علمای متأخر حنفی از سرزمینهای شام و مصر در تعدادی از مسائل فقهی اجتهادات و تجدیدنظرهایی داشتند که با موقف اولیۀ مذهب حنفی – که مشایخ عراق و علمای بلخ و ماوراءالنهر را شامل میشود – تفاوتها و اختلافاتی را نشان میدهد. مشایخ عراق، در پهلوی ائمه مذهب (امام ابوحنیفه، امام ابویوسف، امام شیبانی، امام حسن بن زیاد) کسانی چون امام کرخی، جصاص، قدوری، ناطقی و چند تن دیگر را – که تا نیمۀ اول قرن ۵ هجری حضور داشتند – شامل میشود. در حوزۀ ماوراءالنهر، هرچند فقهای مشهور حنفی تا قرن هشت هجری نیز حضور داشتند (که میتوان
