صورت گرفته؛ زمانی که مقامات اروپایی، آن‌هایی را که برای بازی کریکت در کلیسا حاضر نمی‌شدند، جریمه می‌کرد. یک تئوری

وطنِ قوم‌گرایان

۱۴۰۲/۰۱/۰۵ 13:03 بدون دیدگاه

دو روز پیش شماری از ژنرال‌های دوره‌ی جمهوریت در نخست نزد «ملا یعقوب» وزیر دفاع طالبان و سپس نزد مولوی عبدالکبیر معاون سیاسی رییس‌الوزرا رفته و ضمن اهدای یک قبضه شمشیر به وی با حکومت این گروه اعلام بیعت کردند. گزارش‌هایی که از جریانِ این دیدار منتشر شده، نشان می‌دهد که این بیعت‌کنندگان اکثرا متعلق به یک قوم خاص‌اند و در دوره‌ی جمهوریت نیز به دلیلِ وابستگی تباری به غنی در پست‌های کلیدی دفاعی و امنیتی وظیفه ایفا می‌کردند. باور عمومی این است که انگیزه بیعت این ژنرالان با حکومت طالبان را نیز تعلقات قومی تشکیل می‌دهد. بیعت

جنگ یمن؛ عربستان و گرفتار شدنش در باتلاق

۱۴۰۲/۰۱/۰۵ 12:52 بدون دیدگاه

جنگ یمن از سال ۲۰۱۵ میلادی میان دو جناح که هریک خود را دولت یمن می‌داند با همراهی حامیان و متحدان آن‌ها درگرفته‌است. نبرد میان نیرو‌های دولت عبدربه منصور هادی و حراک جنوبی به مرکزیت عدن با نیرو‌های انصارالله و جنبش حوثی‌ها در جریان است. القاعده‌ی شبه‌جزیره‌ی عربستان و داعش نیز در پیکار حضور دارند و بخش‌هایی درون کشور و منطقه‌های کرانه‌ای را در دست دارند. جنگ داخلی یمن پس از چند انفجار تروریستی در ۲۹ حوت ۱۳۹۳ در صنعا که به کشته شدن بیش از صد نفر از جمله یکی از رهبران معنوی انصارالله (حوثی‌ها) انجامید

ماموریت کرزی و عبدالله چیست؟

۱۴۰۲/۰۱/۰۵ 12:39 بدون دیدگاه

رسانه‌های بین‌المللی گزارش داده‌اند که حامد کرزی و عبدالله عبدالله، رییس جمهور پیشین کشور، در یک سفر پنهانی به لندن با چارلز سوم، پادشاه بریتانیا، دیدار کرده اند. منابع نزدیک به حامد کرزی در گفتگو با رسانه‌ها تایید کرده‌اند که او در حال حاضر در لندن به سر می‌برد. یکی از این منابع به بی بی سی فارسی گفته است که کرزی «در چند روز گذشته در هتلی در مرکز لندن با شماری از چهره‌های سیاسی و مقاماتِ دولت پیشین نیز دیدارهایی داشته است». این‌که هدفِ کرزی و عبدالله عبدالله از این سفر چیست هنوز از سوی آن‌ها

محرومیت و ممنوعیت دختران ۵۵۰ روزه شد

۱۴۰۲/۰۱/۰۳ 16:32 بدون دیدگاه

زنگ مکتب امسال هم از سوی حاکمیت طالبان نواخته شد، اما حدود نیمی از دانش‌آموزان افغانستان حق ندارند به مکتب بروند. طبق تقویم سال‌های گذشته، سوم حمل، «روز معارف» افغانستان می‌باشد. اما طالبان برای آغاز سال جدید تعلیمی، زنگ مکتب را روز (اول حمل) در سراسر افغانستان و در شهر کابل در (لیسه امانی) به صدا درآورد؛ آنهم طی مراسمی که هیچ کارمند معارف یا آموزگار زن و یا دانش‌آموز دختر حضور نداشت. حدود ۵۵۰ روز قبل، کابینه سرپرست طالبان با فرمانی رفتن دختران از صنف‌های ششم تا دوازدهم را از مکتب رفتن منع کرد.

طالبان و پنجشیر

۱۴۰۲/۰۱/۰۳ 13:01 بدون دیدگاه

از روزی که طالبان باری دیگر در افغانستان به قدرت رسیده‌اند تا به امروز با پنجشیر و پنجشیریان به گونه‌ای برخورد کرده‌اند که یک نیروی اشغال‌گر وارد یک سرزمین متخاصم و بیگانه شده باشد. وقتی طالبان می‌خواستند به پنجشیر لشکرکشی کنند، یکی از اعضای این گروه نوشته بود که با پنجشیریان باید طوری برخورد کرد که پیامبر با بنی‌قریظه کرده بود. طالبان پس از ورود به پنجشیر هر از گاهی به سر مقبره‌ی شهید احمدشاه مسعود قهرمان ملی کشور رقص و اتن راه انداخته و با اشتراک‌گذاری آن در شبکه‌های اجتماعی احساسات میلیون‌ها هوادار وی را جریحه‌دار ساخته‌اند.