بخش نخست از کوچکی به ما آموختهاند که اطاعت کردن یک فضیلت است. گفتهاند یا نه؟ میدانم که پاسخِ تان مثبت است. اما اریک فروم، روانشناسِ معروفِ آلمانی، کتابی در ستایش نافرمانی نوشته است که عنوانش «روانشناسی اجتماعی نافرمانی: چرا آزادی «نه»گفتن به قدرت است؟» است. نویسندهی کتاب در همان سطور نخستین شرح میدهد که در تقابل با نظریهی فضیلتانگاری اطاعت، که توسط شاهان، فئودالها، صاحبان صنایع تبلیغ میگردد، میخواهد این نظریه را عنوان کند که: «تاریخ بشر با عملِ حاکی از نافرمانی آغاز شده و بعید نیست که با عملِ حاکی از فرمانبرداری پایان یابد. این کتاب در
