نشست “فرمت‌ مسکو” در تهران؛ هماهنگی جهت تاثیر گذاری روی نشست دوحه

دسته: تحلیل
نویسنده: غلام رضا سادات
1403/03/16
11:56 ق.ظ
بازدید: 20

پایگاه خبری تحلیلی روایت : به تازگی ضمیر کابلوف، نماینده‌ی ویژه روسیه در امور افغانستان در اظهاراتی گفته که نشست گروه تماس «فرمت مسکو» درباره‌ی افغانستان قرار است که روز شنبه هفته‌ آینده (۱۹ جوزا) در تهران برگزار می‌شود. وی افزوده که نمایندگان ویژه کشورهای ایران، پاکستان، چین و روسیه همراه با رهبران‌ افغانستان در این نشست در مورد آمادگی برای نشست بعدی و سوم نمایندگان ویژه برای افغانستان و دبیرکل سازمان ملل در دوحه قرار است گفتگو کنند.

به تازگی ضمیر کابلوف، نماینده‌ی ویژه روسیه در امور افغانستان در اظهاراتی گفته که نشست گروه تماس «فرمت مسکو» درباره‌ی افغانستان قرار است که روز شنبه هفته‌ آینده (۱۹ جوزا) در تهران برگزار می‌شود. وی افزوده که نمایندگان ویژه کشورهای ایران، پاکستان، چین و روسیه همراه با رهبران‌ افغانستان در این نشست در مورد آمادگی برای نشست بعدی و سوم نمایندگان ویژه برای افغانستان و دبیرکل سازمان ملل در دوحه قرار است گفتگو کنند.

نماینده ویژه روسیه تصریح کرده است که در نشست تهران رایزنی‌ها بر روی آمادگی برای نشست دوحه متمرکز خواهد بود اما وی مشخص نساخته که در نشست تهران از طالبان هم دعوت شده یا خیر.

البته نشست کشورهای همسایه قبل از برگزاری نشست سوم دوحه می تواند برای آینده افغانستان و مواضع کشورها و همسویی آنان در قبال تاثیر گذار باشد. این کشورها اگر ابتکار عمل را داشته باشند و تضاد منافع شان را حل کنند و در قبال افغانستان به صورت هماهنگ اعمال نفوذ نمایند، طبعا می توانند که نقش بسیار تاثیر گذاری را در جهت ایجاد دولت ملی فراگیر و همچنین تامین ثبات در افغانستان بازی کنند.
با این وجود برگزاری نشست فرمت‌ مسکو چند روز قبل از نشست دوحه می تواند حاوی پیام و اهداف‌ ذیل باشد:

نخستین هدف نشست گروه تماس کشورهای منطقه و همسایه (فرمت‌ مسکو) در قبال موضوع افغانستان، ایجاد هماهنگی در موضوع افغانستان است. کشورهای چین، روسیه و ایران تلاش دارند که تحت تاثیر سیاست کشورهای غربی در مسئله افغانستان قرار نگیرند و موضع مستقلانه خود را در موضوع افغانستان داشته و با قدرت دنبال کنند و به انجام برسانند. این کشورها می خواهند که با ایجاد هماهنگی، در نشست دوحه یک صدای واحد ایجاد کنند و از آدرس واحد راجع به مسائل مختلفی که قرار است مورد بحث قرار گیرد، صحبت کنند.

همچنین بخوانید: نشست مسکو؛ واکنش روسیه به تعامل طالبان با آمریکا و عهدشکنی با منطقه؟

نکته دیگر راجع به این نشست این‌که؛ کشورهای همسایه و منطقه مانند سال های گذشته نمی خواهند در قبال موضوعات منطقه‌ای از جمله قضیه افغانستان منفعل باشند. این کشورها تلاش دارند که ابتکار عمل را در موضوعات منطقه ای در دست بگیرند. نشست این کشورها تحت عنوان گروه تماس فرمت‌ مسکو یا هر عنوان دیگر، در راستای این است که نگذارند امریکا‌ و کشورهای غربی به صورت یک‌جانبه در قبال مسائل منطقه‌ای مانند مسئله افغانستان تصمیم گیری کنند.

مورد سوم هم از برگزاری نشست گروه تماس؛ کاهش سطح اختلاف دیدگاه های کشورهای منطقه و همسایه در قبال افغانستان است. در حالی‌که اخیرا روسیه از حذف طالبان از فهرست گروه‌های تروریستی سخن گفته و همین‌ طور چین با قراردادهای کلان تجاری به طالبان نزدیک شده است؛ اما از آن سو ایران قرار دارد که ضمن علاقه‌مندی در جهت حفظ روابط تجاری و تامین‌ ثبات در افغانستان، اما دغدغه تشکیل حکومت فراگیر را نیز چنانچه کاظمی قمی در چند روز اخیر بارها آن را مطرح کرده و به آن تاکید نموده، دارد. البته پاکستان در طرف دیگر مسئله است که اخیرا با حملات مرگبار طالبان پاکستانی به شدت از طالبان در افغانستان شاکی و ناراضی بوده و در سیاست‌های تقریبا تجدید نظر نموده است.
این موضوعات و نگرش‌های کشورهای همسایه و منطقه سبب شده تا این کشورهای حداقل در راستای کاهش اختلاف خود و درک متقابل از منافع یکدیگر نشستی را برگزار و هماهنگی را به میان آورند.

با این وجود، دیده شود که کشورهای گروه‌ تماس در نشست تهران باوجود تضاد منافع و دیدگاه‌های بعضا متضاد که دارند، تا چه حد می توانند در جهت نزدیکی منافع شان و ایجاد صدا و آدرس واحد راجع به مسئله افغانستان به نتیجه واحد برسند.

همچنین بخوانید: احمد مسعود در نشست مسکو: تصویب طرح هماهنگ‌کننده ملل متحد، می‌تواند اوضاع را وخیم‌تر کند

نوشته های مرتبط :