امروز سالروز پایان روند خروج سربازان قشون سرخ شوروی از افغانستان است؛ رویدادی که در حافظه تاریخی ما به عنوان «پیروزی» ثبت شده، اما کمتر درباره پیامهای ناگفته و درسهای ناتمام آن سخن گفتهایم. ۱۵ فبروری ۱۹۸۹، آخرین ستون نیروهای شوروی از پل حیرتان گذشت و به آن سوی آمو رفت. تصویری که از آن روز در ذهن بسیاری مانده، عبور جنرال بوریس گروموف از مرز است؛ تصویری که برای یک طرف پایان مداخله و برای طرف دیگر آغاز فصل تازهای از ابهام بود. اما پرسش اینجاست: آیا آن خروج، واقعاً پایان یک بحران بود یا آغاز بحرانهای پیچیدهتر؟