طالبان و ادامه پشتونستان‌خواهی

دسته: تحلیل
نویسنده: فرهمند
1402/11/08
11:57 ق.ظ
بازدید: 19

پایگاه خبری تحلیلی روایت : در تازه‌ترین مورد و پس از افزایش تنش‌ها میان پاکستان و طالبان، نورالله نوری وزیر سرحدات، اقوام و قبایل طالبان می‌گوید میان افغانستان و پاکستان «مرز رسمی» و «نقطه صفری» وجود ندارد. این وزیر طالبان همراه با خلیل الرحمان حقانی وزیر مهاجرین طالبان در ویدیویی که از جریان سفر آن‌ها به گذرگاه تورخم ثبت ‌شده است، گفته است که میان افغانستان و پاکستان «مرز رسمی» وجود ندارد بلکه «خط فرضی دیورند» قرار دارد و گاهی در امتداد این «خط» میان طالبان و پاکستان مشکلاتی رخ می‌دهد.سوال اینجاست که طالبان این سرسپردگان پاکستان با مطرح کردن بحث دیورند و پشتونستان دنبال چه‌اند؟مشخص است که طالبان نیز حالا در بازی قدرت واردشده‌اند. طالبان همانند گذشتگانشان می‌خواهند منافعی خویش از دامن زدن به بحث دیورند تأمین کنند. آن‌ها به طور مشخص از مطرح کردن این موضوع چندین منفعت به‌دست میآورند:

بحث پشتونستان یکی از پردردسرترین بحث‌ها برای افغانستان است. این مسئله نخستین بار توسط داوود خان مطرح شد و سپس بسیاری از رییس جمهوران پشتون افغانستان به آن دامن زدند. دیورند که مرز پاکستان با افغانستان است در سال ۱۸۹۳ میلادی و در زمان عبدالرحمن خان بین افغانستان و هند بریتانیایی به نمایندگی مورتیمر دیورند تعیین شده است و سندهای رسمی نیز در این زمینه به امضا رسیده است.

داوود خان با پیش کشیدن خط دیورند و پشتونستان خواهی تنش جدی را میان افغانستان و پاکستان به میان آورد و حکومت‌های پس از وی همواره بیشترین امتیاز آموزشی و علمی سهم مردم افغانستان را به پشتون‌های آن‌طرف مرز دیورند داده‌اند.

حکومت‌های افغانستان همواره از این بحث به‌عنوان ابزار فشار بر پاکستان استفاده کرده‌ و سعی کرده‌اند با حمایت از گروه‌های جدایی طالب آشوب را در این منطقه زنده نگه‌دارند؛ اما پشتون‌های پشتونستان پاکستان همواره خود را پاکستانی قلمداد کرده‌ و هم‌اکنون نیز به دفاع از پاکستان در ارتش این کشور حضور دارند؛ مساله ای که هنوز هم برای حاکمان افغانستان قابل‌قبول نیست.

اشرف غنی احمدزی بیشتر از دیگران روی این مساله جوش می‌آورد و در چندین مورد مخالفان پشتون حکومت پاکستان را به کابل دعوت کرد. البته باید خاطرنشان ساخت که کشور هند نیز در این مسأله همواره هزینه کرده است. هند با یک بازی مؤثر همواره تلاش کرده تا حاکمان افغانستان را روی مساله پشتونستان با پاکستان در تنش نگه دارد تا پاکستان نتواند روی موضوع کشمیر به هند فشار بیاورد.

در تازه‌ترین مورد و پس از افزایش تنش‌ها میان پاکستان و طالبان، نورالله نوری وزیر سرحدات، اقوام و قبایل طالبان می‌گوید میان افغانستان و پاکستان «مرز رسمی» و «نقطه صفری» وجود ندارد. این وزیر طالبان همراه با خلیل الرحمان حقانی وزیر مهاجرین طالبان در ویدیویی که از جریان سفر آن‌ها به گذرگاه تورخم ثبت ‌شده است، گفته است که میان افغانستان و پاکستان «مرز رسمی» وجود ندارد بلکه «خط فرضی دیورند» قرار دارد و گاهی در امتداد این «خط» میان طالبان و پاکستان مشکلاتی رخ می‌دهد.

همچنین بخوانید: تجلیل از بهار با موسیقی و هنر

سوال اینجاست که طالبان این سرسپردگان پاکستان با مطرح کردن بحث دیورند و پشتونستان دنبال چه‌اند؟

مشخص است که طالبان نیز حالا در بازی قدرت واردشده‌اند. طالبان همانند گذشتگانشان می‌خواهند منافعی خویش از دامن زدن به بحث دیورند تأمین کنند. آن‌ها به طور مشخص از مطرح کردن این موضوع چندین منفعت به‌دست میآورند:

داغ نگه‌داشتن تنور تعصب در افغانستان میان پشتون‌ها و دیگر اقوام؛
باج‌گیری از پاکستان؛
امتیاز گیری مادی از کشورهای مخالف پاکستان به‌ویژ هند؛
جلب اعتماد بیشتر پشتون‌های بی‌سواد و متعصب داخل افغانستان؛
سرپوش گذاشتن به جنایاتی که طالبان در داخل افغانستان انجام داده‌اند و انحراف اذهان عامه به سمت دیورند.

هرچند این نخستین بار است که بحث دیورند توسط یک مقام طالبان با این جدیت مطرح می‌شود اما ازآنجایی‌که تجربه نشان داده است تمامی قدرت‌های پشتونی حاکم در افغانستان به این مسأله دامن زده‌اند، طالبان نیز به هر میزانی که روابط انها با پاکستان تیره شود به همان اندازه روی مساله دیورند پافشاری خواهند کرد.

اما چالشی که دامن زدن طالبان به این مسأله برای افغانستان ایجاد می‌کند؛ دشمنی بیشتر پاکستان با مردم افغانستان است. پاکستان سرزمین افراط‌گرایی و تندروی است و سال‌ها است که گروه های همانند طالبان که در انجام بدترین جنایت‌های علیه مردم افغانستان تعلل نکرده اند آموزش داده است. بعید به نظر نمی‌رسد که پاکستان برای خاموش کردن این موضوع گروه دیگری همانند طالبان را اجیر نسازد و تقاص این سخنان طالبان را از مردم افغانستان نگیرد.

نوشته های مرتبط :