منازعه چهل و سه ساله و تکرار چرخهی باطل تحولات افغانستان و بررسیهای علمی و جامعهشناسانهی کشورهای همسایه، منطقه و جهان در مورد افغانستان، این کشورها را به این باور رسانده است که افغانستان یک جامعه متکثر و چندپاره و ناهمگون به لحاظ زبانی و مذهبی است و با توجه به بافتهای اجتماعی افغانستان هیچ قوم، گروه و اقلیتی به یگانگی خود توانای مدیریت و رهبری این کشور را ندارد. گذشته از عوامل و کدهای درونی که افغانستان با آن مواجه است و این کشور را از مسیر توسعه و ثبات سیاسی بازمانده است. همسایهگان افغانستان را